Từ giao thông xanh, công trình xanh đến đô thị phát thải thấp, Bộ Xây dựng đặt ra loạt nhiệm vụ nhằm tăng tốc chuyển đổi xanh, nâng cao khả năng chống chịu của hạ tầng trước tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu.
Hoàn thiện chính sách cho công trình xanh
Bộ Xây dựng vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện chương trình của Chính phủ về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới, xác định các nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030.
Bộ Xây dựng xác định xanh hóa hạ tầng, phát triển giao thông phát thải thấp và xây dựng đô thị thích ứng là những trọng tâm trong kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu giai đoạn 2026-2030.
Kế hoạch được xây dựng theo nguyên tắc rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ đơn vị phối hợp, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực, qua đó bảo đảm các nhiệm vụ có thể kiểm tra, đo lường và gắn với trách nhiệm thực hiện.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Bộ Xây dựng sẽ xây dựng, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật đối với công trình xanh, công trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hạ tầng kỹ thuật đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu; hệ thống thoát nước, xử lý và tái sử dụng nước.
Cùng với đó là thúc đẩy sử dụng vật liệu xây dựng xanh, giảm phát thải trong hoạt động xây dựng, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Trong lĩnh vực đô thị, Bộ khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; thúc đẩy các mô hình đô thị xanh, từng bước hình thành các khu vực đô thị phát thải thấp.
Trong giai đoạn 2026-2030, việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực sẽ được tập trung cho các dự án hạ tầng giao thông thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai, cũng như các công trình giao thông có tính liên vùng, đa mục tiêu.
Bộ Xây dựng cũng định hướng chủ động tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi, viện trợ không hoàn lại, các quỹ khí hậu toàn cầu và cơ chế tài chính quốc tế để đầu tư phát triển giao thông xanh, thông minh và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Cùng với đầu tư hạ tầng, các hoạt động giao thông vận tải, xây dựng công trình, sản xuất và sử dụng vật liệu xây dựng sẽ được thúc đẩy chuyển đổi theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải các-bon thấp.
Tăng tốc xử lý nước thải, chống ngập đô thị
Một nhiệm vụ đáng chú ý là phối hợp với các địa phương đẩy nhanh đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt đô thị, ưu tiên các đô thị đặc biệt, đô thị loại I, những khu vực có lưu vực thoát nước liên tỉnh và thường xuyên xảy ra ngập úng, ô nhiễm.
Việc đầu tư phải bảo đảm đồng bộ giữa nhà máy xử lý với mạng lưới thu gom, đấu nối, đồng thời có cơ chế tài chính bền vững cho công tác quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống sau đầu tư.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu rà soát phương án ứng phó thiên tai theo từng cấp độ rủi ro, tăng cường giám sát các hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ được đẩy mạnh trong phát triển đô thị, công trình và giao thông xanh, nhằm nâng cao khả năng thích ứng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc Bộ được yêu cầu chủ động lồng ghép các nhiệm vụ vào chương trình, kế hoạch công tác; xây dựng phương án ngân sách và huy động nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030.
Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng được giao làm đầu mối theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện Kế hoạch.