Đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong quản lý, sử dụng công viên, vỉa hè, lòng đường phục vụ hoạt động văn hóa; đồng thời có hướng dẫn cụ thể, bảo đảm hài hòa quyền lợi người dân và trật tự, an toàn giao thông.
Thảo luận về dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa sáng 10/11, các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý những chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm nguồn lực phát triển và nâng cao hiệu quả khai thác các giá trị văn hóa.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp). Ảnh: Media Quốc hội.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, Điều 14 của dự thảo Luật đã đề cập đến cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và sử dụng không gian cộng đồng cho hoạt động công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, quy định hiện mới giao UBND cấp tỉnh quy định thủ tục sử dụng không gian cho hoạt động văn hóa, chưa xác định cụ thể thẩm quyền của UBND cấp xã.
Theo đại biểu, không gian công cộng có thể là công viên, vỉa hè phục vụ hoạt động văn hóa dịp lễ, Tết, lễ hội hoặc ngày thường; sử dụng lòng đường tổ chức phố đi bộ và các hoạt động tương tự. Vì vậy, cần giao trách nhiệm cụ thể cho UBND cấp xã tổ chức thực hiện, đồng thời có hướng dẫn rõ ràng.
Việc sử dụng lòng đường, vỉa hè cần có sự phối hợp với các cơ quan bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, cơ quan quản lý giao thông và cảnh sát giao thông. Đặc biệt, khi sử dụng vỉa hè trước cửa nhà dân để treo tranh ảnh, trưng bày hoặc tổ chức triển lãm nghệ thuật, cần có sự thỏa thuận với chủ nhà nhằm bảo đảm hài hòa quyền lợi.
Đại biểu cũng lưu ý, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với bố trí nguồn lực. Việc giao UBND cấp tỉnh quy định mức hỗ trợ có thể dẫn đến nguy cơ chính sách không được thực hiện đầy đủ do phụ thuộc khả năng ngân sách từng địa phương. Với những nội dung giao HĐND, UBND cấp tỉnh quyết định, cần tính đến tiềm lực, năng lực và khả năng đối ứng khác nhau giữa các địa phương; đồng thời tăng cường liên kết, tránh cạnh tranh trong hỗ trợ và ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư cho lĩnh vực văn hóa.
Một nội dung khác được đại biểu Phạm Văn Hòa quan tâm là chính sách đối với Nghệ sĩ Ưu tú, Nghệ sĩ Nhân dân và Nghệ nhân Nhân dân tham gia giảng dạy, truyền dạy kiến thức, kỹ năng văn hóa. Đại biểu đề nghị cân nhắc quy định tại khoản 1 Điều 14 về yêu cầu trình độ đào tạo đối với các đối tượng này.
Theo đại biểu, nghệ nhân, nghệ sĩ được Nhà nước phong tặng danh hiệu để ghi nhận những đóng góp, thành tựu trong nghề nghiệp, nhưng không ít người còn hạn chế về trình độ học vấn, trình độ đào tạo. Dù vậy, họ vẫn có thể tham gia giảng dạy tại các trường và mang lại hiệu quả tốt.
Chẳng hạn, Nghệ sĩ Nhân dân có thể truyền dạy về ca, hát, múa, nhạc, kịch và các lĩnh vực nghệ thuật khác dù chưa có bằng tốt nghiệp phổ thông hoặc chưa được đào tạo nghiệp vụ sư phạm. Các nghệ nhân cũng đang truyền dạy nhiều ngành nghề cho người dân, con cháu gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống.
Vì vậy, đại biểu không đồng tình với việc công nhận trình độ của những đối tượng này tương đương tiến sĩ, thạc sĩ hoặc trình độ sư phạm theo quy định. Tuy nhiên, cần có chính sách đặc thù, chế độ đãi ngộ phù hợp để phát huy năng lực, kinh nghiệm và giá trị riêng của nghệ nhân, nghệ sĩ trong hoạt động giảng dạy, truyền nghề.
Các đại biểu tham gia thảo luận tại Hội trường sáng 10/11. Ảnh: Media Quốc hội.
Đối với thiết chế văn hóa cơ sở, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, dù nhiều xã đã sáp nhập nhưng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao vẫn còn bất cập. Quy định mỗi xã có sân hoạt động thể dục, thể thao cần cụ thể hơn, chẳng hạn xác định yêu cầu về sân bóng đá và diện tích dành cho các hoạt động thể thao. Thực tế, nhiều nơi có khu vực thể dục, thể thao nhưng hoạt động còn èo uột, chưa phát huy hiệu quả.
Bên cạnh đó, điều kiện đầu tư thiết chế văn hóa cộng đồng giữa các địa phương còn chênh lệch. Nơi có điều kiện khá hơn được ngân sách đầu tư nhiều, trong khi những địa phương khó khăn gần như không có điều kiện tổ chức hoạt động. Do đó, cần quan tâm hơn đến các thiết chế văn hóa cơ sở, bảo đảm phục vụ nhu cầu văn hóa, thể dục, thể thao của người dân.
Cùng góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Vương Quốc Thắng (Đoàn Đà Nẵng) đề nghị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp văn hóa; khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số trong sáng tạo, sản xuất, phân phối sản phẩm văn hóa, đồng thời bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu và tránh đầu tư hạ tầng số trùng lặp, lãng phí.
Đại biểu Phạm Hùng Hưng (Đoàn Phú Thọ) tập trung góp ý cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong các ngành công nghiệp văn hóa và việc sử dụng quyền sở hữu trí tuệ trong quan hệ tín dụng. Đại biểu đề nghị quy định chặt chẽ phạm vi, điều kiện, giới hạn, trách nhiệm khi xảy ra rủi ro và cơ chế đánh giá, kết thúc thử nghiệm; đồng thời hoàn thiện cơ chế định giá, đăng ký giao dịch bảo đảm, khai thác và xử lý quyền sở hữu trí tuệ để chính sách có thể đi vào thực tiễn.