Tỉnh Cà Mau hướng đến phát triển mạng lưới xe buýt công cộng trong khu vực nội thị, khu dân cư, đảm bảo theo các quy chuẩn hiện hành về chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường.
Trong thời gian qua, tỉnh Cà Mau tích cực kêu gọi đầu tư các tuyến xe buýt công cộng, từng bước đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân trên tuyến, kết nối từ trung tâm đô thị đến các xã, phường và tỉnh thành liền kề.
Qua đó, góp phần hạn chế phương tiện cá nhân tham gia giao thông, giảm ùn tắc và tai nạn giao thông, nhiều người dân, cán bộ, công nhân, học sinh đã lựa chọn xe buýt là phương tiện đi lại thường xuyên.
Nhiều xe buýt công cộng đang hoạt động đều có niên hạn sử dụng từ 15 - 18 năm tính từ năm sản xuất.
Nhiều phương tiện có niên hạn sử dụng từ 15 - 18 năm
Theo Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, hiện nay, một số tuyến vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn tỉnh chưa đảm bảo tính kết nối liên hoàn, các tuyến xe buýt đang hoạt động độc lập trên từng tuyến đường riêng, chưa kết nối từ trung tâm hành chính đến các xã, phường, chưa đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân (hiện còn 8 tuyến xe buýt chưa có phương tiện khai thác), chưa mở các tuyến xe buýt nội thị, khu dân cư.
Toàn tỉnh hiện có 54 phương tiện đang hoạt động trên các tuyến đưa vào khai thác trước ngày 1/7/2025 (Cà Mau - Thới Bình, Cà Mau - Khánh Hội, Cà Mau - Sông Đốc) có niên hạn sử dụng từ 15 - 18 năm tính từ năm sản xuất.
Qua ghi nhận, hầu hết các phương tiện này đã cũ, xuống cấp, thường xuyên hư hỏng, bong tróc màu sơn, nhưng các đơn vị kinh doanh vận tải tham gia hoạt động trên tuyến chưa thực hiện đầu tư nâng cấp, sửa chữa kịp thời. Các phương tiện đang khai thác đều sử dụng nhiên liệu dầu diesel, chưa có phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch, chưa có xe buýt có thiết bị hỗ trợ người khuyết tật.
Hiện tại, trên địa bàn tỉnh có 10 tuyến xe buýt không trợ giá do Công ty CP Xe khách Phương Trang (FUTA Bus Lines) đang khai thác kể từ sau ngày 1/7/2025. Cụ thể, các tuyến gồm: Phú Lộc - Láng Trâm - Bến xe Đồng Tâm; Bạc Liêu - Trần Đề; Bạc Liêu - Phước Long; Bạc Liêu - Cầu Đỏ; Chủ Chí - Gành Hào; Cà Mau - Ngã Năm; Bạc Liêu - Vĩnh Thịnh; Hưng Thành - Vĩnh Thịnh; Châu Thới - Nhà Mát và Gành Hào - Láng Trâm.
Có ba tuyến đưa vào khai thác trước ngày 1/7/2025 (hoạt động từ năm 2009) gồm: Cà Mau - Khánh Hội; Cà Mau - Thới Bình và Cà Mau - Sông Đốc.
Tám tuyến xe buýt chưa có đơn vị khai thác gồm: Cà Mau - Năm Căn; Cà Mau - Đá Bạc; Cà Mau - Nguyễn Huân; Cà Mau - Đầm Dơi; Cái Nước - Cái Đôi Vàm; Năm Căn - Rạch Gốc - Đất Mũi; Năm Căn - Ông Trang - Đất Mũi; Sông Đốc - Gành Hào.
Các tuyến xe buýt đưa vào khai thác sau ngày 1/7/2025 đều sử dụng phương tiện mới, được sản xuất từ năm 2022, 2023 trở về sau, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi, nâng cấp phương tiện của các tuyến xe buýt còn lại.
Các phương tiện đang khai thác đều sử dụng nhiên liệu dầu diesel, chưa có phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.
Mời gọi đầu tư, đấu thầu khai thác tuyến là xe mới 100%
Theo đánh giá của Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, do khoảng cách di chuyển trong nội thị ngắn (địa bàn trung tâm tỉnh Cà Mau, thành phố Bạc Liêu cũ), nên người dân phần lớn lựa chọn sử dụng phương tiện cá nhân, nhất là xe máy để đi lại, dẫn đến chưa hình thành được các tuyến xe buýt trong nội thị.
Một số tuyến xe buýt đã được đưa vào hoạt động trong thời gian dài (Cà Mau - Thới Bình, Cà Mau - Khánh Hội, Cà Mau - Sông Đốc), nhưng đến nay các đơn vị kinh doanh vận tải tham gia khai thác trên tuyến không thực hiện đầu tư, thay thế, bổ sung phương tiện đảm bảo các yêu cầu theo hợp đồng khai thác tuyến đã ký kết.
Ông Nguyễn Trường Hận, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau cho biết, trong kế hoạch phát triển, nâng cao chất lượng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2026 - 2035), Sở sẽ mời gọi đầu tư, đấu thầu khai thác tuyến là xe mới 100%, được sản xuất từ năm 2023 trở về sau và phải đảm bảo theo các quy chuẩn hiện hành về chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường.
Đối với ba tuyến xe buýt (Cà Mau - Thới Bình, Cà Mau - Khánh Hội, Cà Mau - Sông Đốc) toàn bộ phương tiện xe buýt cũ phải dừng hoạt động khai thác trên tuyến sau khi lựa chọn được đơn vị khai thác tuyến và đưa phương tiện mới vào khai thác.
"Từng bước nâng cao khả năng tiếp cận của mọi đối tượng hành khách. Tại khu vực các điểm dừng, nhà chờ, điểm đầu, điểm cuối của tuyến xe buýt khi xây mới hoặc cải tạo đảm bảo thuận tiện cho người khuyết tật tiếp cận sử dụng. Đồng thời, cập nhật, rà soát, điều chỉnh hành trình các tuyến xe buýt phù hợp với điều kiện giao thông và rút ngắn thời gian di chuyển nhằm đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của người dân", ông Hận cho biết thêm.
Cùng với đó, mời gọi đầu tư theo hình thức xã hội hóa để khai thác bãi đỗ xe, điểm đầu, điểm cuối, hệ thống điểm dừng đón, trả khách với đầy đủ các hạng mục phục vụ theo quy định; cân đối vốn để duy tu, sửa chữa bãi đỗ xe, điểm đầu, điểm cuối, hệ thống điểm dừng đón, trả khách từ nguồn vốn bảo trì đường bộ hằng năm đối với các tuyến xe buýt đang hoạt động chưa có nhà đầu tư, khai thác theo hình thức xã hội hóa.
Song song đó, triển khai kịp thời các quy định của pháp luật hiện hành về hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; nhất là hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé trên địa bàn tỉnh.
Trong thời gian tới, Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để chấn chỉnh, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ đối với các đơn vị khai thác xe buýt công cộng, như: Thực hiện không đúng, đủ lộ trình; không đảm bảo tần suất hoạt động; dừng đón, trả khách không đúng quy định; chất lượng phương tiện không đảm bảo theo hợp đồng…