Bộ Xây dựng đề xuất quản lý cấp nước, thoát nước đô thị bằng dữ liệu
Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị nhằm thiết lập hành lang pháp lý thống nhất để tạo lập, quản lý, chia sẻ, khai thác, bảo vệ… dữ liệu chuyên ngành trên toàn quốc.
Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, dự thảo Thông tư được xây dựng trên cơ sở kế thừa kết quả vận hành thử nghiệm cơ sở dữ liệu tại 34/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; kết quả rà soát, làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu; ý kiến của các địa phương, đơn vị cấp nước, đơn vị thoát nước, Tổ soạn thảo và các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng.

Bộ Xây dựng đã xây dựng dự thảo Thông tư quy định hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị. (Ảnh minh họa).
Mục tiêu xuyên suốt của dự thảo Thông tư là chuyển từ quản lý dựa trên tổng hợp báo cáo thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu, nhưng phải bảo đảm đúng chức năng, thẩm quyền, không làm phát sinh thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, phí, lệ phí hoặc nghĩa vụ tài chính mới.
Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng nhấn mạnh, việc xây dựng dự thảo Thông tư là cần thiết nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho quản lý dữ liệu chuyên ngành; khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu thống nhất; và phục vụ yêu cầu quản lý, hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu.
Dự thảo gồm 5 chương, 28 điều và 4 phụ lục. Thông tư quy định việc xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống thông tin; cấu trúc, nội dung, yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu; tạo lập, thu thập, cập nhật, xác nhận, chuẩn hóa, quản trị chất lượng, duy trì và lưu trữ dữ liệu; kết nối, chia sẻ, khai thác, sử dụng và bảo vệ cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
Phạm vi dữ liệu cấp nước sạch không bao gồm hệ thống nước sạch nông thôn. Tuy nhiên, trường hợp đơn vị cấp nước thuộc phạm vi hệ thống trực tiếp cung cấp nước đến khu vực nông thôn thì dữ liệu về vùng phục vụ, dân số và đấu nối tại khu vực đó vẫn được ghi nhận, phân thành tổ riêng để phản ánh đầy đủ hoạt động của đơn vị, không thay thế cơ sở dữ liệu quản lý nước sạch nông thôn của cơ quan có thẩm quyền.
Phạm vi thoát nước tập trung vào thoát nước đô thị và xử lý nước thải thuộc hệ thống thoát nước đô thị; không bao gồm xử lý nước thải tại chỗ, thoát nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sản xuất muối.
Thông tư này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống thông tin; tạo lập, cập nhật, quản lý, kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng cơ sở dữ liệu.

Sau khi được ban hành, Thông tư sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực cấp nước sạch và thoát nước đô thị. (Ảnh minh họa).
Theo đánh giá của Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, sau khi được ban hành, Thông tư sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực cấp nước sạch và thoát nước đô thị; giảm báo cáo giấy, giảm trùng lặp và tiết kiệm nguồn lực; không làm phát sinh thủ tục hành chính và nghĩa vụ đầu tư mới; thúc đẩy chuyển đổi số, minh bạch và khai thác giá trị dữ liệu; góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước và thoát nước; cung cấp căn cứ tin cậy cho xây dựng chính sách và quyết định đầu tư; tăng cường giám sát và cảnh báo phục vụ chỉ đạo, điều hành.
Việc ban hành Thông tư là bước hoàn thiện quan trọng để chuyển từ cơ chế vận hành thử nghiệm sang quản lý chính thức, thống nhất và dựa trên dữ liệu. Thông tư không chỉ chuẩn hóa các trường dữ liệu và quy trình cập nhật, mà còn thiết lập rõ trách nhiệm của Bộ Xây dựng, chính quyền địa phương, Sở Xây dựng, đơn vị cấp nước, đơn vị thoát nước và các chủ thể có liên quan trong toàn bộ vòng đời dữ liệu.