Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá quy định không được bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, y tế trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.
Sáng 21/9, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6 (đợt 2), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Luật dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trình bày tờ trình. (Ảnh: media.quochoi).
Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo Luật bổ sung quy định về cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác; cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá. Như vậy, dự thảo Luật quy định cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác.
Dự thảo luật cũng bổ sung quy định cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá phải treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, thực hiện kiểm tra căn cước hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc hộ chiếu đối với trường hợp có nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được tổ chức, cho phép hoặc bán thuốc lá tại các địa điểm quy định tại Điều 11, Điều 12, trừ điểm a khoản 1 Điều 12 của Luật này; không được bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.
Chính phủ quy định cụ thể về việc bán thuốc lá tại Điều này.
Về điều khoản chuyển tiếp, dự thảo luật quy định đại lý bán lẻ, điểm bán lẻ thuốc lá không được trưng bày quá một bao, một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá tại Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá số 09/2012/QH13 được tiếp tục thực hiện trong vòng 6 tháng kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật. (Ảnh: media.quochoi).
Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với nội dung của dự thảo và có một số ý kiến cụ thể với một số nội dung.
Với các hành vi bị nghiêm cấm, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc tính khả thi của quy định cấm triệt để hành vi trưng bày thuốc lá (ví dụ như cửa hàng miễn thuế tại ga hàng không); phân định rõ hành vi trưng bày bị cấm tại Luật này với hoạt động niêm yết giá, sử dụng tên thương mại hợp pháp theo Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Giá; bổ sung đánh giá năng lực kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm của lực lượng quản lý thị trường tại cấp cơ sở, đặc biệt sau khi bãi bỏ chức năng thanh tra chuyên ngành y tế.
Về quy định bán thuốc lá (khoản 9 Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 25), dự thảo luật bổ sung quy định cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá kiểm tra đối với trường hợp nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.
Thường trực Ủy ban cho rằng, Luật đã quy định việc cấm người dưới 18 tuổi trong các hoạt động sử dụng, mua, bán thuốc lá. Do đó, đề nghị nghiên cứu chỉnh lý theo hướng không quy định cụ thể các biện pháp, hình thức kiểm soát độ tuổi tại luật mà nên quy định chi tiết ở văn bản dưới luật.
Có ý kiến đề nghị nghiên cứu sửa khoản 1 bảo đảm linh hoạt hơn, giao quyền chủ động phương thức xác minh cho người kinh doanh, Luật chỉ cần quy định người bán lẻ có trách nhiệm yêu cầu người mua chứng minh đủ tuổi mua thuốc lá; trong trường hợp nghi ngờ không đủ 18 tuổi thì có quyền từ chối bán hàng nếu khách hàng không chứng minh được, tránh áp đặt công cụ công nghệ bắt buộc .
Có ý kiến khác đề nghị làm rõ tiêu chí xác định trường hợp "có nghi ngờ", trách nhiệm của người bán khi người mua không xuất trình giấy tờ và phương thức thực hiện phù hợp đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, bảo đảm việc kiểm tra không dẫn đến thu thập, lưu giữ thông tin cá nhân vượt quá yêu cầu cần thiết .
Bên cạnh đó, việc quy định cấm bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100m là không khả thi trong điều kiện thực tế; về bản chất của quy định là hướng đến việc hạn chế học sinh tiếp cận với thuốc lá và ảnh hưởng của thuốc lá tại các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế. Do đó đề nghị quy định theo hướng không được bán thuốc lá tại khu vực tiếp giáp với cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các biện pháp giám sát xung quanh các cơ sở này.