Việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số trong lĩnh vực đường thủy nội địa, giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Xây dựng. Thực tiễn triển khai trong lĩnh vực đường thủy nội địa tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy, nhiều thủ tục được cắt giảm, quy trình giải quyết hồ sơ được rút gọn, đồng thời việc ứng dụng hồ sơ, giấy tờ điện tử được mở rộng, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Quy trình giải quyết thủ tục hành chính của các chủ phương tiện thủy nội địa được đổi mới theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa.
Ông Nguyễn Văn Sới, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa (Sở Xây dựng TP Cần Thơ) cho biết, trước đây, hầu hết thủ tục đối với phương tiện thủy nội địa đều tiếp nhận và trả kết quả trực tiếp tại cảng vụ, vừa mất thời gian, vừa đòi hỏi nhiều nhân lực.
Theo ông Sới, cùng với việc hoàn thiện các quy định chuyên ngành, đặc biệt từ khi Thông tư số 20/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhiều thủ tục đã được đơn giản hóa và chuyển sang thực hiện trên môi trường điện tử.
Chủ bến, chủ phương tiện có thể chủ động thực hiện thủ tục cho tàu, thuyền vào, rời cảng thông qua hệ thống của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, thay vì phải chờ cảng vụ thực hiện như trước.
Tại Vĩnh Long, ông Huỳnh Thế Nhân, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa (Sở Xây dựng Vĩnh Long) cho biết, các quy định chuyên ngành về quản lý đường thủy nội địa được sửa đổi theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp được miễn thủ tục vào, rời cảng, gồm phương tiện thủy nội địa mang cấp VR-SI, VR-SII, VR-SIII và các phương tiện phục vụ công vụ, cứu hộ, cứu nạn, tránh trú thiên tai, tàu cá, phương tiện phục vụ nuôi trồng thủy sản, phương tiện thô sơ không kinh doanh vận tải, tàu chở hàng dưới 10 tấn (không vận chuyển hàng nguy hiểm)...
Qua đó góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí thực hiện thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.
Cảng vụ Đường thủy nội địa (Sở Xây dựng Vĩnh Long) tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định đảm bảo an toàn giao thông đường thủy đối với các chủ phương tiện.
Không chỉ cải cách thủ tục hành chính, các quy định mới còn tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực đường thủy nội địa.
Theo ông Nhân, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công hoặc hệ thống một cửa điện tử; gửi kế hoạch tàu, thuyền trước khi vào, rời cảng bằng phương thức điện tử; nhận kết quả dưới dạng bản điện tử có giá trị pháp lý và theo dõi toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ trên môi trường số.
Ông Nhân cho biết, việc ứng dụng hệ thống tiếp nhận thông tin giúp cơ quan quản lý khai thác, quản lý dữ liệu tàu, thuyền hiệu quả hơn, qua đó nâng cao chất lượng thống kê, giám sát và dự báo. Đồng thời, việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan chuyên ngành cũng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn về hạ tầng công nghệ và kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến của một bộ phận chủ bến, chủ phương tiện. Vì vậy, Cảng vụ Đường thủy nội địa tỉnh Vĩnh Long sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để các quy định mới được triển khai đồng bộ, hiệu quả.
Những kết quả bước đầu trong cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số tại các địa phương cho thấy Thông tư số 20/2026/TT-BXD đang từng bước cụ thể hóa Kế hoạch hành động của Bộ Xây dựng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ.
Việc hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, số hóa quy trình nghiệp vụ và mở rộng sử dụng hồ sơ, giấy tờ điện tử không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả trong lĩnh vực đường thủy nội địa.