ĐBQH đề nghị làm rõ phạm vi cấm và sử dụng hợp pháp đối với khí N₂O

Chiều 5/8, thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, nhiều ĐBQH đề nghị làm rõ các trường hợp được phép sử dụng khí N₂O (khí cười), đồng thời thiết kế quy định chuyển tiếp phù hợp theo lộ trình.

Chiều 5/8, tiếp tục chương trình kỳ họp, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Trong đó, nội dung liên quan đến đề xuất cấm kinh doanh khí N₂O ghi nhận nhiều ý kiến từ các đại biểu Quốc hội.

Thảo luận về vấn đề trên, ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) bày tỏ đồng tình với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm thể chế hóa chủ trương cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, bà Nga lưu ý cần bảo đảm tính đồng bộ về hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp.

Theo dự thảo Luật, phần lớn các quy định của luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, trong khi quy định cấm kinh doanh khí N₂O và một số nội dung chuyển tiếp lại có hiệu lực ngay sau khi Luật được ban hành.

Đại biểu Việt Nga cho rằng, việc xử lý tình trạng lạm dụng khí N₂O là cần thiết, song nếu quy định cấm được áp dụng ngay khi chưa có hướng dẫn cụ thể về nhận diện hành vi vi phạm, xác định mục đích sử dụng, trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng, xử lý hàng hóa tồn kho và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng sẽ dễ phát sinh lúng túng, áp dụng không thống nhất.

Do đó, bà Nga đề nghị Chính phủ đồng thời ban hành văn bản hướng dẫn, làm rõ phạm vi cấm, các trường hợp sử dụng hợp pháp được loại trừ, chứng từ chứng minh mục đích sử dụng, trách nhiệm của người bán và người mua, cũng như mối quan hệ với pháp luật về hóa chất, an toàn thực phẩm và xử lý vi phạm.

Đối với các ngành, nghề được bãi bỏ điều kiện kinh doanh, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng đề nghị quy định cụ thể việc xử lý giấy phép còn hiệu lực, hồ sơ đang giải quyết, phí, lệ phí đã nộp và các vụ việc thanh tra, kiểm tra đang được xử lý.

Còn theo ĐBQH Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long), dự thảo Luật hiện mới loại trừ việc sử dụng khí N₂O trong lĩnh vực y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học, nhưng chưa làm rõ trường hợp sử dụng trong sản xuất công nghiệp.

Đại biểu Bình cho biết, điều này có thể dẫn đến cách hiểu rằng mọi hoạt động kinh doanh khí N₂O ngoài các trường hợp được liệt kê đều phải đáp ứng điều kiện kinh doanh. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần bổ sung quy định theo hướng việc sử dụng khí N₂O phục vụ sản xuất công nghiệp, công nghệ cao và các mục đích hợp pháp khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của điều kiện kinh doanh.

Đại biểu đồng thời nhấn mạnh, việc quản lý nên dựa trên mục đích sử dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc thay vì áp dụng điều kiện kinh doanh đồng loạt đối với toàn bộ các chủ thể cung ứng.

Thảo luận về nội dung này, ĐBQH Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) bày tỏ ủng hộ chủ trương cấm kinh doanh khí N₂O phục vụ mục đích sử dụng ngoài lĩnh vực y tế và nghiên cứu khoa học.

Theo đại biểu, trong hơn một năm qua, cơ quan công an đã khởi tố 48 vụ với 338 bị can liên quan đến khí N₂O và đang xử lý theo quy định về hàng cấm. Tuy nhiên, N₂O chưa phải là chất ma túy hoặc tiền chất ma túy, nên việc cấm đầu tư kinh doanh chỉ ngăn hoạt động đăng ký hợp pháp, không tự động xử lý được hành vi bán trái phép.

Trong khi đó, ĐBQH Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) đồng tình việc rà soát, bãi bỏ hoặc bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là cần thiết, phù hợp chủ trương cải cách thủ tục hành chính và tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn. Tuy nhiên, việc cắt giảm không nên thực hiện cơ học hoặc chạy theo chỉ tiêu mà cần bảo đảm hiệu quả quản lý thông qua cơ chế hậu kiểm chặt chẽ.

Tiếp thu, giải trình ý kiến các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật quy định cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm. Đối với các mục đích sử dụng khác, việc quản lý sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trước diễn biến phức tạp của tình trạng sử dụng khí cười trong thời gian qua và nguy cơ ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội, việc bổ sung quy định cấm là rất cần thiết.

Thời gian tới, các cơ quan sẽ tiếp tục phối hợp hoàn thiện nghị định hướng dẫn, trong đó quy định rõ cơ chế kiểm soát khí N₂O từ khâu sản xuất, vận chuyển, lưu thông đến sử dụng nhằm bảo đảm khí được sử dụng đúng mục đích.