Đề xuất chuẩn hóa dữ liệu hạ tầng đô thị, giảm tải cho cấp xã
Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề nghị rà soát phân cấp thu thập dữ liệu hạ tầng đô thị, tăng cường liên thông cơ sở dữ liệu chuyên ngành, giảm khối lượng nhập liệu cho cấp xã.
Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) vừa có văn bản gửi Cục Phát triển đô thị góp ý nội dung dự thảo Từ điển dữ liệu về phát triển đô thị, nhằm hoàn thiện hệ thống dữ liệu phục vụ công tác quản lý, phát triển đô thị và chuyển đổi số ngành xây dựng.

Bộ Xây dựng hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu đô thị đồng bộ, thống nhất, phục vụ chuyển đổi số và quản lý hạ tầng đô thị hiệu quả.
Theo Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, việc ban hành Từ điển dữ liệu về phát triển đô thị là cần thiết nhằm nhằm tạo lập khung kiến trúc dữ liệu chuẩn hóa, phục vụ chuyển đổi số ngành Xây dựng, đồng thời tuân thủ Luật Dữ liệu năm 2024, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024, Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15, các văn bản pháp luật có liên quan và phù hợp với mục tiêu quản lý, phát triển đô thị.
Tuy nhiên, dự thảo cần được rà soát để bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thẩm quyền, phân cấp quản lý và năng lực thực hiện của từng cấp chính quyền.
Cụ thể, dự thảo gồm 17 nhóm danh mục dữ liệu, trong đó nhiều nội dung về giao thông, cây xanh, chiếu sáng, cấp thoát nước và xử lý chất thải còn trùng lặp giữa các nhóm. Cục đề nghị làm rõ phạm vi từng danh mục, tránh thu thập nhiều lần cùng một thông tin.
Đáng chú ý, một số thông số kỹ thuật chuyên sâu đang được dự thảo quy định cấp xã lập dữ liệu, như chiều dài cầu cạn, đường hầm, kích thước cống thoát nước, chiều dài cáp ngầm hóa; thông số đường sắt, đường thủy, cảng hàng không và sân bay.
Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề nghị xem xét lại việc giao cấp xã thu thập những dữ liệu này, nhất là đối với công trình hạ tầng kỹ thuật cấp đô thị, công trình ngầm và giao thông liên vùng. Thay vào đó, cần nghiên cứu khả năng liên thông, khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành hiện có.
Đối với dữ liệu giao thông đô thị, Cục đề nghị rà soát danh mục phân loại đường theo QCVN 07-4:2023/BXD, bảo đảm phản ánh đầy đủ cấp hạng kỹ thuật của mạng lưới đường đô thị.
Các trường thông tin về cống thoát nước dọc tuyến cũng cần quy định rõ cách ghi nhận kích thước, phân biệt hệ thống thoát nước chung và hệ thống thoát nước riêng để thuận tiện cho số hóa, tích hợp dữ liệu địa lý (GIS).
Về hạ tầng kỹ thuật và môi trường, Cục đề nghị bổ sung dữ liệu mạng lưới cấp nước sạch, trạm xử lý nước thải đô thị theo hướng liên thông với cơ sở dữ liệu cấp thoát nước đang được xây dựng. Đồng thời, bổ sung thông tin về cơ sở hỏa táng, tách riêng dữ liệu nghĩa trang và nhà tang lễ.
Đối với các chỉ tiêu đánh giá phát triển đô thị, cần thống nhất phương pháp tính mật độ đường giao thông, tỷ lệ đất giao thông và tỷ lệ ngầm hóa đường dây, cáp theo quy chuẩn hiện hành, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các địa phương.
Đặc biệt, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề nghị bổ sung cơ chế liên thông, trích xuất dữ liệu từ các phần mềm quản lý tài sản kết cấu hạ tầng hiện có, thay vì yêu cầu địa phương nhập lại toàn bộ thông tin.
Việc chuẩn hóa, kết nối và tái sử dụng dữ liệu được kỳ vọng góp phần giảm khối lượng nhập liệu ở cơ sở, hạn chế trùng lặp, đồng thời nâng cao chất lượng thông tin phục vụ quản lý và phát triển đô thị.