An Giang khai mạc lễ hội kỷ niệm 158 năm ngày Anh hùng Nguyễn Trung Trực hy sinh

Tối 6/10 (nhằm ngày 26/8 Âm lịch), tại phường Rạch Giá, tỉnh An Giang diễn ra chương trình nghệ thuật trong khuôn khổ lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm ngày Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868-2026).

Với chủ đề "Nguyễn Trung Trực - Dấu son bất tử", chương trình nghệ thuật đã tái hiện cuộc đời hào hùng, sự nghiệp lừng lẫy và tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong lòng mỗi người dân và du khách.

Theo tài liệu từ Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang, Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch (còn gọi là Quản Chơn, Quản Lịch), sinh năm 1838, tại Bình Nhật, huyện Cửa An, phủ Tân An (thuộc xã Bình Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An cũ; nay là tỉnh Tây Ninh) trong một gia đình làm nghề chài lưới.

Ông là người rất tinh thông võ nghệ, am hiểu sách thánh hiền, tính tình cương trực, giàu lòng yêu nước.

Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, ông được tuyển chọn vào đội nông binh dưới quyền chỉ huy của lãnh binh Trương Định. Năm 1861, thực dân Pháp tấn công thành Gia Định lần thứ 2, ông cùng đội nông binh tham gia bảo vệ Kỳ Hòa (Gia Định) dưới trướng Thống đốc quân Vụ đại thần Nguyễn Tri Phương. Sau khi thành Gia Định thất thủ lần thứ 2 (tháng 2/1861), ông tập hợp những người yêu nước có ý chí chống giặc ngoại xâm hoạt động kháng Pháp vùng Tây Nam Bộ gây cho thực dân Pháp nhiều tổn thất nặng nề.

Tiêu biểu là trận chiến dùng hỏa công đốt cháy và nhấn chìm tiểu pháo hạm Hy vọng (L'Espérance) tại vàm Nhựt Tảo, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Sau chiến công "Hỏa hồng Nhựt Tảo", ông được triều đình Huế phong làm Thành thủ úy Hà Tiên.

Thế nhưng, sau đó, Nguyễn Trung Trực bị quân Pháp bắt đem về Sài Gòn thẩm vấn, khuyến dụ nhưng không thành công. Ngày 27/10/1868, quân Pháp đem Nguyễn Trung Trực về xử chém tại Rạch Giá, khi đó ông mới 30 tuổi.

Người dân đã thờ cúng ông tại đình thần Nam Hải, tại xóm chài trên bờ kênh ông Hiển, nay thuộc Vĩnh Thanh Vân, phường Rạch Giá.

Ngày nay, Di tích lịch sử văn hóa quốc gia Mộ và Đình Nguyễn Trung Trực là "địa chỉ đỏ" lưu giữ khí phách hào hùng của vị Anh hùng dân tộc đã hiên ngang tuẫn tiết trước kẻ thù năm 1868 với câu nói bất hủ "bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây".

Trải qua bề dày lịch sử hơn 100 năm hình thành và phát triển, lễ hội truyền thống Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một sinh hoạt tín ngưỡng địa phương, trở thành di sản văn hóa phi vật thể có sức ảnh hưởng to lớn đến đời sống tâm linh, tinh thần của cộng đồng.

Hằng năm, lễ hội đón hàng triệu lượt khách thập phương về chiêm bái và tham gia các hoạt động tri ân. Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao An Giang, bà Lê Thị Phà Ca cho biết, lễ hội năm nay diễn ra trong 3 ngày từ 6 - 8/10 (nhằm ngày 26 - 28/8 Âm lịch) với quy mô hoành tráng, nội dung phong phú, kết hợp hài hòa giữa các nghi thức truyền thống cổ truyền và chuỗi hoạt động văn hóa - thể thao hiện đại.

Trong đó, phần lễ duy trì trọn vẹn các nghi thức cổ truyền trang trọng tại Đình thần Nguyễn Trung Trực.

Mỗi năm vào những ngày diễn ra Lễ hội có hàng triệu lượt người dân và du khách thập phương về tham dự, được tổ chức tiếp đãi cơm chay, ăn uống miễn phí, tạo nên nét văn hóa truyền thống gắn kết cộng đồng của người dân Nam bộ.

Bên cạnh đó, phần hội với chuỗi sự kiện diễn ra sôi nổi từ ngày 26/9 đến 10/10, tạo nên một không gian văn hóa đa dạng, rực rỡ sắc màu với các hoạt động như: Không gian trưng bày tuyên truyền về chủ quyền biển đảo Việt Nam; liên hoan đờn ca tài tử; cùng với các cuộc thi, triển lãm chuyên đề, trưng bày sản phẩm thương mại và sản phẩm OCOP đặc trưng của tỉnh…