Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Cà Mau triển khai nhiều phương án khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư, từ cho thuê, đấu giá đến cải tạo thành trường học góp phần phát huy giá trị tài sản công, tận dụng cơ sở vật chất sẵn có phục vụ nhu cầu dân sinh.
Cho thuê, đấu giá để khai thác tài sản công
Theo ông Tăng Vũ Em, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, các cơ sở nhà, đất dôi dư được rà soát, phân loại để xây dựng phương án khai thác phù hợp. Những cơ sở đủ điều kiện được đưa vào cho thuê hoặc đấu giá; các trường hợp còn vướng mắc tiếp tục được hoàn thiện hồ sơ, xử lý theo quy định.
Nhiều trụ sở địa bàn TP Bạc Liêu cũ đã cho thuê.
Đến nay, 110 cơ sở nhà, đất được giao khai thác, có 13 cơ sở dự kiến đấu giá và 97 cơ sở theo phương án cho thuê.
Với nhóm đấu giá, một cơ sở tại thửa đất số 18, đường Quang Trung đã được tổ chức đấu giá nhưng chưa thành công. Địa phương đã phê duyệt giá khởi điểm để tổ chức đấu giá lại. Thửa đất có diện tích 213,5m², giá khởi điểm 30,25 triệu đồng/m², tương ứng hơn 6,45 tỷ đồng.
Ba cơ sở khác đang hoàn thiện phương án đấu giá sau khi được cơ quan chuyên môn thẩm định. Trong đó, trụ sở cũ Ban Quản lý Khu kinh tế tại số 84 đường Phan Ngọc Hiển có giá khởi điểm dự kiến hơn 12,37 tỷ đồng; trụ sở cũ của Đoàn Luật sư tại số 14 đường Nguyễn Hữu Lễ hơn 18,41 tỷ đồng; cơ sở nhà, đất tại số 8 đường Lê Lai hơn 3,26 tỷ đồng.
Bốn cơ sở khác đang được lập phương án đấu giá, gồm khu chợ nông sản thực phẩm cũ tại xã Năm Căn và 3 cơ sở do Sở Tài chính giao lại. Năm cơ sở còn lại đang hoàn thiện hồ sơ pháp lý trước khi thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Khu đất Nhà xe của huyện ủy Đầm Dơi cũ nay được cho thuê góp phần tăng ngân sách địa phương.
Đối với phương án cho thuê, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đang trực tiếp cho thuê 16 cơ sở, thu hơn 7,54 tỷ đồng mỗi năm. Riêng năm 2026, số tiền thu được hơn 2,16 tỷ đồng. Ngoài ra, Sở Xây dựng quản lý việc cho thuê một cơ sở nhà công vụ tại Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũ.
Tuy nhiên, không phải cơ sở nào cũng dễ tìm được đơn vị thuê. Trong 55 cơ sở đã thông báo cho thuê, có 10 cơ sở đang tiếp nhận hồ sơ, còn 45 cơ sở đã thông báo hai lần nhưng chưa có người thuê. Trung tâm cũng đang hoàn thiện thủ tục cho thuê 9 cơ sở khác.
Một cơ sở tạm thời chưa đưa vào cho thuê là khuôn viên Trường Đại học Tôn Đức Thắng cũ, do địa điểm này nằm trong phạm vi dự án Trường Phổ thông liên cấp Cà Mau đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Nhà đầu tư dự án sẽ được lựa chọn thông qua đấu thầu theo quy định.
Những kết quả bước đầu cho thấy việc khai thác tài sản dôi dư đã tạo nguồn thu, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào hiện trạng, vị trí và nhu cầu sử dụng của từng cơ sở. Với những địa điểm chưa có người thuê, việc tiếp tục rà soát và lựa chọn phương án phù hợp là yêu cầu đặt ra để tránh bỏ trống kéo dài.
Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND và khu thiết chế văn hóa tại xã Vĩnh Phú Đông cũ được cải tạo Trường Tiểu học Vĩnh Phú Đông, Trường THCS Vương Hữu Nhơn và Trường Mầm non Vĩnh Phú Đông.
Trụ sở cũ thành trường học, phục vụ người dân
Bên cạnh cho thuê và đấu giá, một số cơ sở được xem xét chuyển đổi công năng để đáp ứng nhu cầu thiết thực tại địa phương.
Tại xã Phước Long, sau sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương có 16 trụ sở dôi dư. Trong đó, 3 cơ sở được đưa vào kế hoạch đấu giá, 11 cơ sở đang được thẩm định giá để cho thuê hoặc bán đấu giá. Một số địa điểm được cải tạo, bố trí phục vụ giáo dục.
Đáng chú ý, các trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND và khu thiết chế văn hóa tại xã Vĩnh Phú Đông cũ, với diện tích khoảng 10.000m², được cải tạo để phục vụ các trường học trên địa bàn. Dự án nâng cấp, mở rộng Trường Tiểu học Vĩnh Phú Đông, Trường THCS Vương Hữu Nhơn và Trường Mầm non Vĩnh Phú Đông có tổng kinh phí hơn 20 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa.
Sân trường cải tạo 3 trụ sở khá rộng phù hợp vui chơi của các em sinh trong giờ giải lao.
Sau cải tạo, Trường Tiểu học Vĩnh Phú Đông có thêm 8 phòng học, 3 phòng bộ môn, một thư viện đạt chuẩn cùng 7 phòng hành chính, quản trị và phụ trợ.
Ông Phan Văn Khương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trước đây cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu sân chơi và phòng bộ môn. Việc bổ sung không gian học tập giúp trường cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy học hai buổi/ngày cho hơn 1.000 học sinh.
Tại Trường THCS Vương Hữu Nhơn, 16 phòng học và phòng chức năng được sửa chữa. Trường Mầm non Vĩnh Phú Đông cũng được mở rộng khu bếp, phòng ăn, phòng chức năng và khu vui chơi, cải thiện điều kiện chăm sóc, giáo dục trẻ.
Việc chuyển đổi trụ sở cũ thành trường học giúp tận dụng quỹ đất, cơ sở vật chất sẵn có, đồng thời giảm áp lực về phòng học. Tỉnh đang xem xét, đánh giá mô hình để lựa chọn những nơi phù hợp nhân rộng.
Giờ học vi tính tại Trường tiểu học Vĩnh Phú Đông sau khi chuyển đổi công năng trụ sở dôi dư.
Xử lý vướng mắc để tránh lãng phí
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, việc cho thuê và chuẩn bị đấu giá các cơ sở được triển khai theo kế hoạch của UBND tỉnh. Tuy nhiên, còn một vài khó khăn, vướng mắc.
Nguyên nhân chủ yếu là cơ quan bàn giao chưa xác định được ranh giới, mốc giới ngoài thực địa; một số khu đất còn tình trạng lấn chiếm, cho thuê hoặc cho mượn chưa được xử lý. Một số cơ sở khác thiếu hồ sơ đất đai, hồ sơ xây dựng, bản vẽ hoàn công hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gây khó khăn cho việc hoàn thiện thủ tục khai thác.
Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi đề nghị các sở, ngành và địa phương rà soát, cập nhật đầy đủ tài sản dôi dư, đồng thời xây dựng phương án quản lý, khai thác cụ thể đối với từng cơ sở. Việc xử lý cần căn cứ hiện trạng tài sản và nhu cầu thực tế, bảo đảm sử dụng hiệu quả quỹ nhà, đất sau sắp xếp.
Các trụ sở Cà Mau thông báo cho thuê.
Tỉnh Cà Mau cũng kiến nghị Trung ương nghiên cứu cơ chế phù hợp để đơn giản hóa thủ tục đấu giá, chuyển mục đích sử dụng đất và tạo điều kiện sử dụng nguồn thu từ bán, cho thuê tài sản công để tái đầu tư hạ tầng, phục vụ an sinh xã hội.
Cùng với đẩy nhanh thủ tục, việc lựa chọn đúng phương án cho từng cơ sở sẽ quyết định hiệu quả khai thác. Những nơi có nhu cầu phù hợp có thể chuyển đổi công năng phục vụ cộng đồng; các cơ sở đủ điều kiện khác tiếp tục được cho thuê hoặc đấu giá, góp phần đưa tài sản công vào sử dụng và tạo thêm nguồn lực phát triển địa phương.