ASIAD 2026 không chỉ là cuộc đua huy chương mà còn là thước đo năng lực cạnh tranh, qua đó kiểm chứng sự chuẩn bị và khát vọng vươn tầm châu lục của thể thao Việt Nam.
Cuộc cạnh tranh khắc nghiệt
ASIAD thường được ví như một kỳ Olympic thu nhỏ khi quy tụ nhiều vận động viên xuất sắc đến từ những nền thể thao hàng đầu thế giới.
Ở một số môn, trình độ cạnh tranh tại Á vận hội tiệm cận Olympic và giải vô địch thế giới. Bởi vậy, mỗi tấm huy chương đều là thành quả của quá trình đầu tư, chuẩn bị dài hạn, đồng thời đòi hỏi vận động viên phải thể hiện tốt nhất năng lực ở thời điểm quyết định.
Sự khốc liệt ấy được thể hiện rõ trên bảng tổng sắp huy chương ASIAD 20. Tính đến hết ngày 21/9, Trung Quốc tạo khoảng cách lớn ở vị trí dẫn đầu với 22 HCV, 10 HCB và 5 HCĐ, nhiều hơn đoàn xếp thứ hai tới 14 HCV.
Nguyễn Ngọc Trâm (giữa) và Bùi Ngọc Nhi, Hoàng Thị Thu Uyên giành HCV karateẢnh: Quý Lượng
Chủ nhà Nhật Bản đứng thứ hai với 8 HCV, 12 HCB và 12 HCĐ. Hàn Quốc xếp tiếp theo với 5 HCV, 3 HCB và 14 HCĐ, trong khi Kazakhstan đứng thứ tư với 4 HCV, 1 HCB và 3 HCĐ. Thái Lan tạm xếp thứ năm với 3 HCV, 1 HCB, đồng thời là đoàn có thành tích tốt nhất Đông Nam Á.
Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh huy chương ngày càng quyết liệt, Đoàn Thể thao Việt Nam bước đầu giành được 3 HCĐ. Ngay ngày thi đấu mở màn 20/9, Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi mang về HCĐ nội dung teqball đôi nam nữ. Bùi Ngọc Nhi cũng đứng thứ ba nội dung kata nữ môn karate.
Một ngày sau, Nguyễn Thị Diệu Ly giành thêm HCĐ ở nội dung kumite cá nhân nữ hạng 68kg môn karate.
Những tín hiệu tích cực
Bên cạnh những tấm huy chương đầu tiên, thể thao Việt Nam còn ghi nhận một số tín hiệu tích cực. Đội tuyển bóng đá nữ giành quyền vào tứ kết, trong khi nhiều vận động viên thể dục dụng cụ góp mặt ở các nội dung chung kết.
Đánh giá về kết quả bước đầu, ông Nguyễn Hồng Minh, Phó cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam - Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 cho rằng, những thành tích đạt được cho thấy hiệu quả của việc huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển thể thao.
Việc môn thể thao còn mới có thể mang về huy chương là tín hiệu tích cực. Đây cũng là minh chứng cho hướng phát triển không chỉ dừng ở phong trào mà từng bước xây dựng lực lượng vận động viên thành tích cao, chuyên nghiệp, phục vụ mục tiêu hội nhập với thể thao khu vực và châu lục.
Theo chuyên gia thể thao Nguyễn Hồng Minh (nguyên Vụ trưởng Vụ Thể thao thành tích cao), ASIAD là đấu trường phản ánh khá rõ tiềm lực chuyên môn cũng như mức độ đầu tư của mỗi nền thể thao.
"Các cường quốc thể thao châu Á vẫn duy trì sự vượt trội nhờ nguồn lực đầu tư lớn, đặc biệt về cơ sở vật chất. Thể thao Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn đầu tư, phát triển. Khi chúng ta xác định và tập trung nguồn lực cho những môn, nội dung trọng tâm, trọng điểm thì hiệu quả đầu tư sẽ cao hơn", vị chuyên gia nhận định.
Những niềm hy vọng lớn
Trong ngày thi đấu chính thức thứ ba của Đại hội, Đoàn Thể thao Việt Nam tranh tài ở 12 môn gồm: Bóng đá nam, bóng ném nữ, bóng chuyền nữ, bóng chuyền bãi biển, bơi, xe đạp, đấu kiếm, karate, wushu, bắn súng, thể dục dụng cụ và boxing.
Trong đó, đầu giờ chiều 22/9, 3 VĐV karate Nguyễn Ngọc Trâm, Bùi Ngọc Nhi và Hoàng Thị Thu Uyên đã thi đấu xuất sắc, giành HCV nội dung kata đồng đội nữ. Đây cũng là tấm HCV đầu tiên của Việt Nam tại ASIAD 20.
Ở môn xe đạp, sự chú ý hướng về Nguyễn Thị Thật tại nội dung đường trường xuất phát đồng hàng nữ. Tay đua Việt Nam từng giành huy chương vàng châu Á và có nhiều kinh nghiệm thi đấu quốc tế. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh tại ASIAD được dự báo khốc liệt, đòi hỏi Nguyễn Thị Thật phải có chiến thuật hợp lý và duy trì thể lực trong suốt hành trình.
Bơi Việt Nam cũng có sự góp mặt của Trần Hưng Nguyên và Nguyễn Quang Thuấn ở nội dung 400m hỗn hợp nam. Khả năng cạnh tranh huy chương không dễ dàng khi các đối thủ châu lục sở hữu trình độ rất cao. Song đây vẫn là cơ hội để các kình ngư Việt Nam kiểm chứng năng lực trước những đối thủ mạnh.
Cùng với đó, các vận động viên karate, wushu, đấu kiếm, thể dục dụng cụ, boxing cùng nhiều môn khác tiếp tục hành trình tìm kiếm thành tích cho đoàn.
Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 Nguyễn Hồng Minh nhấn mạnh, chỉ tiêu từ 4 HCV được xây dựng sau quá trình đánh giá tương quan lực lượng giữa các vận động viên Việt Nam và những đối thủ hàng đầu châu lục. Trên cơ sở đó, ngành Thể thao xác định những môn, nội dung trọng điểm có khả năng tranh chấp huy chương để tập trung đầu tư.
"Chúng ta có những niềm hy vọng lớn ở các môn thế mạnh truyền thống như bắn súng, karate, cầu mây, điền kinh, đua thuyền. Các vận động viên ở nhóm có khả năng tranh chấp huy chương đều được tập huấn nước ngoài, chăm sóc về dinh dưỡng, y tế và có chuyên gia theo sát. Sự chuẩn bị này mang lại niềm tin về khả năng bứt phá của các em", ông Minh chia sẻ.
Dù vậy, ông Minh thừa nhận mục tiêu từ 4 HCV là thử thách không nhỏ. ASIAD quy tụ nhiều nền thể thao hàng đầu thế giới, vì vậy để bước lên bục cao nhất, các vận động viên Việt Nam không chỉ cần thể hiện đúng năng lực mà còn phải vượt qua giới hạn của bản thân.
"Thành tích rất quan trọng, nhưng Đại hội còn là dịp đánh giá hiệu quả đầu tư, chất lượng đào tạo vận động viên và khả năng cạnh tranh thực tế với những nền thể thao mạnh.
Điều Đoàn Thể thao Việt Nam mong muốn nhìn thấy ở mỗi vận động viên còn là bản lĩnh, ý chí và tinh thần không bỏ cuộc, thể hiện trách nhiệm với màu cờ sắc áo. Một tấm huy chương có thể được lưu lại trong bảng thành tích, nhưng hình ảnh vận động viên Việt Nam thi đấu kiên cường, trung thực và ngẩng cao đầu trước thử thách cũng là điều để lại dấu ấn trong lòng người hâm mộ", ông Minh nhấn mạnh.
Đại hội thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 2026) diễn ra từ ngày 19/9 - 4/10 tại Nhật Bản. Đại hội có 43 môn, 71 phân môn, với tổng cộng 469 bộ huy chương. So với kỳ đại hội ở Hàng Châu (Trung Quốc) năm 2023, số môn thể thao ở ASIAD 2026 nhiều hơn (43 so với 40), nhưng số bộ huy chương lại ít hơn (469 so với 482).
Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 2026 với mục tiêu đoạt 4 HCV trở lên, đặt kỳ vọng vào các môn bắn súng, cầu mây, karate, rowing, taekwondo, điền kinh.