Theo Đề án của Chính phủ, thành phố Bắc Ninh được đề xuất thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và đơn vị hành chính của tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
Sáng 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Media Quốc hội.
Theo Tờ trình của Chính phủ, việc thành lập thành phố Bắc Ninh bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Chủ trương này đã được Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Bộ Chính trị đồng ý; đồng thời phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, Quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh.
Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc. Những năm qua, tỉnh từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, các tuyến đường bộ, đường sắt tốc độ cao kết nối với Hà Nội và các địa phương trong khu vực, Ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng và trung tâm logistics hiện đại, tạo lợi thế nổi trội về kết nối liên vùng và quốc tế.
Năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng, chiếm 4,1% quy mô GDP cả nước và 13,6% của vùng; tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng của cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng. Thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỷ đồng. Toàn tỉnh hiện có hơn 3.660 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ hai cả nước.
Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra tại Hội trường. Ảnh: Media Quốc hội.
Bên cạnh những lợi thế về phát triển kinh tế, Bắc Ninh còn là vùng đất văn hiến lâu đời gắn với Thành cổ Luy Lâu - một trong những đô thị cổ sớm nhất Việt Nam, sở hữu 8 di sản được UNESCO ghi danh.
Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics, kết cấu hạ tầng đồng bộ gắn với bản sắc văn hóa Kinh Bắc, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại, bền vững, có sức cạnh tranh và hội nhập quốc tế, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng Thủ đô và cả nước.
Từ những cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, Chính phủ nhận định việc thành lập thành phố Bắc Ninh là cần thiết, tạo tiền đề để địa phương tiếp tục phát triển theo định hướng tại các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Theo Đề án, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 4.713,75km², quy mô dân số 3.989.623 người và 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.
Về phương án tổ chức, Chính phủ đề xuất tiếp tục sử dụng trụ sở, tài sản công hiện có; cơ bản giữ nguyên tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh hiện nay và thực hiện sắp xếp, thành lập mới các cơ quan theo quy định của Đảng và pháp luật.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt giữ nguyên hiện trạng, sau đó thực hiện sắp xếp, bố trí phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.
Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết thành lập thành phố Bắc Ninh.
Qua đối chiếu với các quy định hiện hành, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy khu vực dự kiến thành lập thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện thành lập thành phố.
Trên cơ sở đó, cơ quan thẩm tra kiến nghị Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh; đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo địa phương khẩn trương chuẩn bị các điều kiện về tổ chức bộ máy, con dấu và các điều kiện cần thiết khác để chính quyền đô thị mới hoạt động đồng bộ ngay sau khi Nghị quyết được thông qua.
Theo đề xuất của cơ quan thẩm tra, Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.