Tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu số hóa toàn bộ di sản văn hóa tiêu biểu, phục dựng nghệ thuật truyền thống và xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng do chính đồng bào dân tộc thiểu số làm chủ.
Ngày 6/11, thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau cho biết, UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án "Bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với du lịch và phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới".
Trong những năm qua, Cà Mau luôn quan tâm đến việc bảo tồn và phát triển các loại hình văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh.
Bảo tồn di sản gắn với quy hoạch và phát triển sinh kế
Kế hoạch hướng tới mục tiêu cụ thể hóa công tác phục dựng, bảo tồn và phát huy bền vững các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc Khmer, Hoa... trực tiếp tại địa bàn các phum, sóc, khóm, ấp.
Điểm nổi bật là sự kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn di sản với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, gắn kết chuỗi sản phẩm OCOP và công nghiệp văn hóa. Qua đó, tạo sinh kế bền vững, nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.
Địa phương xác định triển khai phù hợp theo mô hình tổ chức chính quyền hai cấp (cấp tỉnh chỉ đạo, điều hành trực tiếp đến cấp xã), bảo đảm tinh gọn bộ máy, phân định rõ trách nhiệm chuyên môn của các sở, ngành và vai trò chủ thể thực hiện tại cơ sở.
Việc triển khai tuân thủ nguyên tắc lấy đồng bào dân tộc thiểu số làm trung tâm thực hành, giữ gìn và thụ hưởng các giá trị văn hóa.
Người dân vùng đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn phường Hiệp Thành (tỉnh Cà Mau) cùng nhau làm các loại bánh truyền thống tại một dịp lễ hội được tổ chức ở chùa Xiêm Cán.
Đứng trước yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, Cà Mau tập trung đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Tỉnh kế hoạch xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa thống nhất, tích hợp với dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa; phát triển các bản đồ số văn hóa, bảo tàng số và hệ thống truyền thông đa phương tiện phục vụ khách du lịch.
Chuyển đổi số không gian văn hóa và hạ tầng du lịch
Bên cạnh đó, công tác phát triển nguồn nhân lực được đặt làm trọng tâm. Giai đoạn 2026 - 2030, 100% công chức làm công tác văn hóa cấp xã vùng dân tộc thiểu số sẽ được bồi dưỡng kỹ năng quản lý, bảo tồn và phát triển du lịch cộng đồng; tối thiểu 50% nghệ nhân, chủ thể văn hóa được tập huấn kỹ năng số.
Tỉnh cũng mục tiêu xây dựng từ 5 - 10 lớp truyền dạy nghệ thuật, hình thành ít nhất hai mô hình thí điểm không gian thực hành văn hóa và hai sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng do chính cộng đồng làm chủ thể.
Đường giao thông nông thôn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn phường Vĩnh Trạch được bê tông hoá, diện mạo phum sóc khởi sắc.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, theo ông Ngô Vũ Thăng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, tỉnh đã đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ, tôn vinh nghệ nhân, người có uy tín, lực lượng kế cận; ban hành cơ chế hướng dẫn UBND cấp xã phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư phát triển du lịch cộng đồng.
Bên cạnh đó, tỉnh Cà Mau rà soát, kiểm kê tổng thể, lập hồ sơ khoa học đề nghị ghi danh các di sản văn hóa phi vật thể; duy trì các lễ hội Chôl Chnăm Thmây, Ok Om Bok, Sen Đôn-ta... Đồng thời, xây dựng chuyên mục đa ngữ (Tiếng Việt - Tiếng Khmer) trên báo chí, truyền hình; đổi mới Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc thiểu số tỉnh Cà Mau.
Cùng với đó là phân bổ ngân sách trực tiếp từ cấp tỉnh về cấp xã, lồng ghép nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia (Phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xây dựng nông thôn mới) và huy động xã hội hóa hợp pháp từ doanh nghiệp, cộng đồng.
Mục tiêu phát triển văn hóa - du lịch tỉnh Cà Mau
Giai đoạn 2026 – 2030: 90% di sản có nguy cơ mai một được kiểm kê, đánh giá; Phục dựng 70% lễ hội, nghệ thuật trình diễn và nghề truyền thống; Số hóa 70% giá trị văn hóa; 100% điểm du lịch cấp xã ứng dụng nền tảng số; 80% xã, phường có câu lạc bộ văn hóa hoạt động thường xuyên.
Giai đoạn 2031 – 2035: 100% di sản có nguy cơ mai một được lập danh mục và triển khai bảo tồn; Phục dựng, phát huy 90% lễ hội, nghệ thuật và nghề thủ công truyền thống; 100% di sản đủ điều kiện được số hóa, tích hợp cơ sở dữ liệu quốc gia; Định hình thương hiệu du lịch văn hóa cộng đồng đặc trưng Cà Mau.