Đề xuất cấm kinh doanh "bóng cười” ngoài mục đích y tế
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư đề xuất cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và nghiên cứu khoa học.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp, sáng 3/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn.
Theo Tờ trình của Chính phủ, một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo Luật là sửa đổi, bổ sung quy định cấm đầu tư kinh doanh tại Điều 6 Luật Đầu tư nhằm tăng cường kiểm soát việc sản xuất, kinh doanh và sử dụng khí N2O ("bóng cười").
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian qua, tình trạng lạm dụng, mua bán và sử dụng khí N2O diễn biến phức tạp, gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt ảnh hưởng đến hệ thần kinh, máu, khả năng sinh sản; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.
Mặc dù pháp luật đã có quy định quản lý việc sản xuất, kinh doanh khí N2O trong một số lĩnh vực nhưng các biện pháp tiền kiểm chưa đủ hiệu quả để ngăn chặn tình trạng lạm dụng.
Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về cấm sản xuất, kinh doanh các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe, dự thảo Luật bổ sung vào khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư quy định cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.
Theo Chính phủ, quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí trái phép, đồng thời vẫn bảo đảm việc sử dụng hợp pháp trong lĩnh vực y tế, công nghiệp thực phẩm và nghiên cứu khoa học.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Media Quốc hội.
Liên quan đến nội dung này, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính bày tỏ thống nhất cao với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc lạm dụng khí N2O nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để quy định rõ các trường hợp loại trừ, bảo đảm tên gọi, phạm vi và thuật ngữ thống nhất với pháp luật chuyên ngành, không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và các mục đích sử dụng hợp pháp trong y tế, công nghiệp và nghiên cứu.
Bên cạnh quy định về khí N2O, dự thảo Luật tiếp tục thực hiện chủ trương cắt giảm thực chất các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Đồng thời đề xuất bổ sung một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là "Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực".
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, hoạt động này liên quan trực tiếp đến việc thu thập, lưu trữ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội nên cần được quản lý chặt chẽ.
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định sửa đổi một số điều của Luật Xây dựng liên quan đến chứng chỉ hành nghề và bãi bỏ khoản 6 Điều 29 Luật Đường bộ để bảo đảm thống nhất với phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, bổ sung các quy định chuyển tiếp đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ kinh doanh khí N2O đã ký kết nhằm tránh phát sinh tranh chấp và gián đoạn pháp lý.
Về hiệu lực thi hành, Chính phủ đề xuất các quy định cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 để các bộ, ngành có thời gian ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn quản lý thay thế.
Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, nghiên cứu khoa học cùng các quy định sửa đổi Luật Xây dựng, Luật Đường bộ sẽ có hiệu lực ngay từ ngày Luật được ban hành.

Các đại biểu tham gia phiên họp sáng 3/8. Ảnh: Media Quốc hội.
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo hướng thực chất, tránh chạy theo số lượng; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các văn bản hướng dẫn để bảo đảm tính khả thi.
Đối với các ngành, nghề có rủi ro cao khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm như kinh doanh nước sạch, kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái, kinh doanh khoáng sản, khai thác cảng biển hay thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên, Ủy ban đề nghị chỉ thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm không để xảy ra khoảng trống trong quản lý nhà nước.
Về đề xuất bổ sung hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá toàn diện tác động đối với môi trường đầu tư, việc thực hiện các cam kết quốc tế và nguy cơ phát sinh rào cản gia nhập thị trường; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm chính sách phù hợp với hoạt động của các cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự nước ngoài tại Việt Nam.
Ngoài ra, đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên gọi của dự thảo Luật cho phù hợp với phạm vi sửa đổi, đồng thời quy định rõ nguyên tắc thực hiện các giải pháp quản lý thay thế, bảo đảm không phát sinh thêm điều kiện kinh doanh, giấy phép hoặc thủ tục hành chính dưới các hình thức khác.