Công trình xanh và khu công nghiệp sinh thái: "Chìa khóa" tăng trưởng tương lai
Từ các cam kết Net Zero đến áp lực hàng rào carbon quốc tế, việc thúc đẩy hệ sinh thái công trình xanh và mô hình khu công nghiệp sinh thái đang trở thành động lực, mở đường cho sự phát triển bền vững ngành Xây dựng.
Thúc đẩy phát triển công trình xanh
Trình bày tham luận tại Diễn đàn phát triển bền vững ngành Xây dựng Việt Nam 2026, ông Douglas Snyder, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) nhận định, khái niệm công trình xanh đang dịch chuyển mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững toàn diện.
Ông Douglas Snyder, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam.
WorldGBC – mạng lưới công trình xanh toàn cầu mà VGBC là thành viên đại diện tại Việt Nam – đã đặt ra các nguyên tắc ưu tiên đến năm 2050 nhằm đạt được các mục tiêu theo Hiệp định Paris và các cam kết quốc tế khác.
Các mục tiêu này bao gồm giảm phát thải carbon hướng tới Net Zero, nâng cao khả năng chống chịu với thiên tai, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học, cũng như đảm bảo sức khỏe và sự tiếp cận bình đẳng cho cộng đồng.
Tại Việt Nam, VGBC đóng vai trò thúc đẩy công trình xanh thông qua các nhiệm vụ cốt lõi: cấp chứng nhận LOTUS cho các công trình và sản phẩm; hỗ trợ mạng lưới thành viên; đào tạo chuyên môn và tư vấn chính sách cho các cơ quan quản lý. Đến nay, hệ thống đối tác của VGBC đã bao phủ toàn bộ hệ sinh thái ngành Xây dựng trong nước.
Theo ông Douglas, Việt Nam hiện có gần 1.200 công trình xanh được cấp chứng nhận, tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng nhanh chóng trong tương lai.
Bên cạnh đó, các động lực từ tài chính xanh và các tiêu chuẩn mới cũng đang định hình lại thị trường.
Báo cáo "Unlocking Capital Asia" (tháng 9/2025) do WorldGBC và Ngân hàng OCBC thực hiện đã ghi nhận Việt Nam là một trong những quốc gia dẫn đầu về mức độ tương thích với Phân loại tài chính xanh châu Á nhờ hệ thống chứng nhận LOTUS.
Trước áp lực từ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU buộc các nhà máy phải thực hiện kiểm kê dấu chân carbon của sản phẩm, ông Douglas Snyder cho biết, VGBC đang nỗ lực đồng hành cùng doanh nghiệp công nghiệp chuyển dịch xanh.
Hiện tại, VGBC đang hợp tác chặt chẽ với các bên liên quan nhằm xây dựng hệ thống nhãn dán cho các vật liệu có hàm lượng phát thải carbon cao (trước mắt áp dụng thí điểm cho ngành xi măng và bê tông) dựa trên tiêu chuẩn TCVN mới và phương pháp đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA).
Dẫn đầu về xu hướng xây dựng bền vững
Tiếp nối xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ của công trình xanh, sự đồng hành của các doanh nghiệp dẫn đầu đang đưa nhận thức của thị trường Việt Nam đi vào hành động thực tế.
Ông Ludovic Weber, Giám đốc điều hành khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Tập đoàn Saint-Gobain.
Tại diễn đàn, ông Ludovic Weber, Giám đốc điều hành khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Tập đoàn Saint-Gobain đã chia sẻ những số liệu ấn tượng từ khảo sát xu hướng xây dựng bền vững toàn cầu năm 2026 do đơn vị này triển khai.
Kết quả khảo sát chỉ ra rằng, Việt Nam hiện là quốc gia dẫn đầu châu Á về làn sóng này. Cụ thể, Việt Nam vượt trội về nhận thức giá trị khi có tới 56% các bên liên quan trong ngành tin rằng xây dựng bền vững tạo ra nhiều giá trị hơn so với xây dựng truyền thống (cao hơn mức trung bình toàn cầu là 47%).
Nhu cầu từ công chúng cũng bùng nổ mạnh mẽ khi có đến 86% người dân coi đây là một ưu tiên thiết yếu, vượt xa mức trung bình chung của thế giới (63%).
Đặc biệt, thị trường đang có nền tảng nhận thức rất lớn khi có 48% giới chuyên môn và 57% người dân khẳng định hiểu biết rõ ràng, chính xác về khái niệm xây dựng bền vững.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ông Ludovic Weber nhấn mạnh năng lực thích ứng của công trình đang trở thành yêu cầu bắt buộc, khi chiếm tới 32% mối quan tâm hàng đầu.
Sự thay đổi này đòi hỏi các giải pháp tích hợp từ hệ thống bao che nhiệt, kính kiểm soát năng lượng cho đến các lớp bảo vệ công trình trước rủi ro thiên tai như bão lớn, ngập lụt hay cháy rừng.
Thúc đẩy khu công nghiệp sinh thái
Trình bày tham luận tại diễn đàn, TS Nguyễn Trâm Anh, Quản lý Dự án quốc gia chương trình khu công nghiệp sinh thái toàn cầu tại Việt Nam (GEIPP Việt Nam, UNIDO), đã giới thiệu về Chương trình GEIPP do Chính phủ Thụy Sĩ tài trợ qua Tổng Cục Kinh tế liên bang Thụy Sĩ (SECO).
TS Nguyễn Trâm Anh, Quản lý Dự án quốc gia chương trình khu công nghiệp sinh thái toàn cầu tại Việt Nam.
Chương trình hướng tới thúc đẩy mô hình khu công nghiệp sinh thái thông qua nâng cao hiệu suất sử dụng tài nguyên, giảm thiểu chất thải, thúc đẩy tiếp cận kinh tế tuần hoàn và hỗ trợ các khu công nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo khảo sát mức độ tuân thủ Khung quốc tế về khu công nghiệp sinh thái năm 2025, các khu công nghiệp tiên phong tại Việt Nam ghi nhận sự bứt phá lớn.
Cụ thể, khu công nghiệp Amata đạt tỷ lệ tuân thủ 86% (tăng mạnh so với mức 41% ban đầu), khu công nghiệp Deep C đạt 83% (từ mức 47%), khu công nghiệp Hiệp Phước đạt 76% (từ mức 44%), khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh đạt 72%, khu công nghiệp Tân Đô đạt 57%, và khu công nghiệp Nam Cầu Kiền đạt 82%.
Tính chung từ năm 2014 đến nay, tại 10 KCN với 159 doanh nghiệp, chương trình đã thúc đẩy thực hiện thành công 1.078 giải pháp.
Nỗ lực này thu hút 32,09 triệu USD vốn đầu tư vào các giải pháp khu công nghiệp sinh thái tại doanh nghiệp, tạo ra khoản tiết kiệm vận hành thường niên trị giá 7,63 triệu USD.
Về mặt tài nguyên, toàn hệ thống đã tiết kiệm tổng cộng hơn 60.800 MWh điện năng, 901.102m3 nước sạch, 26.426 tấn nguyên vật liệu, đồng thời cắt giảm phát thải tương đương 248.467 tấn CO2 tương đương.