Thị trường chứng khoán Việt Nam chuẩn bị chính thức nâng hạng, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế. Theo chuyên gia chứng khoán, khoảng 10 tỷ USD có thể chảy vào thị trường trong 12 tháng tới.
Thị trường nâng hạng, cổ phiếu đồng loạt nâng điểm
Ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chính thức chuyển từ nhóm thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell (tổ chức cung cấp chỉ số và phân loại thị trường chứng khoán quốc tế).
Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) chúc mừng Việt Nam bước sang chương mới trên bản đồ thị trường vốn toàn cầu.
Sự kiện được kỳ vọng mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế, gia tăng sự hiện diện của các quỹ đầu tư lớn và thúc đẩy nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tiến sát tới ngày nâng hạng (21/9), chứng khoán Việt Nam liên tục chứng kiến sắc xanh. Kết thúc phiên sáng 18/9, HNX-Index đạt 276,54 điểm, tăng 0,96%; UPCoM-Index đạt 126,50 điểm, tăng 0,27%. Trên HOSE, VN30 tăng 0,96% và VN100 tăng 1,16%. Chỉ số ngành tài chính tăng mạnh 3,34%, ngành xây dựng tăng nhẹ 0,15%, trong khi chỉ số Mid/Small giảm 0,03%.
Tương tự với phiên trước, kết thúc phiên giao dịch ngày 17/9/2026, VN-Index tăng 12,66 điểm, tương đương 0,70%, đóng cửa tại 1.822,77 điểm. HNX-Index tăng 0,68 điểm, tương đương 0,25%, lên 273,90 điểm; UPCoM-Index tăng 0,18 điểm, tương đương 0,14%, lên 126,16 điểm. Tổng giá trị giao dịch trên toàn thị trường đạt 19.239,80 tỷ đồng.
Ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại Công ty Chứng khoán SSI, cho biết sau kỳ rà soát tháng 8/2026 của FTSE Russell, tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index (chỉ số cổ phiếu thuộc các nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ tại thị trường mới nổi) dự kiến đạt khoảng 0,49 đến 0,50% khi hoàn tất quá trình chuyển đổi.
Từ quy mô các quỹ liên quan, SSI ước tính lượng vốn mới từ các quỹ ETF (quỹ hoán đổi danh mục, thường đầu tư mô phỏng theo chỉ số chứng khoán) có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam đạt khoảng 2,21 tỷ USD.
Theo ông Thomas Nguyen, con số này có thể còn thận trọng bởi mới chỉ tính đến dòng vốn thụ động. Kinh nghiệm tại các thị trường quốc tế cho thấy quy mô dòng vốn chủ động có thể lớn hơn đáng kể.
Dù các phép tính có thể đưa ra con số cao hơn, ông Thomas lựa chọn kịch bản khoảng 10 tỷ USD có thể chảy vào thị trường Việt Nam trong 12 tháng tới.
Dòng vốn mới được kỳ vọng tạo lực cầu đối với các cổ phiếu nằm trong danh mục chỉ số. Theo ông Thomas, các quỹ đầu tư thụ động khi mô phỏng chỉ số sẽ phân bổ vốn dựa trên tỷ trọng của từng cổ phiếu trong chỉ số tham chiếu, thay vì đưa ra quyết định hoàn toàn dựa trên quan điểm riêng đối với từng doanh nghiệp.
Cơ chế này mở ra cơ hội thu hút vốn cho các doanh nghiệp có cổ phiếu nằm trong rổ chỉ số, đặc biệt là những mã chiếm tỷ trọng lớn. Đồng thời, dòng tiền có thể tập trung vào một số cổ phiếu thay vì phân bổ đồng đều trên toàn thị trường.
Thúc đẩy nâng cấp chất lượng thị trường
Không chỉ mang lại kỳ vọng về dòng vốn, việc nâng hạng còn được các chuyên gia nhìn nhận là cơ hội nâng cấp chất lượng thị trường chứng khoán Việt Nam trong dài hạn.
Ông Đinh Quang Hinh, Trưởng Bộ phận Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường, Khối Phân tích Công ty Chứng khoán VNDirect, nhận định sự kiện ngày 21/9 có thể tạo tác động tích cực trong những phiên giao dịch đầu tiên.
Về dài hạn, việc nâng hạng mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế và cải thiện chất lượng thị trường. Sau giai đoạn các quỹ mua vào, diễn biến thị trường sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào những yếu tố nội tại như thanh khoản, lãi suất, dòng tiền và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, chia sẻ rằng, khi cổ phiếu Việt Nam được đưa vào các bộ chỉ số thị trường mới nổi, các quỹ đầu tư thụ động có cơ sở phân bổ vốn theo tỷ trọng chỉ số. Sự hiện diện của các tổ chức đầu tư quốc tế cũng có thể thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, định giá và kết nối vốn với doanh nghiệp Việt Nam.
Sự tham gia sâu hơn của nhà đầu tư tổ chức quốc tế có thể tạo động lực để doanh nghiệp cải thiện quản trị, công bố thông tin, thanh khoản cổ phiếu và chất lượng quan hệ nhà đầu tư.
Theo ông Quang, quá trình nâng hạng cũng có thể hỗ trợ việc tái định giá các tài sản tài chính Việt Nam, mở ra cơ hội phát triển dài hạn cho thị trường vốn.
Trong ngắn hạn, thị trường có thể xuất hiện sự phân hóa khi những cổ phiếu thuộc danh mục được các quỹ mô phỏng chỉ số mua vào nhận được lực cầu mới. Tâm lý nhà đầu tư có thể chịu tác động từ cả kỳ vọng dòng vốn ngoại lẫn hoạt động hiện thực hóa lợi nhuận.
Dù vậy, ông Quang nhấn mạnh nâng hạng là điều kiện thuận lợi, còn triển vọng tăng trưởng bền vững vẫn phụ thuộc vào nền tảng của thị trường và doanh nghiệp. "Mức định giá cuối cùng vẫn phải được quyết định bởi tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng tài sản, dòng tiền doanh nghiệp, lãi suất và khẩu vị rủi ro toàn cầu", ông Quang nói.
Ngày 21/8/2026, FTSE Russell công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026, xác định 27 cổ phiếu Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn bổ sung vào FTSE Global All Cap Index (chỉ số cổ phiếu toàn cầu bao gồm các nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ).
Danh sách gồm 3 cổ phiếu vốn hóa lớn là VCB, VIC, VHM; 3 cổ phiếu vốn hóa vừa là BID, HPG, VPB. Cả 6 cổ phiếu này đồng thời góp mặt trong FTSE All-World Index (chỉ số cổ phiếu toàn cầu bao gồm doanh nghiệp vốn hóa lớn và vừa tại các thị trường phát triển và mới nổi).
Nhóm vốn hóa nhỏ gồm 21 mã: FPT, GEX, HDB, HCM, MCH, MSN, NVL, STB, SHB, SSB, SSI, TCX, VCI, VJC, VNM, MSB, VRE, VPL, VIX, VND và VCK.
Để hạn chế biến động dòng tiền, FTSE Russell triển khai lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số theo 4 đợt, kéo dài một năm. Đợt đầu bắt đầu từ ngày 21/9/2026 với 10% tỷ trọng. Đợt hai từ ngày 22/3/2027 bổ sung 20%, nâng tỷ trọng lũy kế lên 30%. Đợt ba từ ngày 21/6/2027 bổ sung 35%, đạt 65%. Đợt cuối vào ngày 20/9/2027 bổ sung 35% còn lại, hoàn tất 100% tỷ trọng.
Khi hoàn tất lộ trình, tỷ trọng Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index dự kiến đạt khoảng 0,488%. Theo ước tính, thị trường có thể thu hút từ 2,4 đến 4,45 tỷ USD vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài.