Cân nhắc kỹ quy định miễn thuế ba năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế ba năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Thay vào đó nên nghiên cứu theo hướng phân tầng chính sách thuế, ưu đãi cao hơn với những doanh nghiệp thuộc lĩnh vực ưu tiên.

Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, nhiệm kỳ khóa XVI diễn ra sáng 28/9, các đại biểu thảo luận về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đồng tình với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật, song một số ý kiến đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế ba năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập.

Cụ thể, về chính sách về thuế, kế toán (Điều 9), dự thảo quy định doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường. Đồng thời, quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) đồng tình với quan điểm cần sử dụng chính sách thuế như một công cụ để khuyến khích khởi nghiệp, đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế ba năm.

Lý do là nếu áp dụng đối tượng rộng đối với toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập thì chính sách có thể tạo ra chi phí ngân sách lớn nhưng chưa chắc tương xứng với mức độ cần thiết của nhóm doanh nghiệp.

"Trong thực tế, nhu cầu hỗ trợ một doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp công nghệ cao sẽ rất khác với một doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề kinh doanh thông thường", đại biểu lý giải.

Do đó, đại biểu Huy đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu theo hướng phân tầng chính sách thuế, trong đó, ưu đãi cao hơn, dài hơn hoặc có điều kiện đối với những doanh nghiệp thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên, có hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất xanh, tham gia chuỗi giá trị, tạo nhiều việc làm hoặc có khả năng đóng góp lớn cho nền kinh tế.

Đồng thời, cần quy định rõ nguyên tắc không để doanh nghiệp lợi dụng chính sách bằng cách chia, tách, thành lập doanh nghiệp mới hoặc chuyển hoạt động sang các pháp nhân mới chỉ nhằm tiếp tục hưởng ưu đãi. 

Cùng quan điểm, đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) đồng tình với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu khởi sự, song cũng đề nghị xem xét lại thời điểm bắt đầu tính miễn thuế.

Theo ông Lâm, thực tế những năm đầu thường là thời gian mà doanh nghiệp đầu tư nhà xưởng, mua sắm thiết bị, tuyển dụng lao động, tìm kiếm khách hàng, xây dựng thị trường và không ít doanh nghiệp chưa có lãi, lãi rất thấp hoặc thậm chí lỗ.

Nếu thời gian miễn thuế tính từ ngày đăng ký thì thời gian ưu đãi có thể trôi qua trong khi doanh nghiệp chưa phát sinh số thuế phải nộp, tức là chưa có lãi thì đã hết thời hạn miễn giảm thuế.

Vì vậy, đại biểu đề nghị thời gian miễn thuế tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế chứ không phải từ năm đầu tiên đăng ký, tức là kể từ khi doanh nghiệp bắt đầu phát sinh thuế phải nộp thì mới tính thời điểm mà chính sách miễn thuế bắt đầu có hiệu lực áp dụng và kéo dài ba năm. Đại biểu cho rằng, quy định như vậy sẽ thực tế hơn và đem lại hiệu quả cao hơn.

Giải trình làm rõ nội dung các đại biểu nêu , Bộ trưởng Bộ Tài Chính Ngô Văn Tuấn khẳng định đã tính toán hài hòa với quy định của pháp luật về thuế và đảm bảo hai nguyên tắc: hỗ trợ về nghĩa vụ thuế, giảm thiểu chi phí tuân thủ chính sách thuế.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, trên thế giới, các nước đều thực hiện hỗ trợ ba năm đầu khi khởi nghiệp, vì đây là thời gian khó khăn nhất của doanh nghiệp.

"Mức hỗ trợ ba năm đầu với quy mô số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện tại, hàng năm ngân sách chi ra khoảng 10.000 tỷ đồng", Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.