Trước diễn biến phức tạp của dịch tay chân miệng, Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc gửi các cơ sở y tế trực thuộc, sở y tế các địa phương.. về việc tăng cường truyền thông, khám, phân loại, thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm trong các bệnh viện.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn vừa ký công văn hỏa tốc gửi các đơn vị trực thuộc, trong đó có nêu, trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 25.094 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng (04 ca tử vong) trong đó riêng khu vực phía Nam ghi nhận 18.031 trường hợp (chiếm 71,9% số mắc cả nước). Số trường hợp mắc bệnh tay chân miệng chủ yếu gặp ở nhóm trẻ từ 1-5 tuổi (chiếm 92,7%).
Gia tăng mạnh trẻ mắc tay chân miệng tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực phía Nam.
Số bệnh nhi đến khám, điều trị tại các cơ sở khám, chữa bệnh, nhất là tại các bệnh viện nhi tuyến cuối ở phía Nam như Bệnh viện Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2, Nhi Đồng Thành Phố, Bệnh Nhiệt đới Thành phố và các bệnh viện chuyên khoa nhi, chuyên khoa sản nhi các tỉnh tăng nhanh, trong đó có nhiều ca nặng, đặc biệt các kết quả xét nghiệm cho thấy sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71) – tác nhân có độc lực cao, có khả năng gây biến chứng thần kinh nặng, diễn tiến nhanh, làm gia tăng nguy cơ tử vong.
Nhằm tăng cường công tác truyền thông, khám, phân loại, thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm bệnh tay chân miệng trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị xây dựng, rà soát, cập nhật kế hoạch phòng, chống bệnh tay chân miệng trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp với diễn biến tình hình bệnh.
Tăng cường công tác truyền thông trực tiếp và gián tiếp để người nhà người bệnh, nhân viên y tế, học viên, sinh viên… hiểu rõ về bệnh tay chân miệng: tác nhân gây bệnh, đường lây truyền, lứa tuổi thường gặp, biểu hiện chính, biến chứng, phòng bệnh…).
Các đơn vị y tế cần chủ động bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực, thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế tại cơ sở khám, chữa bệnh; tập huấn hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh tay chân miệng, nâng cao năng lực cho các nhân viên y tế tham gia khám, điều trị bệnh tay chân miệng, nhất là việc phát hiện sớm các biểu hiện của bệnh và các dấu hiệu nặng của bệnh tay chân miệng, đặc biệt tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp ban đầu và cấp cơ bản; Tăng cường năng lực cấp cứu, điều trị tại chỗ. Phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế dự phòng trong công tác giám sát dịch tễ.
Bộ Y tế cũng nhấn mạnh "các cơ sở y tế cần tăng cường kiểm tra, giám sát, hỗ trợ việc tuân thủ các quy định, quy trình về kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý rác thải của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đúng quy định, giảm thiểu tối đa lây nhiễm chéo, không để xảy ra các ổ dịch trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh".
Bệnh tay chân miệng do EV71 dễ gây biến chứng não
Hai nhóm tác nhân gây bệnh tay chân miệng thường gặp là Coxsackievirus A16 (CA16) và Enterovirus 71 (EV71). Trong khi các trường hợp nhiễm CA16 thường biểu hiện bệnh nhẹ, có thể chăm sóc và điều trị tại nhà, thì EV71 gây bệnh nặng hơn với nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, viêm phổi, phù phổi, suy hô hấp, suy tuần hoàn và có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh tay chân miệng ở trẻ:
Bệnh thường bắt đầu với triệu chứng sốt, kém ăn, khó chịu và đau họng. Từ 1 - 2 ngày sau khi bị sốt, các nốt mụn lở xuất hiện trong miệng gây đau rát. Ban đầu là những nốt phồng rộp màu đỏ và thường phát triển thành các vết loét. Các vết loét này chủ yếu ở trên lưỡi, lợi và bên trong má. Trẻ có thể có phát ban không ngứa xuất hiện trong 1 - 2 ngày với các tổn thương màu đỏ phẳng hoặc gồ lên, một số kèm theo bọng nước. Phát ban thường tập trung nhiều trong lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân; cũng có thể xuất hiện ở mông và/hoặc ở cơ quan sinh dục. Tuy nhiên, bệnh nhi cũng có thể không có triệu chứng điển hình hoặc có thể chỉ bị phát ban hoặc loét miệng.
Trẻ mắc tay chân miệng được đánh giá là nặng khi có các biểu hiện sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt; mệt mỏi, không chơi, bỏ ăn, ngủ nhiều, lơ mơ; giật mình nhiều (từ 2 lần trở lên trong 30 phút); vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc ở tay, chân; thở nhanh, thở bất thường: ngưng thở, thở nông, rút lõm ngực, khò khè; run chi, run người, ngồi không vững, đi loạng choạng.
Khi phát hiện trẻ mắc bệnh, gia đình nên đưa con đến khám tại các cơ sở y tế để được tư vấn về cách chăm sóc, cách phát hiện triệu chứng nặng, từ đó kịp thời điều trị.