Từ ngày 1/7/2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đối với nhiều công trình sẽ chính thức được bãi bỏ theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP.
Động thái này được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian hoàn thiện dự án, giảm chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời chuyển mạnh từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.
Cắt giảm một trong những thủ tục PCCC được doanh nghiệp chờ đợi
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc 11 bộ, ngành, trong đó có lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy do Bộ Công an quản lý.
Theo quy định mới, từ ngày 1/7/2026 sẽ không còn thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC được quy định tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Đồng thời, thủ tục nghiệm thu PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu cũng được bãi bỏ.
Đây được xem là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trong lĩnh vực quản lý PCCC thời gian gần đây khi tác động trực tiếp đến hàng nghìn dự án xây dựng, nhà xưởng, cơ sở sản xuất và công trình dân dụng trên cả nước.
Nghị quyết 66.18/NQ - CP cắt giảm hàng loạt thủ tục liên quan đến cấp phép xây dựng, quản lý vận hành nhà chung cư và một số thủ tục chuyên ngành khác.
Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp xây dựng, việc loại bỏ khâu kiểm tra nghiệm thu giúp giảm đáng kể thời gian chờ hoàn thiện hồ sơ pháp lý trước khi đưa công trình vào khai thác, hạn chế tình trạng dự án bị kéo dài tiến độ chỉ vì chờ thủ tục hành chính.
Không chỉ lĩnh vực PCCC, nghị quyết cũng cắt giảm hàng loạt thủ tục liên quan đến cấp phép xây dựng, quản lý vận hành nhà chung cư và một số thủ tục chuyên ngành khác. Đáng chú ý, thời gian cấp giấy phép xây dựng được rút xuống còn 10 ngày làm việc, thay vì tối đa 30 ngày như trước đây; đối với nhà ở riêng lẻ chỉ còn 7 ngày.
Từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"
Dù bỏ thủ tục nghiệm thu, giới chuyên gia cho rằng điều này không đồng nghĩa với việc nới lỏng các yêu cầu bảo đảm an toàn cháy nổ.
Các công trình vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định về thiết kế, thẩm duyệt, thi công, vận hành và chịu trách nhiệm trước pháp luật về điều kiện an toàn PCCC. Cơ quan quản lý nhà nước vẫn thực hiện thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm hoặc không bảo đảm yêu cầu an toàn.
Đối với hồ sơ thủ tục thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy, sẽ đơn giản hóa các thủ tục thực hiện như không phải trình văn bản thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.
Nghị quyết 66.18 được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, chuyển dần từ mô hình quản lý dựa trên tiền kiểm sang nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư và tăng cường hậu kiểm.
Theo các chuyên gia xây dựng, xu hướng này phù hợp với thông lệ quản trị hiện đại khi Nhà nước tập trung kiểm soát rủi ro thông qua giám sát, thanh tra và chế tài xử phạt thay vì duy trì quá nhiều thủ tục hành chính trước khi dự án đi vào hoạt động. Tuy nhiên, để tránh phát sinh nguy cơ mất an toàn, cần xây dựng cơ chế hậu kiểm minh bạch, thường xuyên và đủ sức răn đe đối với các trường hợp cố tình vi phạm.
Trước đó, Chính phủ nhiều lần khẳng định quan điểm không đưa vào sử dụng các công trình không bảo đảm điều kiện an toàn PCCC, đồng thời xử lý nghiêm các chủ đầu tư cố tình vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy. Vì vậy, dù thủ tục được đơn giản hóa, trách nhiệm bảo đảm an toàn cháy nổ của chủ đầu tư sẽ không giảm mà thậm chí được đặt ra ở mức cao hơn.