Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã luật hóa chính sách cấm toàn diện đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Bộ Y tế đang dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Dự kiến, dự án luật sẽ được trình Quốc hội khóa XVI xem xét, cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2027. Nếu được Quốc hội thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Công an tạm giữ 836 sản phẩm thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc (Ảnh: Công an Ninh Bình)
Theo Tờ trình của Chính phủ, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện hành chưa có quy định cụ thể về khái niệm "thuốc lá điện tử", "thuốc lá nung nóng" cũng như quy định cấm với hai sản phẩm này. Trong khi Nghị quyết 173/2024/QH15 đã cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cấm toàn diện "chất gây nghiện, gây hại cho sức khỏe của con người". Luật Đầu tư năm 2025 cũng cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho thấy, nhờ có nhiều nỗ lực trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường trong nam giới trưởng thành giảm, đồng thời tỉ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động cũng giảm đáng kể cả ở các hộ gia đình, nơi công cộng và nơi làm việc. Đây là những kết quả rất đáng khích lệ trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Tuy nhiên, những thành tựu này có nguy cơ bị ảnh hưởng, làm suy giảm kết quả đạt được bởi việc gia tăng tỉ lệ sử dụng thuốc lá mới (chủ yếu là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng), đặc biệt là trong giới trẻ.
Chính phủ nhìn nhận thuốc lá điện tử sử dụng nhiều hương liệu, hóa chất nên có thể bị lợi dụng để sử dụng ma túy thông qua việc phối trộn. Người sử dụng có thể tự ý tăng tỉ lệ nicotine quá mức hoặc thêm ma túy và các chất gây nghiện khác vào để sử dụng mà khó bị phát hiện.
Tại Việt Nam, số trường hợp ngộ độc do sử dụng thuốc lá điện tử đã được ghi nhận ở nhiều tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, hầu hết các trường hợp xảy ra ở lứa tuổi thanh thiếu niên, trong đó có cả nữ giới.
Dự thảo Luật bổ sung quy định về cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác; cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.
Dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung khái niệm "thuốc lá", "thuốc lá điện tử", "thuốc lá nung nóng", "thiết bị điện tử", "thuốc lá đặc chế" và "thuốc lá khác" nhằm Luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người đã bị cấm tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội để quy định hành vi bị cấm.
Đối với "một số hành vi bị nghiêm cấm" tại Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (khoản 4 Điều 1 Dự thảo Luật), ban soạn thảo đã bổ sung các hành vi bị cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác và thiết bị điện tử, linh kiện rời dùng để lắp ráp thuốc lá điện tử để phù hợp Luật Đầu tư, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, theo đề xuất của Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và phù hợp với thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới có chứa nicotine trái phép, gây hại cho sức khỏe con người và sự phát triển của việc bán thuốc lá trên môi trường mạng và các nền tảng trực tuyến dẫn đến khó kiểm soát.
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá phải treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, thực hiện kiểm tra căn cước hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc hộ chiếu đối với trường hợp có nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.
Theo dự kiến, ngày 21/9 tới đây, tại đợt họp thứ 2, Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.