Chính trị

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp cho hơn 2,5 triệu mã số thuế

-

Chiều 20/11, Quốc hội nghe tờ trình của Chính phủ và thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

Đây là nội dung được Quốc hội bổ sung vào chương trình kỳ họp sáng nay 20/11 và trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn. Theo đó, Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận ở hội trường vào chiều 20/11 và dự kiến thông qua vào chiều 21/11.

 Trình Quốc hội ban hành Nghị quyết xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế  - Ảnh 1.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình. Ảnh: Media Quốc hội.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, cơ quan thuế đã rà soát và làm sạch khoảng 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, đến ngày 23/10/2026, hệ thống vẫn còn tồn đọng 2.518.440 mã số thuế thuộc trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký). 

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, phần lớn người nộp thuế (NNT) mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng trong khi họ không còn sổ sách hoặc tài sản để thực hiện nghĩa vụ.

Trong khi đó, Quốc hội đã quyết định chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026, nhưng các nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm này vẫn cần được xử lý. Các quy định hiện hành về khoanh nợ, xóa nợ cũng chưa bao quát hết những trường hợp phát sinh trên thực tế.

Vì vậy, Chính phủ cho rằng, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế. Qua đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi, duy trì hoạt động và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số giai đoạn 2026-2030.

Bộ trưởng cho biết, dự thảo Nghị quyết xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với NNT được cơ quan thuế xác định đến hết ngày 23/10/2026 thuộc tình trạng 03 hoặc trạng thái 06.

Nghị quyết không áp dụng đối với tiền chậm nộp từ nợ thuế gốc liên quan đến trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; chi nhánh, văn phòng đại diện ở trạng thái 03, 06 của doanh nghiệp, tổ chức đang hoạt động hoặc tạm dừng kinh doanh có thời hạn; và người nộp thuế vẫn sản xuất kinh doanh hoặc đã phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian thuộc trạng thái 03, 06.

Về xử lý lệ phí môn bài, Dự thảo Nghị quyết quy định xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Người chưa kê khai nộp lệ phí môn bài thì không phải khai nộp và không bị tính tiền chậm nộp.

Về xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác, người nộp thuế được xem xét xóa tiền chậm nộp khi đã nộp đầy đủ nợ thuế gốc, tiền phạt vi phạm hành chính nếu có và hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Về tổ chức thực hiện, người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ. Cơ quan thuế căn cứ vào dữ liệu quản lý thuế để thực hiện công khai kết quả và thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu có.

Đối với hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế được tiếp nhận chậm nhất vào ngày 30/6/2028 đã nộp đủ nợ gốc nhưng chưa hoàn tất các xử lý thì tiếp tục được giải quyết theo nghị quyết. Cơ quan quản lý thuế xác định kịp thời khoản nợ đủ điều kiện xóa để không áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với khoản nợ đó.

Nếu phát hiện người nộp thuế không đủ điều kiện, cơ quan thuế phục hồi khoản tiền chậm nộp đã xóa. Người nộp thuế đã được xóa nợ trước ngày nghị quyết này có hiệu lực nhưng sau đó quay lại sản xuất kinh doanh và đủ điều kiện áp dụng nghị quyết thì không phải hủy kết quả quyết định đã xóa.

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, trừ trường hợp được tiếp tục giải quyết theo quy định chuyển tiếp. Chính phủ tổ chức thực hiện, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2028.

Trình bày báo cáo thẩm tra sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban cơ bản tán thành phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết. Về xử lý xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, đa số ý kiến tán thành, vì lệ phí môn bài đã được bãi bỏ theo chủ trương của Đảng và Nghị quyết số 198/2025/QH15; số nợ đã hạch toán không lớn, chi phí thu hồi có thể vượt số thu. Đề nghị làm rõ việc không phải khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa khai chỉ áp dụng đối với thời gian NNT đã thực tế ngừng hoạt động.

 Trình Quốc hội ban hành Nghị quyết xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế  - Ảnh 2.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội. 

Thảo luận tại hội trường sau đó, chỉ có ba vị đại biểu đăng ký phát biểu và đều tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết và có những góp ý để hoàn thiện dự thảo.

Báo cáo giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Bộ sẽ phối hợp rất chặt chẽ với cơ quan công an quản lý xuất nhập cảnh để làm rõ cơ sở, căn cứ pháp lý và kết nối liên thông cơ sở dữ liệu giữa cơ quan công an và cơ quan thuế.

Hướng tới nguyên tắc như đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đã đề xuất là mọi công dân ở bất cứ thời điểm nào đều có thể chủ động kiểm tra được tình trạng nghĩa vụ thuế của mình 24/7 và có thể thực hiện thanh toán ngay tại chỗ nếu chẳng may bị quên. 

"Ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành xong nghĩa vụ nộp thuế thì trạng thái tạm hoãn xuất cảnh sẽ được xử lý, gỡ bỏ tức thời trên hệ thống", Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định.