Tựu trường là lúc nhiều dịch bệnh như viêm đường hô hấp, sốt sốt huyết, đau mắt đỏ hay tiêu chảy bùng phát. Chuyên gia y tế chỉ ra các sai lầm cha mẹ thường làm khi chăm trẻ ốm khiến bệnh trẻ thêm nặng.
5 sai lầm khiến trẻ thêm ốm
Trước thềm năm học mới, ngành y tế thường đặc biệt lưu ý các bệnh có khả năng lây nhanh trong môi trường tập thể, nhất là ở nhóm mầm non và tiểu học. 3 nhóm bệnh chính, bệnh lây qua đường hô hấp (cúm mùa, COVID-19, sởi, ho gà, thủy đậu, adenovirus và một số bệnh viêm đường hô hấp khác); bệnh lây qua đường tiêu hóa hoặc tiếp xúc trực tiếp (bệnh Tay chân miệng, tiêu chảy); bệnh do muỗi truyền, điển hình là sốt xuất huyết Dengue. Ngoài ra, đau mắt đỏ cũng dễ lan nhanh trong.
Nhiều cách chăm sóc sai lầm của cha mẹ khiến trẻ bệnh thêm nặng (ảnh minh họa).
Theo BS. Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, mặc dù nhiều bệnh lý được cho là lành tính, tuy nhiên, không ít trẻ bệnh thêm nặng vì cách chăm sóc sai của cha mẹ.
Chia sẻ thêm về điều này, BS Hoàng cho hay, sai lầm đầu tiên là việc tự ý dùng kháng sinh. Nhiều phụ huynh thấy trẻ sốt, ho hoặc đau họng là mua kháng sinh ngay. Trong khi đó, đa số bệnh đầu năm học như cúm, COVID-19, tay chân miệng, sốt xuất huyết hay đau mắt đỏ do virus gây ra. Kháng sinh không có tác dụng với virus. Dùng sai còn làm trẻ bị rối loạn tiêu hóa, dị ứng và góp phần tạo ra tình trạng kháng kháng sinh.
Sai lầm thứ hai là cho trẻ dùng thuốc hạ sốt không phù hợp. Đặc biệt với sốt xuất huyết, phụ huynh không nên tự dùng aspirin hoặc ibuprofen. Hai thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, trong khi sốt xuất huyết vốn đã có nguy cơ giảm tiểu cầu và rối loạn đông máu. Khi cần hạ sốt, ưu tiên paracetamol đơn chất theo đúng liều cân nặng và hướng dẫn chuyên môn.
Sai lầm thứ ba là tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid khi trẻ đau mắt đỏ. Corticoid có thể khiến mắt bớt đỏ nhanh, nhưng nếu dùng sai trong viêm kết mạc do virus, herpes hoặc nấm, bệnh có thể nặng hơn, gây tổn thương giác mạc, tăng nhãn áp và ảnh hưởng thị lực. Thuốc nhỏ mắt cần được dùng theo chỉ định bác sĩ, nhất là ở trẻ em.
Sai lầm thứ tư là nghĩ hạ sốt nghĩa là khỏi bệnh. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong sốt xuất huyết. Giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào ngày thứ ba đến ngày thứ bảy, đúng lúc trẻ có thể giảm sốt. Nếu trẻ bắt đầu đau bụng, nôn nhiều, lừ đừ, tay chân lạnh hay tiểu ít, cần đi viện ngay.
Sai lầm cuối cùng là giấu bệnh hoặc cho trẻ đi học khi chưa ổn. Một số phụ huynh sợ con nghỉ học, sợ bị đánh giá nên không báo với giáo viên. Nhưng sự chậm trễ đó có thể làm bệnh lan sang cả lớp. Chăm sóc đúng không chỉ là cho trẻ uống thuốc, mà còn biết khi nào cần nghỉ học, đi khám và thông báo cho nhà trường.
Trẻ cần được theo dõi, phát hiện sớm bệnh để tránh lây nhiễm trong lớp học (ảnh minh họa).
3 bước ngăn lây bệnh trong lớp
BS Hoàng cho hay: Tựu trường là thời điểm nguy cơ bệnh truyền nhiễm tăng lên vì nhiều yếu tố xuất hiện cùng lúc, như mật độ tiếp xúc; không gian kín và thông khí kém (trong lớp học) và thời tiết giao mùa. Sau kỳ nghỉ hè, mỗi trẻ có thể mang theo các loại virus hoặc vi khuẩn mà bản thân chưa có triệu chứng rõ. Khi tiếp xúc gần trong lớp học, nguy cơ lây chéo sẽ tăng nhanh.
Chính vì vậy, theo khuyến cáo từ BS Hoàng, khi phát hiện một học sinh có dấu hiệu nghi mắc bệnh truyền nhiễm, nhà trường cần xử lý nhanh nhưng bình tĩnh. Mục tiêu là bảo vệ trẻ bệnh, hạn chế lây lan và giữ ổn định tâm lý cho phụ huynh, học sinh.
Bước đầu tiên là tạm thời tách trẻ có triệu chứng khỏi lớp. Trẻ nên được đưa đến phòng y tế hoặc khu vực thoáng, ít tiếp xúc với các bạn khác. Nếu có triệu chứng hô hấp, nên cho trẻ đeo khẩu trang phù hợp. Nhân viên y tế hoặc giáo viên cần đánh giá những dấu hiệu cơ bản như nhiệt độ, mức độ tỉnh táo, nhịp thở, phát ban, đỏ mắt hoặc nôn ói. Sau đó liên hệ phụ huynh đến đón và đưa trẻ đi khám nếu cần.
Bước thứ hai là làm sạch và tăng thông gió tại lớp học. Nhà trường cần vệ sinh các bề mặt có nguy cơ cao như bàn ghế, tay nắm cửa, khu vệ sinh, đồ chơi, đồ dùng dùng chung. Với bệnh lây hô hấp, cần mở cửa để tăng khí tươi. Với tay chân miệng hoặc đau mắt đỏ, cần chú trọng các vật dụng trẻ đã chạm vào.
Bước thứ ba là theo dõi các học sinh cùng lớp. Giáo viên có thể nhắc phụ huynh theo dõi trẻ tại nhà trong những ngày tiếp theo: sốt, ho, đau họng, phát ban, loét miệng, đỏ mắt, tiêu chảy. Nếu có nhiều trẻ xuất hiện triệu chứng tương tự, nhà trường cần báo cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn xử lý ổ dịch.
"Về truyền thông, chỉ nên thông báo rằng lớp có ca nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh và hướng dẫn theo dõi sức khỏe. Không nên nêu tên, hình ảnh, bệnh án hoặc thông tin riêng tư của trẻ. Cách làm đúng là minh bạch về nguy cơ nhưng tôn trọng quyền riêng tư. Trẻ bệnh cần được hỗ trợ, không bị kỳ thị hay xa lánh", ông Hoàng thông tin thêm.
Cùng với nhà trường, các phụ huynh cũng cần chủ động trong việc giữ vệ sinh phòng bệnh, phát hiện sớm, nên cho trẻ nghỉ học và chăm sóc tốt khi trẻ mắc bệnh lây nhiễm.