Đại biểu Quốc hội đề nghị xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về các dự án lấn biển, tăng cường cơ chế kiểm soát trên cơ sở đầy đủ dữ liệu về quy hoạch, môi trường và tác động liên vùng, làm rõ trách nhiệm quản lý xuyên suốt vòng đời dự án.
Sáng 22/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị.
Thảo luận nội dung này, đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) đề xuất xây dựng một hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về các dự án lấn biển, trong đó cơ sở dữ liệu không chỉ là nơi lưu trữ hồ sơ hành chính mà phải trở thành một công cụ quản trị.
Đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng). Ảnh: media Quốc hội.
Theo đại biểu, hệ thống cần tích hợp đầy đủ thông tin về vị trí, ranh giới, diện tích, chức năng sử dụng, nhà đầu tư, tiến độ, nguồn vật liệu san lấp, kết quả đánh giá tác động môi trường, số liệu quan trắc, diễn biến sụt lún, xói lở, bồi tụ và việc thực hiện nghĩa vụ của nhà đầu tư.
Khi dữ liệu được cập nhật thống nhất, cơ quan quản lý có thể theo dõi tác động cộng dồn của nhiều dự án, dự báo nguy cơ đối với dải vùng bờ và điều chỉnh chính sách kịp thời. Vấn đề không chỉ là có cho phép một dự án lấn biển hay không, mà cần đánh giá sau 15-20 năm, tổng thể đường bờ, hệ sinh thái và không gian phát triển của cả vùng sẽ biến đổi như thế nào.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát, giám sát các dự án lấn biển trên cơ sở đầy đủ dữ liệu về quy hoạch, môi trường và tác động liên vùng.
Đáng chú ý, Điều 18a đã bổ sung yêu cầu đánh giá địa chất, thủy văn, hải văn, dòng chảy, bùn cát và hệ sinh thái. Đây là những nhóm thông tin quan trọng để đánh giá tác động của dự án lấn biển.
Đại biểu đồng thời đề nghị bổ sung cơ chế tài chính và trách nhiệm dài hạn, như ký quỹ phục hồi môi trường biển, nguồn thu để chống xói lở và trách nhiệm xử lý tài sản sau khi dự án kết thúc, bởi các rủi ro xói lở, sụt lún, sự cố môi trường có thể phát sinh sau nhiều thập kỷ.
Về quản lý, giám sát, đại biểu Sơn đề nghị làm rõ toàn bộ chuỗi quyết định liên quan đến dự án, từ chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư, lập quy hoạch, quyết định chỉ tiêu giao khu vực biển đến quy hoạch phân khu. Đồng thời, cần kiểm soát chặt việc nhà đầu tư tự lập quy hoạch phân khu cho chính dự án của mình.
Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng). Ảnh: Media Quốc hội.
Cùng quan điểm, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) tán thành việc dự thảo tăng quyền chủ động cho chính quyền địa phương trong thực hiện các dự án khu đô thị lấn biển, bởi đây là những dự án quy mô lớn, liên quan trực tiếp đến quy hoạch khu vực biển, nguồn vật liệu và kết nối hạ tầng địa phương.
Việc phân quyền rõ cho các tỉnh được cho là cần thiết nhằm rút ngắn thủ tục, nâng cao trách nhiệm và phát huy hiệu quả cơ chế đặc thù. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát chủ thể được giao thẩm quyền tại Điều 18a, bảo đảm thống nhất theo cấp chính quyền và tính chất dự án, không phụ thuộc địa phương là tỉnh hay thành phố trực thuộc Trung ương.
Đối với việc giao khu vực biển, khai thác khoáng sản phục vụ dự án, đại biểu đề nghị quy định rõ hoặc giao Chính phủ quy định thời hạn cho ý kiến, trách nhiệm của các cơ quan được lấy ý kiến và cách xử lý trường hợp có ý kiến khác nhau, tránh để khâu lấy ý kiến trở thành thủ tục kéo dài, làm giảm hiệu quả của việc phân quyền.
Bên cạnh đó, cần làm rõ thời điểm xác lập pháp lý đối với phần diện tích mới hình thành, địa giới, cơ quan quản lý và cơ chế quản lý chuyển tiếp cho đến khi hoàn tất thủ tục địa giới. Những nội dung này cần được quy định rõ để bảo đảm có cơ sở quản lý, giám sát xuyên suốt vòng đời dự án.