Chiều 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở.
Thảo luận tại Tổ 1 (đoàn ĐBQH TP Hà Nội), đại biểu Thích Bảo Nghiêm cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật và các định hướng lớn tại Tờ trình của Chính phủ.
Đại biểu Thích Bảo Nghiêm. Ảnh: Media Quốc hội.
Theo đại biểu, việc sửa đổi cần tiếp tục phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương, bởi thị trường nhà ở có tính địa bàn rõ rệt.
Dự thảo đã giao địa phương nhiều thẩm quyền như xây dựng chương trình phát triển nhà ở, quyết định nghĩa vụ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê của dự án thương mại, lựa chọn phương án cải tạo chung cư và một số chỉ tiêu tại khu vực TOD.
Tuy nhiên, nhiều nội dung vẫn giao Chính phủ quy định chi tiết. Do đó, cần xác định rõ Trung ương quy định nguyên tắc, tiêu chí, giới hạn; địa phương quyết định trong phạm vi được phân quyền và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Những vấn đề phụ thuộc đặc thù địa phương như cơ cấu nhà bán, nhà cho thuê, vị trí quỹ đất, tiêu chí ưu tiên, tiến độ phát triển nhà ở nên giao địa phương quyết định trên cơ sở dân số, tốc độ đô thị hóa, giá nhà, khả năng chi trả và năng lực hạ tầng.
Về phát triển nhà ở cho thuê, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo dành riêng một chương, qua đó từng bước chuyển tư duy từ "phải sở hữu nhà" sang "có chỗ ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả".
Về nhà ở xã hội, cần chuyển mạnh hơn từ hỗ trợ mua sang nhà ở xã hội cho thuê, nhất là tại Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn, nơi giá đất cao, người lao động có tính dịch chuyển lớn.
Đồng thời, cần phân biệt rõ đối tượng "đủ điều kiện" với đối tượng "được ưu tiên khi nguồn cung thiếu". Thứ tự ưu tiên cần dựa vào mức độ khó khăn về nhà ở, khả năng chi trả, nhóm dễ bị tổn thương và nhu cầu ở gắn với nơi làm việc.
Đại biểu Dương Minh Ánh. Ảnh: Media Quốc hội.
Cùng thảo luận, đại biểu Dương Minh Ánh cho rằng dự thảo Luật cần bổ sung các quy định bảo đảm quyền tiếp cận nhà ở bình đẳng cho phụ nữ, người yếu thế và nhóm dễ bị tổn thương, nhất là trong chính sách nhà ở xã hội, tái định cư và nhà lưu trú công nhân.
Theo đại biểu, Luật Nhà ở hiện hành còn một số khoảng trống tác động trực tiếp đến các nhóm này. Phụ nữ sau ly hôn hoặc người bị bạo lực gia đình có thể vẫn đứng tên tài sản chung nhưng thực tế không được quản lý, sử dụng nhà. Nếu chỉ căn cứ vào đăng ký sở hữu, họ có thể không đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội dù không có chỗ ở ổn định.
Với chính sách tái định cư, cần lượng hóa yêu cầu nhà tái định cư có điều kiện "bằng hoặc tốt hơn nhà bị thu hồi" với các tiêu chí về diện tích, y tế, giáo dục, không gian kinh tế và các điều kiện thiết yếu.
Đại biểu cũng cho rằng dự thảo có thể bỏ sót lao động khu vực phi chính thức như lao động tự do, giúp việc gia đình. Vì vậy, cần bổ sung người khuyết tật, người cao tuổi, người đang nuôi con nhỏ, người bị bạo lực gia đình và lao động khu vực phi chính thức vào nhóm thụ hưởng; đồng thời có cơ chế chứng minh thu nhập phù hợp với người không có hợp đồng lao động.