Với khung giờ cao điểm mới, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh làm việc vào ca tối ở khung giờ 14-22h sẽ chịu kịch bản bất lợi nhất khi giá điện tăng gần 2,8 lần.
Bộ Công thương vừa có Quyết định 963, thay đổi khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Quyết định này chưa có hiệu lực do Thông tư 60 năm 2025 về nguyên tắc áp dụng giá bán lẻ điện quy định, chỉ được áp dụng khi thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất.
Theo Quyết định 963, khung giờ cao điểm được áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, trong khoảng 17h30-22h30 (Ảnh: EVN).
Hiện Bộ Công thương đang xin ý kiến sửa Thông tư 60 theo hướng bỏ quy định trên, để áp dụng sớm nhất Quyết định 963. Quy định này áp dụng chủ yếu với nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh theo biểu giá điện theo thời gian sử dụng.
Tiền điện cao hơn gấp 2,8 lần
TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam nhận định, tác động tài chính mạnh, hay yếu phụ thuộc hoàn toàn vào khung thời gian định nghĩa ca tối của nhà máy.
Theo ông, nếu ca tối ở khung giờ 14-22h, sẽ là kịch bản bất lợi nhất. Doanh nghiệp hứng trọn 4,5 tiếng của khung giờ cao điểm mới.
Theo quy định hiện hành (Quyết định 1279 ngày 9/5/2025 của Bộ Công thương), với biểu giá theo thời gian sử dụng điện trong ngày, khách hàng sản xuất và kinh doanh nếu tiêu thụ điện vào giờ cao điểm sẽ phải trả mức giá dao động từ 3.266-5.422 đồng/kWh, tùy theo cấp điện áp. Ngược lại, ở giờ thấp điểm, chi phí điện chỉ ở mức 1.146-1.609 đồng/kWh.
Điện năng tiêu thụ trong khoảng thời gian này sẽ đội giá lên gấp gần 2,8 lần (từ mức gần 1.300 đồng lên hơn 3.600 đồng/kWh đối với cấp điện áp dưới 6 kV).
"Điều này sẽ ăn mòn nghiêm trọng biên lợi nhuận của các ngành tiêu thụ năng lượng cao", ông Tuấn nói.
Nếu ca đêm từ 22h đêm đến 6h sáng hôm sau, tác động lại chuyển thành lợi thế.
Doanh nghiệp chỉ phải chịu 30 phút giá cao điểm, và hưởng 6 tiếng giá giờ thấp điểm (0h-6h) với giá điện rẻ nhất trong ngày.
Còn nhóm nhà hàng, quán ăn sở hữu phụ tải không linh hoạt - giờ cao điểm điện trùng với "giờ vàng" kinh doanh, theo ông Tuấn, đây là đối tượng chịu tác động rất lớn về lợi nhuận, và khó có thể có giải pháp do "không thể yêu cầu khách hàng chuyển sang ăn tối lúc nửa đêm".
Giải pháp nào giảm áp lực giá điện giờ cao điểm mới?
Với tác động trên, TS. Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, để tối ưu hóa chi phí điện, phản xạ tự nhiên của doanh nghiệp là dịch chuyển phụ tải sang ban đêm.
Tuy nhưng, mục tiêu này không dễ bởi ở ca tối, doanh nghiệp chỉ phải trả lương tiêu chuẩn ca bình thường, trong khi ca đêm lương chi trả tăng 30-40% và phụ cấp đêm…
Về dài hạn, theo vị này, doanh nghiệp có thể thiết lập cấu hình cắt đỉnh phụ tải. Tức là, ứng dụng hệ thống điện kết hợp lưu trữ năng lượng pin (BESS) để sạc điện ở giờ thấp điểm và xả ra dùng trực tiếp cho dây chuyền trong khung 17h30-22h30.
"Khoản chênh lệch giá điện gần 2.300 đồng/kWh sẽ giúp các dự án BESS cho khu công nghiệp rút ngắn thời gian hoàn vốn đáng kể so với trước đây", ông Tuấn nói.
Với nhóm nhà hàng, quán ăn, ông Tuấn đề xuất, hỗ trợ khấu trừ thuế thu nhập doanh nghiệp, hoặc giảm VAT để bù đắp phần chi phí vận hành tăng vọt từ năng lượng.
Ông Tuấn cũng góp ý, với các chuỗi F&B lớn, hoặc khách sạn, có thể xem xét ứng dụng hệ thống lưu trữ nhiệt hoặc tích hợp BESS quy mô nhỏ để cấp nguồn dự phòng cho hệ thống chiếu sáng, thu ngân trong giờ cao điểm, giảm sự phụ thuộc vào lưới.
Ngoài ra, cũng có thể tính toán chuyển dịch tải nhiệt theo hướng, chạy hệ thống điều hòa (HVAC) ở công suất tối đa vào khung giờ 15h30-17h30 (giá bình thường) để làm lạnh sâu không gian. Khi bước vào khung giờ cao điểm, chỉ cần duy trì công suất thấp để giữ nhiệt. Việc này giúp cắt giảm đáng kể tiêu thụ điện vào khung giờ cao điểm…
Theo Quyết định 963, khung giờ cao điểm được áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, trong khoảng 17h30-22h30 (5 giờ mỗi ngày), thay vì chia làm 2 khung như trước (thứ 2-7: 9h30-11h30; 17-20h); riêng Chủ nhật không tính giờ cao điểm.
Khung giờ bình thường cũng áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, chia thành hai khoảng: 6h-17h30 và 22h30-24h, tổng cộng 13 giờ/ngày. Riêng Chủ nhật, giờ bình thường kéo dài liên tục từ 6h - 24h.
Bộ Công thương cho rằng, việc sớm áp dụng khung giờ điện cao điểm, thấp điểm mới sẽ phản ánh đúng cung - cầu điện, khuyến khích khách hàng dùng điện sản xuất, kinh doanh dịch chuyển sử dụng điện khỏi giờ cao điểm để giảm áp lực hệ thống.