Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm dự báo KTTV Quốc gia, vừa có trao đổi với PV Báo Xây dựng về tình trạng nóng bức diễn ra ngay từ đầu tháng 4.
Nhiệt độ cao hơn từ 1,5 - 2,5 độ C
Ông Hòa cho biết, nền nhiệt độ trong tháng 4 tại khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa - Huế được dự báo sẽ có xu hướng cao hơn từ 1,5 - 2,5 độ C so với cùng kỳ nhiều năm. Các khu vực còn lại trên cả nước, mức nhiệt cao hơn từ 0,5 - 1,5 độ C.
Nắng nóng xu hướng cao hơn từ 1,5 - 2,5 độ C so với cùng kỳ nhiều năm.
Đợt nắng nóng đầu tiên trong năm 2026 đã xảy ra tại phía Tây Bắc Bộ và các tỉnh từ Nghệ An đến Đà Nẵng, sớm hơn so với trung bình nhiều năm (nắng nóng xuất hiện tại các khu vực này từ khoảng tuần thứ hai của tháng 4, tức là sớm hơn khoảng hơn một tuần so với TBNN).
Khu vực miền Đông Nam Bộ đợt nắng nóng đầu tiên năm 2026 đã xuất hiện từ ngày 16 - 19/2, tức là sớm hơn TBNN khoảng 10 ngày (TBNN trong khoảng thời gian từ 28/2 - 8/3 hằng năm).
Ngược lại, lượng mưa có xu hướng thiếu hụt tại nhiều nơi, như tại Bắc Bộ thấp hơn khoảng 30 - 60mm so với trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ, các khu vực khác thấp hơn trong khoảng từ 15 - 40mm.
Cũng theo ông Hòa, tháng 4, ít có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông. Song, hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, tập trung nhiều hơn ở khu vực Bắc Bộ.
Trong tháng 4/2026, nắng nóng sẽ gia tăng hầu khắp cả nước. Cường độ nắng nóng được đánh giá gay gắt hơn so với cùng kỳ nhiều năm, tập trung chính tại khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa đến Huế và Nam Bộ. Khu vực miền Đông Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng nhiều ngày và mở rộng dần sang cả khu vực miền Tây Nam Bộ, Cao Nguyên Trung Bộ. Về nguyên nhân sự thay đổi này,
Theo ông Hòa, nguyên nhân tình trạng nắng nóng đến sớm là do các đợt không khí lạnh cuối mùa của năm nay hoạt động yếu. Cùng với đó là sự hoạt động sớm của áp thấp nóng phía Tây. Với nền nhiệt độ trung bình dự báo cao hơn 1,5 - 2,5 độ C ở khu vực miền Bắc thì khả năng nắng nóng trong tháng 4 sẽ xảy ra nhiều ngày nắng nóng hơn so với TBNN cùng thời kỳ.
Cẩn trọng với thời tiết nắng nóng
Ông Hòa khuyến cáo, trong các đợt nắng nóng nhiệt độ cao nhất trong ngày thường đạt từ 35 độ trở lên và độ ẩm thấp, người dân nên tránh làm việc hoặc di chuyển ngoài trời trong khung giờ cao điểm từ 10h - 16h. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, hoặc làm việc ngoài trời nên tìm chỗ râm mát và nghỉ ngơi hợp lý tránh bị quá sức hay mất nước khi ở ngoài trời.
Người dân uống nhiều nước ngay cả khi không thấy khát. Ưu tiên nước lọc, nước trái cây hoặc nước có bổ sung điện giải; tránh đồ uống có cồn hoặc quá nhiều đường vì chúng gây mất nước nhanh hơn.
Khi làm việc, hoạt động ngoài trời trong những ngày nắng nóng nên mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, thấm hút mồ hôi. Luôn mang theo mũ rộng vành, kính râm và sử dụng bôi kem chống nắng để hạn chế bỏng nhiệt và tia UV...
Đối với sản xuất nông nghiệp, trong điều kiện thời tiết nắng nóng xuất hiện sớm ngay đầu tháng 4 và gay gắt hơn so với TBNN, trong khi lượng mưa có xu hướng thiếu hụt tại nhiều nơi sẽ làm gia tăng tốc độ bốc hơi nước, độ ẩm trong đất giảm mạnh, lượng nước dự trữ trong hệ thống ao/hồ/sông suối sụt giảm, gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn ở các vùng ven biển và cửa sông; thiếu nước tưới và khô hạn sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cả cây trồng ngắn ngày và dài ngày, đặc biệt là lúa, rau màu và cây trồng ngắn ngày.
Đồng thời, nắng nóng sẽ gây stress nhiệt, giảm sức đề kháng và gia tăng dịch bệnh hại vật nuôi có khả năng phát triển ngay đầu tháng 4.
Do đó, đối với cây trồng, các địa phương trong cả nước cần chủ động rà soát nguồn nước tưới, tăng cường tích trữ nước trong ao hồ, kênh mương và hệ thống thủy lợi sau mỗi đợt mưa; cải tạo, gia cố hệ thống kênh mương nội đồng và các công trình thuỷ lợi nhằm hạn chế thất thoát nước; thực hành tưới nước tiết kiệm kết hợp che phủ gốc để giữ ẩm cho đất, hạn chế bốc hơi và giữ cho nhiệt độ vùng rễ ổn định, tránh cây bị sốc nhiệt...