Sở hữu lợi thế đặc biệt về hệ sinh thái biển, vị trí kết nối liên vùng cùng hàng loạt dự án hạ tầng và đô thị quy mô lớn, Cần Giờ đang được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng mới của TP.HCM.
Tại hội thảo "Cần Giờ - Cực tăng trưởng mới của TP.HCM" do Báo Người lao động tổ chức ngày 12/5, các chuyên gia cho rằng nếu giải được bài toán hạ tầng, cơ chế phát triển và bảo tồn sinh thái, khu vực Cần Giờ không chỉ là điểm đến du lịch mà còn có thể hình thành trung tâm kinh tế biển, logistics và đô thị sinh thái tầm cỡ quốc tế trong tương lai.
Biển Cần Giờ đang được thay da đổi thịt thành siêu dự án đô thị du lịch nghỉ dưỡng tầm cỡ quốc tế.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu đó, điều kiện tiên quyết là năng lực thực thi, hạ tầng kết nối đồng bộ và cơ chế phát triển đủ đột phá.
Từ vùng ven thành không gian chiến lược mới của TP.HCM
Trong nhiều năm, Cần Giờ được xem là “lá phổi xanh” của TP.HCM với lợi thế đặc biệt về hệ sinh thái rừng ngập mặn và quỹ đất ven biển rộng lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vị thế của khu vực này đang thay đổi nhanh chóng khi thành phố định hướng phát triển nơi đây thành một “siêu đô thị biển”, trung tâm kinh tế biển và du lịch sinh thái quy mô quốc tế.
TS Đinh Thế Hiển cho rằng Cần Giờ không nên chỉ được định vị là một điểm đến du lịch đơn thuần mà cần được phát triển như một siêu đô thị tích hợp, vừa là không gian sống, nghỉ dưỡng, vừa là trung tâm dịch vụ và kinh tế biển mới của TP.HCM.
Theo TS Đinh Thế Hiển, động lực phát triển của Cần Giờ sẽ không chỉ đến từ du lịch mà còn từ hệ sinh thái cảng biển, logistics, tài chính hàng hải và các dịch vụ chất lượng cao. Đặc biệt, kế hoạch phát triển cảng trung chuyển quốc tế được kỳ vọng sẽ giúp TP.HCM nâng vai trò trong mạng lưới hàng hải toàn cầu, kết nối với các tuyến vận tải lớn đi châu Âu, Trung Đông và Đông Á.
Các Chuyên gia đánh giá về tiềm năng thế mạnh của Cần Giờ khi được đầu tư.
TS Đinh Thế Hiển nhận định mục tiêu đón khoảng 40 triệu lượt khách mỗi năm của Cần Giờ mang bản chất hoàn toàn khác với các đô thị du lịch truyền thống. Lượng khách này không chỉ là khách tham quan ngắn ngày mà còn bao gồm chuyên gia quốc tế, nhà đầu tư và nhóm cư dân có nhu cầu lưu trú dài hạn trong môi trường sinh thái chất lượng cao.
“Cần Giờ được kỳ vọng trở thành cực kinh tế biển quan trọng của TP.HCM với ba trụ cột chính gồm kinh tế cảng biển, du lịch nghỉ dưỡng và không gian sống sinh thái dành cho tầng lớp tri thức, chuyên gia”, ông Hiển nói.
Ở góc độ quy hoạch, ông Lê Quang Đạo, Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết thành phố đang định vị Cần Giờ là “hạt nhân kết nối chiến lược” giữa TP.HCM với các địa phương lân cận như Đồng Nai, Tây Ninh, đồng thời hướng ra không gian quốc tế.
Theo ông Đạo, hàng loạt dự án giao thông trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc Bến Lức - Long Thành và định hướng phát triển cảng trung chuyển quốc tế sẽ giúp tháo gỡ điểm nghẽn kết nối, mở rộng không gian phát triển liên vùng cho khu vực phía Nam.
Ông Đạo nhấn mạnh định hướng phát triển của Cần Giờ sẽ đi theo mô hình đô thị sinh thái mật độ thấp, ưu tiên dịch vụ chất lượng cao, du lịch nghỉ dưỡng và kinh tế đêm, đồng thời vẫn đảm đảm bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn.
Điều kiện để hình thành cực tăng trưởng mới
Dù đánh giá cao tiềm năng của Cần Giờ, các chuyên gia cho rằng để khu vực này thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của TP.HCM, yếu tố quyết định nằm ở năng lực triển khai và sự đồng bộ trong phát triển hạ tầng.
TS Đinh Thế Hiển cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi năng lực thực thi sẽ trở thành yếu tố then chốt thay vì chỉ dừng ở quy hoạch trên giấy.
Theo vị chuyên gia này, các công trình hạ tầng chiến lược không thể kéo dài hàng chục năm như trước mà cần được triển khai với tốc độ nhanh hơn nhiều để tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.
“Quy hoạch phải đi kèm tư duy thực thi thần tốc. Các công trình kết nối chiến lược cần hoàn thành trong khoảng 4 - 5 năm để tạo ra cú hích phát triển”, TS Đinh Thế Hiển nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cho rằng Cần Giờ có thể trở thành trung tâm kết nối của cả vùng kinh tế phía Nam nếu được quy hoạch và phát triển đúng hướng.
Ông Châu hình dung, nếu lấy Cần Giờ làm tâm với bán kính khoảng 100km, khu vực này có thể liên kết chặt với nhiều địa phương trọng điểm, tạo nên một không gian kinh tế liên vùng rộng lớn.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM kỳ vọng Vinhomes Green Paradise có thể trở thành động lực tăng trưởng cho TP.HCM và cả khu vực.
Tuy nhiên, theo ông Châu quá trình phát triển phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư, người dân địa phương và chính quyền. Người dân Cần Giờ không chỉ là đối tượng chịu tác động mà còn phải trở thành chủ thể hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Một bài toán khác được ông Châu nhấn mạnh là năng lực cung ứng tại chỗ. Với mục tiêu đón hàng chục triệu lượt khách mỗi năm, Cần Giờ cần tái cấu trúc sản xuất địa phương, từ nghề muối, khai thác hải sản đến phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Theo ông Châu, chính nét nguyên sơ của Cần Giờ sẽ tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt nếu được bảo tồn đúng cách trong quá trình phát triển các tổ hợp nghỉ dưỡng và dịch vụ quy mô lớn.
KTS Khương Văn Mười, nguyên Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cũng cho rằng Cần Giờ hoàn toàn có thể vượt mục tiêu 40 triệu lượt khách nếu hình thành được các công trình biểu tượng và hệ sinh thái du lịch tích hợp quy mô lớn.
KTS Khương Văn Mười đánh giá những dự án như Vinhomes Green Paradise không chỉ có ý nghĩa ở quy mô đầu tư mà còn ở khả năng tạo dựng dấu ấn kiến trúc, nâng tầm thương hiệu điểm đến trên bản đồ du lịch quốc tế.
Theo KTS Khương Văn Mười, khi các tổ hợp vui chơi, nghỉ dưỡng, thương mại và giải trí quy mô lớn hình thành, du khách sẽ không chỉ đến tham quan ngắn ngày mà tham gia vào toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu.
Hướng tới mô hình đô thị biển sinh thái và bền vững
Bên cạnh cơ hội phát triển kinh tế, bài toán lớn nhất của Cần Giờ là làm sao cân bằng giữa tăng trưởng và bảo tồn sinh thái.
Hàng ngàn công nhân đang thi công trên đại công trường dự án Vinhomes Green Paradise.
Bà Võ Thị Diễm Phượng, Phó Chủ tịch UBND xã Cần Giờ (TP.HCM), cho biết địa phương đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới.
Thứ nhất là đầu tư hạ tầng chiến lược nhằm chuyển đổi mô hình từ “điểm đến cuối tuần” thành trung tâm du lịch dịch vụ hoạt động quanh năm.
Thứ hai là từng bước chuyển đổi mô hình quản lý theo hướng đô thị sinh thái hiện đại, gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Thứ ba là chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế sang thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế đêm, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ để người dân có thể trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển. Theo bà Phượng, phát triển phải đi đôi với bảo tồn vì khu dự trữ sinh quyển chính là giá trị cốt lõi tạo nên lợi thế cạnh tranh của Cần Giờ.
Ở góc độ kỹ thuật, các tài liệu giới thiệu về dự án Vinhomes Green Paradise cho biết khu vực Cần Giờ có nền địa chất đặc thù của vùng cửa sông - cửa biển, với lớp đất yếu dày khoảng 18 - 24m phía trên và lớp đất cứng ở độ sâu khoảng 36 - 40m.
Theo các đơn vị tư vấn, dự án sẽ áp dụng các công nghệ xử lý nền móng và lấn biển được tham vấn bởi các chuyên gia Hà Lan. Đối với công trình thấp tầng, cọc sẽ được đóng xuống lớp đất tốt ở độ sâu khoảng 36 - 40m; còn công trình cao tầng sẽ sử dụng cọc khoan nhồi hoặc cọc barrette với độ sâu lên tới 65 - 80m.
Hàng trăm máy móc thiết bị thi công trên đại công trường dự án Vinhomes Green Paradise.
Ngoài ra, dự án cũng áp dụng công nghệ phun cát kết hợp nguyên tắc cân bằng đào - đắp để hạn chế khai thác vật liệu bên ngoài và giảm tác động môi trường.
Theo giới chuyên môn, những giải pháp này từng được áp dụng tại nhiều dự án lấn biển lớn trên thế giới như Palm Jumeirah ở Dubai hay các dự án mở rộng cảng ở châu Á.
Các chuyên gia cho rằng nếu bảo đảm được ba yếu tố gồm hạ tầng kết nối hiện đại, năng lực vận hành hiệu quả và cơ chế phát triển đủ đột phá, Cần Giờ có thể trở thành mô hình đô thị biển sinh thái kiểu mới của Việt Nam.
Không chỉ là điểm đến du lịch, khu vực này còn được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới cho TP.HCM, hình thành cực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế biển, dịch vụ chất lượng cao và đô thị sinh thái bền vững trong nhiều thập niên tới.
