Tỉnh Cà Mau đang nỗ lực lồng ghép nguồn vốn tín dụng chính sách, tập trung đột phá hạ tầng giao thông kết nối vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, từng bước biến di sản văn hóa truyền thống thành động lực phát triển bền vững.
Khơi thông nguồn vốn chính sách, tạo sinh kế bền vững nơi phum sóc
Những năm qua, diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Cà Mau có những chuyển biến rõ nét. Nhờ sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền các cấp, người dân dần loại bỏ tư duy thụ động, tích cực ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và phát triển các mô hình kinh doanh dịch vụ.
Trong những năm qua, Cà Mau luôn quan tâm đến việc bảo tồn và phát triển các loại hình văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh.
Nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội đóng vai trò quan trọng, giúp nhiều hộ nghèo, cận nghèo vươn lên làm giàu.
Ông Ký Trọng Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Hội cho biết, nhờ nguồn vốn ưu đãi kịp thời, bà con đã chủ động mở rộng ngành nghề, kết hợp sản xuất nông nghiệp với kinh doanh thương mại - dịch vụ, góp phần thay đổi diện mạo phum sóc.
Điển hình như gia đình ông Thạch Ếch (ngụ xã Hưng Hội), từ nguồn vốn vay ưu đãi đã đầu tư phương tiện vỏ lãi vận chuyển du khách tham quan trải nghiệm sinh thái. Nguồn thu nhập ổn định không chỉ giúp gia đình nâng cấp nhà cửa vững chắc mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế gắn liền với du lịch sông nước đặc trưng của địa phương.
Song hành với sự hỗ trợ của Nhà nước, vai trò của các chức sắc, sư sãi và người có uy tín trong cộng đồng được phát huy mạnh mẽ.
Theo ông Danh Sen, thành viên Ban Quản trị chùa Đơm Pôn (hay chùa Kim Cấu, xã Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau), chung tay cùng chính quyền địa phương, bản thân ông và các thành viên trong Ban luôn phát huy tinh thần đoàn kết, tích cực tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến bà con phật tử trong các dịp lễ, Tết.
Qua đó, kịp thời cập nhật các thông tin thời sự về kinh tế - xã hội để bà con nắm bắt, áp dụng vào sản xuất, phấn đấu trở thành những công dân tốt, gương mẫu tại địa phương.
Tuyến đường giao thông về trung tâm xã Hưng Hội (tỉnh Cà Mau) được đầu tư nâng cấp khang trang, ô tô lưu thông thuận lợi, giao thương hàng hóa dễ dàng.
Ông Lương Văn Pho, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, công tác chăm lo cho đồng bào Khmer phải gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững. Tỉnh tập trung giải quyết triệt để các vấn đề căn bản về việc làm, thu nhập, nhà ở, giáo dục và y tế; đặc biệt chú trọng đào tạo nghề và trang bị kỹ năng số cho thanh niên.
Trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Cà Mau sẽ lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn, tránh chồng chéo, nhằm phát huy tối đa vai trò chủ thể của người dân.
Đột phá hạ tầng chiến lược, nâng tầm di sản văn hóa
Để tạo tiền đề bứt phá toàn diện, Cà Mau đang tập trung đầu tư chuỗi dự án hạ tầng chiến lược, ông Phạm Văn Thiều, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau cho biết, công tác an sinh xã hội và chăm lo đời sống nhân dân vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số luôn được Đảng bộ tỉnh đặc biệt quan tâm.
Hạ tầng giao thông thông suốt, nhiều tuyến đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh được bê tông hóa, chính là đòn bẩy để Cà Mau hiện thực hóa Đề án "Bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với du lịch và phát triển kinh tế".
Kế hoạch của UBND tỉnh Cà Mau đã xác định rõ mục tiêu bảo tồn, phục dựng và phát huy bền vững di sản văn hóa của đồng bào Khmer, Hoa... tại từng khóm, ấp.
Cụ thể, trong giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh phấn đấu: 90% giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một được kiểm kê, lập danh mục bảo tồn; 70% lễ hội truyền thống tiêu biểu (Chôl Chnăm Thmây, Ok Om Bok, Sen Đôlta...) và nghệ thuật trình diễn dân gian (nhạc ngũ âm, múa Rô-băm, hát Dù-kê, Đờn ca tài tử...) được phục dựng; 80% xã, phường vùng dân tộc thiểu số thành lập và duy trì hoạt động tối thiểu một câu lạc bộ Văn hóa dân gian.
Những tuyến đường giao thông từng bước được hoàn thiện, đưa diện mạo phum sóc khởi sắc hơn.
Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, điểm đột phá của tỉnh là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Tỉnh đặt mục tiêu số hóa tối thiểu 70% giá trị văn hóa truyền thống giai đoạn 2026 – 2030, tiến tới đạt 100% vào giai đoạn 2031–2035 để tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồng thời, 100% tuyến, điểm du lịch văn hóa cộng đồng cấp xã sẽ được hỗ trợ tích hợp nền tảng số, bản đồ số di sản và bảo tàng số.
Cùng với đó, 100% cán bộ văn hóa cấp xã sẽ được bồi dưỡng kỹ năng quản lý du lịch cộng đồng và 50% nghệ nhân được tập huấn kỹ năng số. Việc định hình các sản phẩm du lịch đặc trưng do chính người dân địa phương làm chủ thể, gắn với phát triển sản phẩm OCOP, được kỳ vọng sẽ tạo nguồn thu bền vững.
Sự kết hợp đồng bộ giữa tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông và khơi dậy nguồn lực văn hóa nội sinh đang tạo nên sức bật mới cho vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc.