Đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện chính sách hỗ trợ nhà ở theo hướng bao quát hơn đối với đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; bảo đảm nhà ở phù hợp điều kiện thực tế, văn hóa và khả năng của người dân.
Chiều 21/8, tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất (đợt 2), Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.
Qua thảo luận, các đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng biên giới theo hướng thực chất, linh hoạt, phù hợp đặc thù từng địa bàn.
Đại biểu Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai). Ảnh: Media Quốc hội.
Với trách nhiệm của một đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, sinh sống và công tác tại địa bàn biên giới, đại biểu Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai) cho biết đặc biệt trăn trở trước khó khăn về nhà ở của đồng bào dân tộc thiểu số, người dân vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.
Theo đại biểu, đây không chỉ là vấn đề chính sách mà còn liên quan đến đời sống, sự ổn định và cơ hội phát triển lâu dài của người dân.
Từ thực tiễn, đại biểu Mai Anh đề nghị tại khoản 1 Điều 59 dự thảo Luật, bên cạnh hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và khu vực nông thôn, vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu, cần bổ sung "vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng biên giới".
Việc này nhằm bảo đảm tính tương thích với chương trình mục tiêu quốc gia, không bỏ sót các hộ gia đình tại địa bàn đặc thù.
Đại biểu Trường Trung Tuyến (đoàn Gia Lai). Ảnh: Media Quốc hội.
Trong khi đó, đại biểu Trường Trung Tuyến (đoàn Gia Lai) cho rằng, dự thảo Luật đã quy định hộ nghèo, cận nghèo, hộ thoát nghèo, hộ mới thoát nghèo tại khu vực nông thôn và vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu được hỗ trợ khi có đất ở nhưng chưa có nhà hoặc nhà ở hư hỏng, dột nát.
Tuy nhiên, không nên chỉ xác định đối tượng theo chuẩn nghèo mà cần tính đến mức độ thiếu hụt thực tế về nhà ở. Có những hộ vừa thoát nghèo, hộ đông người, người cao tuổi, người khuyết tật và hộ ở vùng thường xuyên chịu thiên tai có nhu cầu cấp thiết hơn. Vì vậy, cần xây dựng tiêu chí ưu tiên dựa trên mức độ an toàn, chất lượng thực tế của nhà ở.
Đại biểu cũng lưu ý mức hỗ trợ phải tính đến chênh lệch chi phí xây dựng giữa các vùng. Tại miền núi, địa bàn xa trung tâm, chi phí vận chuyển vật liệu, nhân công, san nền cao hơn. Nếu áp dụng một định mức bình quân, có nơi đủ xây dựng nhưng có nơi người nghèo không đủ khả năng đối ứng.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề nghị chính sách nhà ở tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi phải chú trọng yếu tố văn hóa, kiến trúc truyền thống.
Đại biểu Sí Thị Mai Anh cho rằng, điểm e khoản 2 Điều 6 dự thảo đã quy định phát triển nhà ở nông thôn, miền núi, biên giới phải phù hợp phong tục, tập quán của từng dân tộc và điều kiện tự nhiên từng vùng.
Tuy nhiên, nguyên tắc này cần được cụ thể hóa tại điểm d khoản 1 Điều 6 về thiết kế mẫu, thiết kế điển hình.
Theo đó, cần lồng ghép bản sắc văn hóa và kiến trúc truyền thống của từng dân tộc vào thiết kế mẫu. Nhà ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là nơi ở mà còn là không gian văn hóa, gắn với tập quán nhà sàn, bếp lửa và sinh hoạt cộng đồng.
Còn đại biểu Trường Trung Tuyến đề nghị, tránh áp dụng một mẫu nhà đồng loạt ở nhiều địa bàn. Trung ương có thể quy định tiêu chuẩn an toàn và mức hỗ trợ tối thiểu, còn địa phương được điều chỉnh thiết kế, vật liệu, mức hỗ trợ bổ sung phù hợp từng vùng.