Cục Điện ảnh yêu cầu tổ chức, cá nhân hoàn thành thủ tục cấp phép trước khi gửi phim tham dự sự kiện quốc tế. Đồng thời, công bố chính xác hạng mục, giải thưởng và thận trọng với những sự kiện có dấu hiệu thương mại hóa giải thưởng.
Ngày 12/10, Cục Điện ảnh ban hành văn bản số 2064/ĐA-PBP về việc chấp hành quy định pháp luật khi gửi phim tham gia các sự kiện điện ảnh ở nước ngoài, gửi tới các cơ sở sản xuất, phát hành phim và tổ chức, cá nhân Việt Nam có phim đăng ký tham dự các sự kiện này.
Văn bản do Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường ký nêu rõ, thời gian qua, điện ảnh Việt Nam ngày càng khẳng định sự hiện diện tại các liên hoan phim, giải thưởng và sự kiện điện ảnh quốc tế.
Nhiều tác phẩm được giới thiệu, ghi nhận, góp phần quảng bá văn hóa, con người Việt Nam và mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế.
Phim "Hộ Linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh" đại diện Việt Nam tham dự vòng Sơ tuyển Oscar lần thứ 99.
Tuy nhiên, qua công tác quản lý nhà nước, cơ quan này nhận thấy có trường hợp tổ chức, cá nhân gửi phim hoặc cấp quyền truy cập bản phim cho ban tổ chức sự kiện ở nước ngoài khi phim chưa được cấp Giấy phép phân loại phim hoặc chưa có Quyết định phát sóng.
Đến sát thời hạn công chiếu, các đơn vị mới nộp hồ sơ đề nghị thẩm định, chỉnh sửa hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết trong thời gian ngắn.
Thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật, gây bị động cho công tác thẩm định và hạn chế khả năng hỗ trợ kịp thời đối với những tác phẩm có chất lượng.
Cục Điện ảnh nhấn mạnh, khoản 1 Điều 40 Luật Điện ảnh số 05/2022/QH15 quy định phim tham gia liên hoan phim, giải thưởng phim, cuộc thi phim, chương trình phim, tuần phim tại Việt Nam và nước ngoài phải là phim đã được cấp Giấy phép phân loại phim hoặc có Quyết định phát sóng.
Vì vậy, các tổ chức, cá nhân phải bảo đảm hoàn thành điều kiện pháp lý trước khi gửi phim tham dự sự kiện quốc tế. Bản phim gửi tham dự phải đúng với bản phim đã được cấp phép hoặc có Quyết định phát sóng. Trường hợp thay đổi nội dung phim đã được cấp phép, đơn vị phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp lại Giấy phép phân loại phim theo Điều 28 Luật Điện ảnh trước khi sử dụng bản phim thay đổi.
Đáng chú ý, Cục Điện ảnh lưu ý việc được cấp Giấy phép phân loại phim hoặc có Quyết định phát sóng sau thời điểm đã gửi phim cho tổ chức nước ngoài không đương nhiên miễn trừ trách nhiệm đối với hành vi vi phạm đã thực hiện trước đó.
Về thời gian thực hiện thủ tục, tổ chức, cá nhân cần căn cứ thời hạn nhận phim của từng sự kiện để chủ động hoàn thiện bản phim, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và đề nghị cấp phép. Theo Điều 27 Luật Điện ảnh, thời hạn giải quyết hồ sơ chỉ được tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu phim phải điều chỉnh nội dung hoặc hồ sơ cần sửa đổi, bổ sung, thời hạn giải quyết được tính lại từ thời điểm nhận được bản phim đã điều chỉnh hoặc hồ sơ đã hoàn thiện đầy đủ.
Cục Điện ảnh khẳng định, hồ sơ nộp muộn, chưa đầy đủ, chưa hợp lệ hoặc bản phim tiếp tục phải chỉnh sửa là trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đề nghị cấp phép. Thời hạn do ban tổ chức sự kiện ấn định không phải căn cứ để rút ngắn quy trình, bỏ qua yêu cầu về hồ sơ hoặc giải quyết thủ tục không đúng trình tự, thời hạn quy định.
Bên cạnh yêu cầu tuân thủ pháp luật, văn bản cũng đề nghị các tổ chức, cá nhân thận trọng trong lựa chọn sự kiện điện ảnh quốc tế. Trước khi gửi phim, cần tìm hiểu, xác minh tư cách pháp lý, lịch sử tổ chức, uy tín nghề nghiệp, điều lệ, cơ cấu tuyển chọn, thành phần ban giám khảo, hệ thống giải thưởng, phạm vi phổ biến phim và các khoản phí liên quan. Đặc biệt, cần cân nhắc đối với những sự kiện có dấu hiệu thương mại hóa giải thưởng, trao giải tràn lan hoặc mang danh nghĩa quốc tế nhưng thiếu quy trình tuyển chọn, thẩm định rõ ràng.
Đối với giấy chứng nhận tuyển chọn, giải chuyên đề, giải do đơn vị đồng hành trao, giải danh dự hoặc các hình thức ghi nhận ngoài hạng mục tranh giải chính, tổ chức, cá nhân cần công bố chính xác tên gọi và vị trí của giải thưởng trong cơ cấu giải thưởng của sự kiện.
Các tổ chức, cá nhân không sử dụng những hình thức ghi nhận này để khẳng định tác phẩm đã đạt giải thưởng chính hoặc được giới chuyên môn quốc tế ghi nhận rộng rãi. Việc công bố thiếu chính xác có thể ảnh hưởng đến uy tín của các tổ chức, cá nhân và ngành điện ảnh Việt Nam.
Văn bản cũng nhấn mạnh trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và trách nhiệm đối với đất nước khi đưa phim ra quốc tế. Theo đó, việc lựa chọn tác phẩm cần được xem xét toàn diện về chất lượng nghệ thuật, thông điệp, cách tiếp cận, giá trị lịch sử, nhân văn, tác động xã hội và giá trị đối ngoại.
Cục Điện ảnh tôn trọng quyền tự do sáng tạo, quyền lựa chọn đề tài và quyền phản ánh đời sống xã hội đa chiều trong khuôn khổ pháp luật.
Đồng thời khuyến khích giới thiệu những tác phẩm có chất lượng nghệ thuật, bản sắc, giá trị lịch sử, nhân văn và cách tiếp cận thuyết phục, giúp công chúng quốc tế hiểu đúng, đầy đủ về đất nước, con người Việt Nam.
Cục Điện ảnh lưu ý, tổ chức, cá nhân cần đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, trách nhiệm với cộng đồng và uy tín của điện ảnh Việt Nam lên trên mục tiêu tìm kiếm danh hiệu, tránh chạy theo giải thưởng để định vị tác phẩm theo hướng thiếu toàn diện về con người và xã hội Việt Nam.
Sự ghi nhận quốc tế cần gắn với chất lượng nghệ thuật và trách nhiệm xây dựng hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Đối với công tác quản lý, khi phát hiện dấu hiệu phim được gửi tham dự khi chưa đủ điều kiện, bản phim không đúng với bản phim đã được cấp phép hoặc thông tin về hạng mục, giải thưởng được công bố không chính xác, Cục Điện ảnh sẽ kiểm tra, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xác minh và xử lý theo quy định pháp luật.
Cục Điện ảnh đồng thời khẳng định sẽ xem xét, giới thiệu và hỗ trợ trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ đối với những phim có hồ sơ pháp lý đầy đủ, thông tin sự kiện minh bạch, gửi đúng thời hạn, có chất lượng chuyên môn và thể hiện trách nhiệm xã hội.
Cục Điện ảnh đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục tuyên truyền, lan tỏa những giá trị tích cực và đóng góp của ngành điện ảnh đối với đời sống văn hóa, xã hội.
Khi thông tin về phim được trao giải tại sự kiện quốc tế, báo chí cần phản ánh khách quan vị thế, giá trị của giải thưởng trong hệ thống giải thưởng; thận trọng khi tác phẩm được tôn vinh dưới những danh xưng như "sáng tạo", "góc nhìn mới" nhưng có thể truyền tải thông điệp tuyên truyền, vận động chính trị do các chủ thể bên ngoài thúc đẩy.
Thông qua văn bản này, Cục Điện ảnh tiếp tục khẳng định tinh thần đồng hành cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động quảng bá phim Việt Nam ra quốc tế, hướng tới xây dựng nền điện ảnh phát triển chuyên nghiệp, chủ động hội nhập và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.