Liên tiếp nhiều vụ sạt lở ven sông ở TP Cần Thơ khiến đường giao thông bị chia cắt, nhà dân bị đe dọa. Trong khi số điểm sạt lở gia tăng, địa phương vẫn gặp khó về nguồn vốn, quỹ tái định cư và giải pháp xử lý căn cơ.
Hàng loạt điểm sạt lở uy hiếp giao thông, nhà dân
Ngày 23/5, ông Nguyễn Minh Liêm, Chủ tịch UBND xã Đại Ngãi (TP Cần Thơ), cho biết trên địa bàn vừa xảy ra một vụ sạt lở tại khu vực cống Bà Xẩm. Chính quyền địa phương đã cắm biển cảnh báo nguy hiểm, đồng thời lưu ý người dân hạn chế đi lại, tụ tập gần khu vực.
Ngày 18/5, một đoạn lộ bê tông ven sông dài 30m, rộng 4m ở Phú Thuận, phường Hưng Phú đổ sập xuống sông sau cơn mưa.
Ngày 22/5, do dòng nước chảy xiết, một đoạn bờ sông dài khoảng 20m tại khu vực cống Bà Xẩm bị sạt lở, xâm thực sâu khoảng 2m vào đất liền, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại và sinh hoạt của người dân.
Trước đó, rạng sáng 18/5, tại khu vực Phú Thuận (phường Hưng Phú), một đoạn lộ bê tông ven sông Bến Bạ dài khoảng 30m, rộng 4m bất ngờ sụp xuống sông sau mưa lớn kết hợp với dòng nước xoáy mạnh, khiến tuyến giao thông bị chia cắt và tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục sạt lở ở hai đầu điểm sụp.
Đáng lo ngại nhất hiện nay là tình trạng sạt lở tại xã Nhơn Mỹ, nơi đã ghi nhận 69 điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 1,2km. Nhiều tuyến đường nông thôn bị chia cắt, 9 căn nhà bị ảnh hưởng, trong đó có 4 căn sụp hoàn toàn xuống sông.
Người dân kiểm tra lại đường ống cấp nước sau vụ sạt lở khu vực Phú Thuận.
Chỉ trong tháng 4, tại địa phương liên tiếp xảy ra nhiều vụ sạt lở lớn. Tại ấp Phụng An, một đoạn đường dài khoảng 20m bị cuốn xuống sông. Trước đó, tại khu vực bến phà ấp An Phú Tây, thêm một đoạn đường dài khoảng 10m cũng bị nước cuốn sập.
Theo UBND xã Nhơn Mỹ, nguyên nhân chủ yếu do dòng chảy mạnh, triều cường và mưa lớn kéo dài trên nền đất yếu. Đến nay, địa phương mới xử lý được 27/69 điểm sạt lở, còn 42 điểm với tổng chiều dài hơn 859m chưa thể khắc phục do thiếu kinh phí.
Không riêng Nhơn Mỹ, khu vực kênh Xáng Nàng Mau, đoạn qua xã Thạnh Hòa, cũng đang trở thành điểm nóng sạt lở mới.
Ông Đặng Ngọc Nguyên, Chủ tịch UBND xã Thạnh Hòa, cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, tuyến kênh này đã xuất hiện hai điểm sạt lở lớn, ảnh hưởng khoảng 12 căn nhà và làm hư hỏng gần 40m đường giao thông nông thôn.
Ông Huỳnh Thanh Việt, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ, cho biết kênh Xáng Nàng Mau là tuyến thủy huyết mạch kết nối sông Mái Dầm với sông Hậu; dòng chảy xiết. Nhiều đoạn bờ đã xuất hiện hàm ếch ăn sâu vào đất liền, đe dọa trực tiếp nhà dân ven kênh.
Sạt lở làm hư hỏng căn nhà xã Thạnh Hòa.
Cần thêm nguồn lực để xử lý căn cơ
Trước diễn biến phức tạp của sạt lở, TP Cần Thơ đang triển khai nhiều giải pháp ứng phó khẩn cấp và lâu dài.
Trung tuần tháng 5 vừa qua, đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng làm trưởng đoàn đã khảo sát thực tế các điểm sạt lở nguy hiểm trên kênh Xáng Nàng Mau.
Tại buổi làm việc, địa phương kiến nghị Trung ương sớm hỗ trợ kinh phí đầu tư các tuyến kè kiên cố do khả năng ngân sách cấp xã và thành phố còn hạn chế. Hiện Cần Thơ đã ban hành lệnh tình huống khẩn cấp đối với khu vực bờ trái kênh Xáng Nàng Mau để triển khai các biện pháp xử lý cấp bách.
Ông Trần Chí Hùng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho rằng, khó khăn lớn hiện nay không chỉ là thiếu vốn xây dựng kè chống sạt lở mà còn là bài toán di dời dân cư khỏi vùng nguy hiểm. Nhiều hộ dân sống lâu đời ven sông vẫn muốn bám trụ do gắn với tập quán sinh hoạt và sinh kế sông nước.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng (thứ 2 từ phải sang) xem bản đồ sạt lở ở kênh Nàng Mau.
Ngoài ra, thành phố cũng gặp khó về quỹ đất tái định cư và nguồn vật liệu san lấp. Trong khi cát sông ngày càng khan hiếm thì việc sử dụng cát biển cho các công trình vùng nước ngọt vẫn chưa có quy chuẩn kỹ thuật cụ thể.
Theo kế hoạch đến năm 2030, TP Cần Thơ dự kiến đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng xây dựng 24 công trình phòng chống sạt lở, kết hợp di dời dân cư khỏi các khu vực nguy hiểm.
Song song đó, địa phương tiếp tục áp dụng các giải pháp truyền thống như đóng cừ tràm, gia cố bao cát, trồng cỏ và thả lục bình ven sông nhằm hạn chế tác động của dòng chảy.
Lãnh đạo TP Cần Thơ kiến nghị Trung ương sớm xây dựng đề án tổng thể về di dời dân cư vùng sạt lở, hỗ trợ nguồn lực đầu tư các tuyến kè trọng điểm và hoàn thiện cơ chế sử dụng vật liệu thay thế để ứng phó lâu dài với tình trạng sụt lún, sạt lở ngày càng gia tăng ở đô thị miền sông nước.
Sạt lở ở Cần Thơ tăng nhanh qua từng năm
Theo thống kê của TP Cần Thơ, nếu năm 2011 toàn thành phố chỉ có 24 điểm sạt lở thì đến năm 2025 con số này tăng lên 121 điểm. Riêng khoảng 5 tháng đầu năm 2026, thành phố tiếp tục ghi nhận thêm 54 điểm sạt lở mới.
Các điểm nóng tập trung dọc sông Cần Thơ, sông Ô Môn, Bình Thủy, Trà Nóc, Thốt Nốt, Cái Răng và các tuyến kênh lớn. Ngoài tác động của mưa lớn, triều cường và nền đất yếu, ngành chức năng nhận định tình trạng khai thác cát, suy giảm phù sa từ thượng nguồn sông Mekong cùng việc xây dựng dày đặc ven sông khiến nguy cơ sạt lở ngày càng nghiêm trọng.
