Sáng 27/5, tại Hà Nội, Hội thảo khoa học Ứng dụng công nghệ số, AI và mã hóa tài sản thực trong phát triển doanh nghiệp Việt Nam diễn ra với sự tham gia của nhiều chuyên gia công nghệ, kinh tế số, quản trị doanh nghiệp và giới nghiên cứu.
Nhiều doanh nghiệp bị "sốc văn hóa AI"
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Đào Nguyên Lan – Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng Công nghệ cao trong Luật học Tài chính Ngân hàng (Viện Công nghệ FIRST) nhấn mạnh: "Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số hóa mạnh mẽ toàn cầu. Ứng dụng công nghệ số, AI và mã hóa tài sản thực trong phát triển doanh nghiệp Việt Nam không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu mang tính chiến lược để phát triển bền vững".
Ông Đào Nguyên Lan – Viện trưởng Viện công nghệ FIRST phát biểu khai mạc hội thảo.
Ông cũng khẳng định: Doanh nghiệp chậm chuyển đổi số có thể chưa bị AI thay thế ngay, nhưng sẽ bị doanh nghiệp biết dùng AI vượt qua. Nhận định này phản ánh xu hướng đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới, khi AI không chỉ giúp tiết giảm chi phí mà còn thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, vận hành chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro.
Theo ông Đào Nguyên Lan, quá trình chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội đột phá về năng suất, chất lượng và phương thức vận hành doanh nghiệp, song cũng đặt ra không ít thách thức liên quan đến nguồn lực, bảo mật dữ liệu và tư duy quản trị.
Cùng chung quan điểm trên nhiều chuyên gia nhận định doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn cạnh tranh hoàn toàn mới: cạnh tranh bằng dữ liệu, khả năng tự động hóa và tốc độ ra quyết định dựa trên AI. Một vấn đề ít được nhắc đến nhưng đang ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chuyển đổi số đó là: khủng hoảng văn hóa doanh nghiệp trong thời đại AI. Nhiều doanh nghiệp cũng như đại diện các tổ chức xã hội, các chuyên gia nhận định: Không ít doanh nghiệp thất bại trong chuyển đổi số không phải vì thiếu công nghệ, mà do nhân sự không thích nghi, mô hình quản trị cũ xung đột với tư duy dữ liệu và tâm lý lo ngại AI thay thế con người.
PGS.TS Nguyễn Thị Hường, giảng viên cao cấp tại Bộ môn Kinh doanh Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) nhận định: "Sốc văn hóa AI" đang xuất hiện ngày càng rõ trong doanh nghiệp Việt, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp truyền thống khi tốc độ công nghệ vượt xa tốc độ thay đổi tư duy quản trị. Theo bà, AI chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp xây dựng được văn hóa dữ liệu, minh bạch vận hành và chấp nhận mô hình làm việc mới.
Mã hóa tài sản thực trở thành điểm nóng mới của kinh tế số
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn tại hội thảo là xu hướng mã hóa tài sản thực (Real World Assets – RWA). TS Trần Quý, Viện trưởng Viện Kinh tế số Trình bày về RWA – Số cho rằng RWA được xem là bước tiến tiếp theo của nền kinh tế số khi các tài sản vật lý như bất động sản, hàng hóa, chứng chỉ quỹ hay tài sản giá trị lớn có thể được "token hóa" trên nền tảng blockchain.
TS Trần Quý trình bày tham luận tại hội thảo về số hóa tài sản.
TS Trần Quý nhấn mạnh: RWA mở ra khả năng chia nhỏ quyền sở hữu, tăng thanh khoản tài sản và tạo thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp khi không còn là câu chuyện tiền số mang tính đầu cơ, mà đang trở thành xu hướng số hóa tài sản thực của nền kinh tế như bất động sản, trái phiếu, tín chỉ carbon hay hàng hóa. Theo TS. Trần Quý, đây thực chất là cuộc đua về thể chế và niềm tin số giữa các quốc gia. Nước nào xây dựng được hành lang pháp lý minh bạch, kiểm soát được dữ liệu và bảo vệ được dòng vốn sẽ có cơ hội trở thành trung tâm tài chính số mới. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn, nhưng nếu chậm xây dựng sandbox và khung pháp lý, dòng vốn và công nghệ có thể chảy sang các thị trường đi trước như Singapore hay Hong Kong.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là bước dịch chuyển từ kinh tế số hóa dữ liệu sang kinh tế số hóa tài sản – nơi giá trị vật lý có thể được giao dịch, xác thực và vận hành trong môi trường số.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là hàng loạt cảnh báo về rủi ro pháp lý, minh bạch tài sản bảo chứng, nguy cơ đầu cơ tài sản số, rửa tiền xuyên biên giới và an toàn dữ liệu blockchain.
Bên cạnh đó, với góc nhìn tổng quát trong nhận diện những thách thức đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam trong ứng dụng AI nhằm tăng sức cạnh tranh, TS Nguyễn Trường Sơn, Giảng viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cũng nhấn mạnh rằng nếu thiếu hành lang pháp lý và cơ chế giám sát phù hợp, mã hóa tài sản có thể tạo ra những vùng xám về sở hữu và dòng tiền trong môi trường số.
Các chuyên gia cũng cho rằng Việt Nam đang đứng trước thời điểm quan trọng khi blockchain và tài sản số bắt đầu bước vào giai đoạn được nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý. Nếu đi chậm, doanh nghiệp Việt có nguy cơ bỏ lỡ làn sóng tài chính số mới đang hình thành trên toàn cầu.