Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ hoàn thành sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong đồng bộ với phân cấp, phân quyền trong tháng 10/2026; đồng thời đẩy mạnh cải cách thể chế, chuyển đổi số, nâng chất lượng chính quyền 2 cấp.
Chính phủ ra Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Chính phủ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Ảnh: VGP.
Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho địa phương
Chương trình nhằm tổ chức triển khai nghiêm túc, toàn diện, đồng bộ và hiệu quả Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW và các chủ trương, kết luận liên quan của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Chính phủ yêu cầu các nhiệm vụ phải được cụ thể hóa, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm, thời hạn hoàn thành; bảo đảm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”. Người đứng đầu các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc.
Chương trình hành động xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp gồm: quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt và mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân.
Cùng với đó là nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp mô hình mới; hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã; sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập.
Chương trình cũng tập trung cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, chuẩn hóa phần mềm phục vụ vận hành chính quyền 2 cấp; đồng thời xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.
Về hoàn thiện thể chế, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ đẩy nhanh rà soát, ban hành các văn bản pháp luật nhằm tháo gỡ kịp thời những điểm nghẽn về thể chế cho địa phương; đồng bộ các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền với nguồn lực và cơ chế kiểm soát quyền lực.
Trọng tâm là xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa, chưa rõ trách nhiệm hoặc chưa phù hợp với mô hình mới. Việc phân cấp, phân quyền phải thực chất, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đồng thời bảo đảm nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn và công cụ thực thi.
Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan ngang bộ sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy; rà soát, hoàn thiện quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, hoàn thành trong tháng 10.
Bộ Tài chính có nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống văn bản về cơ chế, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách cho cấp xã; hướng dẫn phân cấp quản lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng của các đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp, hoàn thành trong tháng 10/2026.
Giảm mạnh đầu mối giáo dục, sắp xếp lại y tế cơ sở
Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong đồng bộ với phân cấp, phân quyền.
Đối với giáo dục đại học công lập, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì sắp xếp theo hướng chuyển các cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ hoặc địa phương quản lý; sáp nhập, hợp nhất các cơ sở trên cùng địa bàn, trừ lĩnh vực đặc thù. Mục tiêu giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập, hoàn thành trước ngày 1/4/2027.
Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, các cơ sở công lập trực thuộc bộ, ngành được định hướng chuyển về địa phương quản lý, trừ một số lĩnh vực đặc thù; giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hoàn thành trước ngày 1/10.
Trong lĩnh vực y tế, Bộ Y tế được giao sắp xếp, tổ chức lại các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ và các đơn vị giám định pháp y, giám định tâm thần. Đồng thời, hoàn thiện mô hình trạm y tế cấp xã, bảo đảm người dân được cung ứng các dịch vụ y tế cơ bản, chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại cơ sở.
Bộ Y tế phối hợp với các địa phương bổ sung nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất và thuốc thiết yếu cho trạm y tế cấp xã; hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID và kết nối dữ liệu y tế từ cấp xã đến cấp tỉnh trong tháng 10/2026.
Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông và cơ sở y tế, hoàn thành trong tháng 8, qua đó từng bước hoàn thiện tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ người dân tốt hơn.