Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn TP.HCM) đề nghị hoàn thiện quy định về quyền đồng ý, từ chối cung cấp dữ liệu cá nhân, đồng thời bổ sung tiêu chí xây dựng danh mục hợp đồng theo mẫu nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Sáng 28/10, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn TP.HCM). Ảnh: Media Quốc hội.
Góp ý các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn TP.HCM) đề nghị làm rõ quyền đồng ý, từ chối cung cấp dữ liệu cá nhân và trách nhiệm chứng minh sự đồng ý hợp lệ của người tiêu dùng.
Về quyền đồng ý và từ chối của người tiêu dùng đối với dữ liệu cá nhân tại Điều 17, đại biểu đề nghị quy định cụ thể nguyên tắc đồng ý riêng theo từng mục đích; người tiêu dùng có quyền từ chối, rút lại sự đồng ý một cách thuận tiện. Việc từ chối cung cấp thông tin không cần thiết không làm mất quyền tiếp cận hàng hóa, dịch vụ của người tiêu dùng; doanh nghiệp có trách nhiệm chứng minh sự đồng ý hợp lệ của người tiêu dùng.
Theo đại biểu Vũ Trung, cần làm rõ người tiêu dùng có thể rút lại sự đồng ý dễ dàng hay không; doanh nghiệp có được từ chối cung cấp hàng hóa, dịch vụ khi người dân không đồng ý cung cấp dữ liệu không cần thiết cho giao dịch hay không. Đồng thời, cần bảo đảm giao diện ứng dụng, website không được thiết kế theo hướng che giấu nút từ chối, để thao tác từ chối thuận tiện như thao tác đồng ý.
Đại biểu cũng đề nghị sửa cụm từ "thông tin đồng ý cung cấp" trong dự thảo thành "thông tin mà người tiêu dùng đồng ý cung cấp", nhằm phân biệt rõ thông tin được thu thập với mục đích xử lý thông tin.
Đối với quy định về hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung, đại biểu cho rằng, dự thảo Luật giữ nguyên các tiêu chí định tính đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ như "số lượng lớn, thường xuyên, liên tục, tác động trực tiếp và lâu dài", nhưng chuyển thẩm quyền ban hành, sửa đổi Danh mục hợp đồng theo mẫu từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Công thương.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng). Ảnh: Media Quốc hội.
Đại biểu cho rằng, việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và đánh giá tác động là những bảo đảm cần thiết. Tuy nhiên, dự thảo Luật cần làm rõ tiêu chí xác định ngành hàng phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, trách nhiệm thẩm định nội dung hợp đồng và cơ chế tránh chồng chéo với pháp luật chuyên ngành, bởi đăng ký trước khi sử dụng vẫn là một thủ tục hành chính.
Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định việc xây dựng, ban hành, sửa đổi Danh mục hợp đồng theo mẫu phải căn cứ vào tính thiết yếu của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; số lượng người tiêu dùng sử dụng và tính thường xuyên, liên tục của giao dịch; thời hạn hợp đồng, mức độ hạn chế quyền chấp nhận hợp đồng hoặc chuyển đổi nhà cung cấp của người tiêu dùng; mức độ bất cân xứng thông tin giữa tổ chức, cá nhân kinh doanh với người tiêu dùng và nguy cơ, mức độ thiệt hại có thể xảy ra.
Đồng thời, trước khi ban hành hoặc sửa đổi Danh mục, Bộ Công thương cần đánh giá sự cần thiết, tác động của việc bổ sung hoặc sửa đổi; lấy ý kiến các bộ, cơ quan ngang bộ quản lý ngành, lĩnh vực, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các đối tượng chịu tác động. Nội dung Danh mục cần được công khai, kèm theo thời hạn chuyển tiếp phù hợp.
Cơ bản đồng tình với ý kiến của đại biểu Nguyễn Vũ Trung, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) góp ý về thời hạn hỗ trợ thương lượng. Theo đó, thời hạn tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ thương lượng là 7 ngày làm việc; tổ chức, cá nhân kinh doanh phải tiến hành thương lượng trong thời hạn 7 ngày làm việc và thông báo kết quả trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi kết thúc thương lượng.
Theo đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn Lạng Sơn), hiện nay thương mại điện tử và các hình thức giao dịch trực tuyến phát triển mạnh nên việc tranh chấp tiêu dùng không còn xảy ra tranh chấp ở các địa phương mà còn xảy ra giữa người mua - người bán - chủ nền tảng trực tuyến nên việc xác minh thông tin, thu thập chứng cứ rất phức tạp.
Do đó, cần thống nhất có một đầu mối, cơ quan thường trực để theo dõi, giải quyết ngay từ đầu những phản ánh của người tiêu dùng.