Sau hợp nhất với Hậu Giang, Sóc Trăng, TP Cần Thơ có thêm không gian, quỹ đất và dư địa phát triển. Để trở thành cực tăng trưởng của vùng, TP cần tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, đầu tư, đồng thời giữ được bản sắc của đô thị sông nước.
Không gian mới, cơ hội mới
Sáng 9/8, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Tây Nam Bộ tổ chức tọa đàm "Phát triển đô thị, cực tăng trưởng kinh tế miền Tây". Tại tọa đàm, ông Lê Công Lý, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, cho biết sau hơn hai thập kỷ phát triển, Cần Thơ từng bước khẳng định vai trò trung tâm của vùng về thương mại, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và giao thông.
Ông Lê Công Lý, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ phát biểu định hướng phát triển thành phố.
Sau hợp nhất, không gian phát triển của Cần Thơ được mở rộng từ khu vực đô thị trung tâm đến các vùng sản xuất nông nghiệp, khu công nghiệp, logistics và khu vực ven biển. Theo ông Lý, đây là điều kiện để thành phố tổ chức lại không gian kinh tế, phát huy đồng thời các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, logistics và kinh tế biển.
Hạ tầng kết nối vùng cũng đang được đầu tư mạnh. Các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, mạng lưới đường thủy và định hướng phát triển cảng biển Trần Đề sẽ tạo thêm các hướng kết nối cho thành phố.
"Cùng với mở rộng không gian, hệ thống hạ tầng liên vùng đang từng bước hoàn thiện, tạo thêm các hành lang kết nối và nâng cao vị thế của Cần Thơ trong vùng", ông Lý nói.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Phạm Đình Vũ, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long đã có bước phát triển rõ rệt. Tăng trưởng kinh tế của Cần Thơ đạt 7,32% năm 2025 và khoảng 7,6% trong 6 tháng đầu năm 2026.
Tuy nhiên, khi cả nước đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, áp lực đối với Cần Thơ là không nhỏ. Theo ông Vũ, thành phố cần quyết liệt hơn trong điều hành, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào quá trình phát triển.
Không gian mở rộng cũng đồng nghĩa Cần Thơ có thêm quỹ đất để phát triển các khu đô thị mới. Nhưng theo ông Vũ, có đất và có quy hoạch mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng là quy hoạch phải đi vào thực tế, tạo được những dự án và không gian phát triển cụ thể.
Ông Trần Đức Quang, Giám đốc Công ty CP Nam Long Mekong kỳ vọng, hạ tầng giao thông hoàn thiện thúc đẩy phát triển đô thị ở Cần Thơ.
Gỡ điểm nghẽn từ quy hoạch, đất đai
Theo ông Phạm Đình Vũ, môi trường đầu tư là một trong những vấn đề Cần Thơ cần tập trung cải thiện, nhất là đối với các dự án đô thị, bất động sản quy mô lớn.
Qua các phân tích về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, ông cho rằng khả năng tiếp cận đất đai, tính minh bạch của thông tin và vai trò kiến tạo của chính quyền vẫn là những vấn đề cần quan tâm.
"Điểm nghẽn của điểm nghẽn hiện nay không hẳn nằm ở chính sách, pháp luật mà ở khâu tổ chức thực thi, nhất là tại cấp cơ sở", ông Vũ nói.
Theo ông, doanh nghiệp cần được tiếp cận thông tin quy hoạch đầy đủ, rõ ràng và sớm hơn. Khi thông tin minh bạch, nhà đầu tư có thể chủ động tính toán phương án, giảm thời gian chờ đợi và mạnh dạn xây dựng kế hoạch dài hạn.
Đây cũng là vấn đề được doanh nghiệp quan tâm. Ông Trần Đức Quang, Giám đốc Công ty CP Nam Long Mekong cho biết, Nam Long đã gắn bó với Cần Thơ hơn 20 năm và vẫn xác định thành phố là thị trường quan trọng trong chiến lược phát triển.
Theo ông Quang, khi các tuyến cao tốc kết nối TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau và các tuyến theo trục ngang hoàn thiện, khả năng kết nối của Cần Thơ với các địa phương trong vùng sẽ thuận lợi hơn. Đây là nền tảng để thu hút đầu tư, phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ.
Nam Long cho biết sẽ tiếp tục triển khai các dự án hiện hữu theo quy hoạch, hoàn thiện hạ tầng xã hội và tiện ích phục vụ cư dân. Doanh nghiệp cũng mong muốn được tiếp cận sớm hơn với thông tin quy hoạch của thành phố để có thể nghiên cứu, đề xuất các dự án phù hợp.
Khách mời tham gia buổi tọa đàm.
Giữ bản sắc đô thị sông nước
Cùng với câu chuyện hạ tầng và đầu tư, các đại biểu cũng đặt vấn đề Cần Thơ sẽ phát triển đô thị như thế nào để vừa hiện đại, vừa giữ được bản sắc riêng.
Theo ông Lê Công Lý, Cần Thơ không nên lấy mô hình đô thị ở nơi khác rồi áp dụng rập khuôn. Thành phố cần tìm một cách phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa và đời sống của người dân vùng sông nước.
Một đô thị hiện đại không có nghĩa là các thành phố phải giống nhau. Với Cần Thơ, sông, kênh, rạch và mặt nước cần được tính ngay từ khâu quy hoạch, thay vì chỉ giữ lại những khoảng không gian còn sót sau quá trình đô thị hóa.
Thành phố cần hướng tới cách phát triển "sống cùng với nước", tận dụng hệ thống sông ngòi để tiêu thoát nước, giảm ngập và thích ứng với biến đổi khí hậu. Không gian ven sông cũng có thể trở thành nơi phát triển giao thông thủy, du lịch, dịch vụ, văn hóa và các hoạt động cộng đồng.
Cần Thơ quy hoạch phát triển đô thị sông nước (Ảnh: CTV).
Ông Phạm Đình Vũ cho rằng, Cần Thơ có thể tham khảo các mô hình đô thị thông minh trên thế giới, nhưng cần chọn lọc và điều chỉnh cho phù hợp với thực tế địa phương.
Theo ông Vũ, Cần Thơ nên tập trung vào ba hướng: đô thị sông nước, đô thị thông minh và đô thị xanh. Đây không chỉ là cách tổ chức không gian mà còn có thể trở thành nét riêng để thành phố tạo lợi thế trong thu hút người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Trong đó, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được đưa vào quá trình quản lý, vận hành đô thị, nhất là trong ứng phó với ngập, sạt lở và những tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu.
Không gian mới đang mở ra nhiều dư địa cho Cần Thơ phát triển công nghiệp, logistics, thương mại - dịch vụ và các khu đô thị mới. Nhưng để biến lợi thế thành kết quả cụ thể, thành phố vẫn phải giải quyết những vấn đề căn cơ về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư và tổ chức thực hiện.