172 dự án điện tái tạo: EVN đề nghị đàm phán lại giá mua điện
Công ty Mua bán điện (EPTC, thuộc EVN) đề nghị các chủ đầu tư đàm phán giảm giá điện trong thời gian dự án chưa được chấp thuận kết quả kiểm tra nghiệm thu, với mức giá không vượt trần giá điện chuyển tiếp.
Công ty Mua bán điện (EPTC), thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), vừa đề nghị các chủ đầu tư nhà máy điện năng lượng tái tạo (điện tái tạo) thực hiện đàm phán lại hợp đồng mua bán điện.
Động thái này dựa trên Thông báo 3116 ngày 25/12/2023 của Thanh tra Chính phủ, các quyết định về cơ chế phát triển điện mặt trời, điện gió và Nghị quyết 233 ngày 10/12/2024 của Chính phủ.

Trong số các dự án bị ảnh hưởng, gần 30% có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài châu Âu như: Pháp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh và châu Á như Ấn Độ, Nhật Bản, Philippines, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc...
Kết luận thanh tra đối với 172 dự án điện tái tạo nêu rõ, khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu, các nhà máy không được hưởng giá FIT. Thanh tra Chính phủ đồng thời yêu cầu rà soát việc hưởng cơ chế khuyến khích của các dự án này.
Sau kết luận, một số dự án bị trì hoãn hoặc chỉ được thanh toán một phần theo hợp đồng mua bán điện (PPA) đã ký với EVN.
Trong khi đó, Nghị quyết 233 đặt mục tiêu tháo gỡ vướng mắc, tránh lãng phí nguồn lực và giữ niềm tin của nhà đầu tư, trên nguyên tắc "không hợp thức hóa sai phạm nhưng có giải pháp, cơ chế để giải quyết dứt điểm".
Gần 2 năm triển khai Nghị quyết 233, nhiều nhà đầu tư đã tháo gỡ vướng mắc và được chấp thuận kết quả kiểm tra nghiệm thu công trình. Tuy nhiên, việc xử lý vi phạm và xác định lại giá mua điện vẫn chưa hoàn tất.
Tại văn bản này, EPTC đề nghị các chủ đầu tư đề xuất phương án tháo gỡ tồn tại trong hợp đồng mua bán điện thông qua đàm phán giảm giá điện tối đa trong thời gian dự án vi phạm liên quan đến CCA.
Mức giá sau đàm phán không được vượt giá trần khung giá phát điện đối với các dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp theo Thông tư 15/2022 và Quyết định 21 ngày 7/1/2023 của Bộ Công thương.
Theo Quyết định 21, giá trần chưa gồm thuế giá trị gia tăng là 1.184,90 đồng/kWh với điện mặt trời mặt đất; 1.508,27 đồng/kWh với điện mặt trời nổi; 1.587,12 đồng/kWh với điện gió trong đất liền và 1.815,95 đồng/kWh với điện gió trên biển.
Như vậy, EPTC đề nghị từng chủ đầu tư đề xuất phương án đàm phán giảm giá điện cho thời gian vi phạm liên quan đến nghiệm thu công trình, với mức giá sau đàm phán không vượt trần giá điện chuyển tiếp.
Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu khẩn trương gửi phương án, cơ sở và căn cứ liên quan, đồng thời sắp xếp lịch làm việc với EPTC.
Việc xử lý nhóm dự án này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy tháo gỡ các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực đã đầu tư.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 3/10, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, người phát ngôn của Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết, Chính phủ đang tích cực tháo gỡ các dự án tồn đọng, vướng mắc để thúc đẩy tăng trưởng.
Theo đó, các cơ chế đặc thù đối với điện gió, điện mặt trời từng bước được triển khai, đưa 172 dự án với tổng công suất gần 9.800 MW vào khai thác. Dự kiến việc này khơi thông khoảng 13 tỷ USD vốn đã đầu tư, đồng thời có khả năng đem lại 50.000 tỷ đồng cho ngân sách.
Các dự án điện tái tạo thuộc cơ chế giá ưu đãi cố định (FIT) trước đây được áp dụng nhiều mức giá. Điện mặt trời nối lưới theo Quyết định 11/2017 có giá 2.086 đồng/kWh; theo Quyết định 13/2020, giá điện mặt trời dao động 1.644-1.943 đồng/kWh tùy loại hình. Với điện gió, giá mua điện theo Quyết định 37/2011 là 1.614 đồng/kWh, sau đó được nâng lên 1.928 đồng/kWh đối với dự án trong đất liền và 2.223 đồng/kWh đối với dự án trên biển theo Quyết định 39/2018.