Gần đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận nhiều trẻ mắc giang mai bẩm sinh đến khám và điều trị nội trú, đáng nói đây là căn bệnh hoàn toàn có thể ngăn chặn nếu người mẹ được tầm soát và điều trị kịp thời trong thai kỳ.
Ngày 17/8, Bệnh viện Da liễu Trung ương thông tin, tại đây mới tiếp nhận bệnh nhi nữ 2 tháng tuổi nhập viện với nhiều sẩn đỏ có viền vảy ở đầu, lưng, tay chân và lòng bàn tay, bàn chân, kèm sốt cao. Các dấu hiệu này đã xuất hiện từ 2 tuần trước khi nhập viện.
Ảnh: BVCC
Trước đó, trẻ đã được chẩn đoán viêm da cơ địa và điều trị nhưng không cải thiện. Gia đình cho biết, đây là con thứ 2, sinh thường, đủ tháng. Còn mẹ không được xét nghiệm sàng lọc giang mai và không được điều trị trong suốt thai kỳ.
Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, bệnh nhi được chẩn đoán giang mai bẩm sinh. Và mẹ bé cũng mắc giang mai nhưng không biết. Sau 10 ngày điều trị, các tổn thương da cải thiện rõ, toàn trạng ổn định, bệnh nhi được xuất viện, hẹn tái khám định kỳ để theo dõi đáp ứng điều trị bằng xét nghiệm huyết thanh học.
Được biết, tại đây tiếp nhận nhiều trẻ sơ sinh mắc căn bệnh giang mai, với phần lớn đã từng khám và điều trị ở nơi khác nhưng không được chẩn đoán đúng bệnh.
BSNT. Nguyễn Minh Hường, Phòng khám các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, giang mai bẩm sinh là hậu quả của sự lây truyền xoắn khuẩn Treponema pallidum từ mẹ sang con trong thai kỳ. Sự lây truyền thường xảy ra từ tháng thứ 4- 5 của thai kỳ, do màng rau thai mỏng đi, máu mẹ dễ dàng trao đổi với máu thai nhi, vì vậy xoắn khuẩn giang mai sẽ xâm nhập vào thai nhi qua rau thai rồi gây bệnh. Sự biểu hiện bệnh tùy thuộc vào mức độ xoắn khuẩn truyền mẹ mẹ sang con. Trường hợp nặng có thể có các biến chứng sản khoa như xảy thai hoặc thai chết lưu, trẻ đẻ non và có thể tử vong. Trường hợp nhẹ hơn, trẻ mới sinh ra sau vài ngày hoặc vài tháng thấy xuất hiện các thương tổn giang mai, khi đó gọi là giang mai bẩm sinh sớm. Nếu trẻ xuất hiện muộn hơn khi trẻ trên 2 tuổi là giang mai bẩm sinh muộn.
Giang mai bẩm sinh sớm có tổn thương da giống giang mai II ở người lớn, có thể có các triệu chứng: phỏng nước lòng bàn tay, bàn chân, thường gặp hơn là triệu chứng bong vảy ở lòng bàn tay, chân, sổ mũi, khụt khịt mũi, viêm xương sụn, hạch, gan lách to, viêm xương sụn, viêm màng não, viêm màng mạch-võng mạc.
Giang mai bẩm sinh muộn ở trẻ trên 2 tuổi gồm: viêm mắt, tai, khớp, dị dạng xương và các di chứng do các thương tổn của giang mai bẩm sinh sớm.
TS. BS. Trịnh Minh Trang, Phó phụ trách Phòng khám các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), Bệnh viện Da liễu Trung Ương cho biết thêm: Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), riêng năm 2022, ước tính có 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh và khoảng 390.000 kết cục bất lợi của thai kỳ liên quan đến giang mai, bao gồm thai chết lưu, tử vong sơ sinh, sinh non và trẻ mắc giang mai bẩm sinh. Phần lớn các trường hợp này hoàn toàn có thể phòng tránh bằng sàng lọc và điều trị sớm trong thai kỳ.
Nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa giang mai bẩm sinh, BS Trang khuyến cáo: Đối với phụ nữ mang thai cần thực hiện xét nghiệm sàng lọc giang mai ngay từ lần khám thai đầu tiên (trong 3 tháng đầu thai kỳ). Việc phát hiện và điều trị sớm cho mẹ không chỉ bảo vệ sức khỏe người mẹ mà còn là "tấm lá chắn" hiệu quả nhất phòng ngừa giang mai bẩm sinh cho con.
Đối với cộng đồng, quan hệ tình dục an toàn và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa hàng đầu để ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe cần tiếp tục được đẩy mạnh và triển khai sâu rộng. Nâng cao nhận thức cộng đồng không chỉ giúp giảm thiểu gánh nặng bệnh tật cho xã hội mà còn là giải pháp bền vững để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và thế hệ tương lai…