Thảo luận tại Quốc hội sáng 31/10 về kinh tế xã hội, một số đại biểu kiến nghị Chính phủ tập trung tháo gỡ tình trạng thiếu vật liệu san lấp, bảo đảm tiến độ các tuyến cao tốc huyết mạch, đặc biệt là cao tốc Cần Thơ - Cà Mau và Châu Đốc - Cần Thơ.
Theo đại biểu Đào Chí Nghĩa, Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lớn nhất cả nước về lúa gạo, cây ăn trái và thủy hải sản, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực và xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, tăng trưởng 9 tháng năm 2026 của các địa phương trong vùng đang gặp nhiều thách thức.
Đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn TP Cần Thơ). Ảnh: Media Quốc hội.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ tập trung tháo gỡ tình trạng thiếu vật liệu san lấp, bảo đảm tiến độ các tuyến cao tốc huyết mạch, đặc biệt là cao tốc Cần Thơ - Cà Mau và Châu Đốc - Cần Thơ.
Theo đại biểu Nghĩa, nguyên nhân cốt lõi khiến các dự án gặp khó khăn không phải do địa phương chậm trễ mà do thiếu nghiêm trọng nguồn cát sông đắp nền, khiến nhà thầu khó đẩy nhanh khối lượng thi công.
Để giải quyết, đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp liên tỉnh về khai thác, cung ứng cát san lấp; tạo điều kiện để các địa phương thượng nguồn như An Giang, Đồng Tháp nâng công suất cấp phép mỏ, cung ứng vật liệu cho các gói thầu trong vùng.
Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng sớm ban hành đầy đủ định mức, quy chuẩn kỹ thuật sử dụng cát biển đắp nền đường cao tốc; đánh giá rủi ro nhiễm mặn đối với nguồn nước ngầm, hệ sinh thái đất nông nghiệp vùng hạ lưu. Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu vật liệu thay thế và giải pháp cầu cạn bê tông cốt thép tại những khu vực có địa chất đặc biệt yếu.
Một kiến nghị khác là mở rộng toàn diện tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ. Theo đại biểu, đây là tuyến giao thông huyết mạch kết nối Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long nhưng do quy mô đầu tư phân kỳ, thiếu làn dừng khẩn cấp liên tục nên thường xuyên quá tải.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương hoàn tất thẩm định, sớm phê duyệt chủ trương mở rộng toàn tuyến cao tốc Trung Lương - Cần Thơ với quy mô từ 6-8 làn xe. Cùng với đó, tiếp tục triển khai xây dựng cảng biển nước sâu Trần Đề và khép kín tuyến đường bộ ven biển toàn vùng.
Về định hướng dài hạn, đại biểu đề nghị sớm triển khai phương án đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao TP.HCM - Cần Thơ, gắn với phát triển đô thị theo mô hình TOD và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo đại biểu, phát triển vận tải đường sắt khối lượng lớn là xu thế tất yếu, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và phát triển giao thông bền vững.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan sớm hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi tuyến đường sắt tốc độ cao TP.HCM - Cần Thơ trong năm 2027, đồng thời triển khai cơ chế TOD tại các nhà ga dọc tuyến.
Thông qua cơ chế này, địa phương có thể chủ động quy hoạch, khai thác, bán đấu giá quỹ đất thương mại quanh nhà ga, tạo nguồn thu ngân sách bù đắp chi phí xây dựng hạ tầng đường sắt, giảm áp lực đầu tư công quốc gia.
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị). Ảnh: Media Quốc hội.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị) phản ánh tình trạng nhiều tuyến đường do địa phương đầu tư hàng trăm tỷ đồng không thể thông xe vì nhà đầu tư BOT không đồng ý đấu nối, lo ngại giảm doanh thu. Hệ quả là phương tiện phải đi vào đường liên thôn, liên xã, gây hư hỏng hạ tầng dân sinh, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông và lãng phí nguồn lực đầu tư công.
Dẫn chứng tại Quảng Trị, đại biểu cho biết, đường Điện Biên Phủ được đầu tư 165 tỷ đồng từ nguồn vốn Ngân hàng Thế giới, hoàn thành từ giữa năm 2023; đường Dinh Mười được đầu tư 91 tỷ đồng từ vốn Ngân hàng Phát triển châu Á. Tuy nhiên, cả hai tuyến đến nay vẫn chưa thể đấu nối vào các đoạn Quốc lộ 1 BOT do cùng một nhà đầu tư khai thác, trong đó có tuyến tránh Đồng Hới.