Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong quản lý đất đai, phấn đấu đến hết năm 2027 cơ bản hoàn thành Hệ thống thông tin quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 229/NQ-CP về Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, cùng Kế hoạch số 07-KH/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị.
Đến hết năm 2027, cơ bản hoàn thành Hệ thống thông tin quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Ảnh: VGP.
Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm
Theo Kế hoạch, việc xây dựng, sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan phải được thực hiện đồng bộ, thống nhất, kế thừa những quy định còn phù hợp; đồng thời tăng cường tham vấn chuyên gia, nhà khoa học, người dân, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động nhằm bảo đảm chất lượng chính sách và tính khả thi của pháp luật.
Quá trình triển khai phải gắn hoàn thiện thể chế với cải cách hành chính, chuyển đổi số, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và bảo đảm nguồn lực thực hiện. Chính phủ yêu cầu phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát của Trung ương.
Các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt và xây dựng kế hoạch triển khai Nghị quyết phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn.
Nội dung, phương thức tuyên truyền phải được đổi mới theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; tăng cường ứng dụng nền tảng số, hệ thống truyền thông đa phương tiện, báo chí, xuất bản để phổ biến kịp thời các chủ trương, chính sách mới về đất đai.
Trong đó, tập trung làm rõ nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; quyền, trách nhiệm của Nhà nước; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; yêu cầu sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, bền vững.
Chính phủ cũng yêu cầu chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu đội ngũ trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ về xây dựng pháp luật, quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, định giá đất, đăng ký đất đai và giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai.
Khẩn trương rà soát Luật Đất đai
Về hoàn thiện thể chế, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát toàn diện Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; đánh giá đầy đủ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành, xác định rõ nội dung cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.
Chính phủ yêu cầu tập trung xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi) theo đúng tiến độ được cấp có thẩm quyền giao, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giá đất và tài chính đất đai.
Các nội dung liên quan đến thị trường quyền sử dụng đất, quản lý đất nông nghiệp, đất đa mục đích, đất quốc phòng, an ninh kết hợp hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế và cơ chế xử lý những hạn chế, vướng mắc về đất đai do lịch sử để lại cũng được yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện.
Chính phủ đặt mục tiêu đổi mới căn bản phương thức quản lý nhà nước về đất đai theo hướng quản trị hiện đại, công khai, minh bạch và dựa trên dữ liệu số; xây dựng hệ thống quản lý đất đai thống nhất từ Trung ương đến địa phương; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận đất đai và thực hiện thủ tục hành chính.
Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục về quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, giá đất, đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; cắt giảm tối đa khâu trung gian, loại bỏ quy định không còn phù hợp, giảm thời gian giải quyết hồ sơ và chi phí tuân thủ.
Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai phải được xây dựng theo hướng tập trung, thống nhất, đồng bộ, hiện đại, đa mục tiêu; bảo đảm kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng, bất động sản...
Dữ liệu đất đai phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời, đáp ứng yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, phục vụ quản lý nhà nước, hoạch định chính sách và cung cấp dịch vụ công.
Chính phủ yêu cầu ưu tiên bố trí nguồn lực để đến hết năm 2027 cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.
Xử lý các tồn tại kéo dài trong quản lý, sử dụng đất
Kế hoạch cũng yêu cầu đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; thiết lập cơ chế kiểm tra thường xuyên, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm vi phạm pháp luật về đất đai. Hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai phải được nâng lên, góp phần giữ vững ổn định xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.
Đối với những hạn chế, khuyết điểm và vướng mắc kéo dài, Chính phủ yêu cầu rà soát toàn diện đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh; xác định rõ diện tích sử dụng không hiệu quả, giao khoán không đúng đối tượng, bị lấn chiếm, tranh chấp để có phương án xử lý.
Tiếp tục rà soát quỹ đất của cơ quan, trụ sở dôi dư, đất sau cổ phần hóa, thoái vốn, các dự án tồn đọng, kéo dài và đất của cơ sở sản xuất, đơn vị sự nghiệp đã di dời khỏi trung tâm các đô thị lớn.
Chính phủ yêu cầu có cơ chế quản lý, khai thác hiệu quả các quỹ đất này; bảo đảm công khai, minh bạch trong thu hồi, giao đất, cho thuê đất, đấu giá, đấu thầu theo quy hoạch. Kiên quyết thu hồi các khu đất sử dụng sai mục đích, bỏ hoang, lãng phí hoặc chậm đưa vào sử dụng.