Điện ảnh Việt 5 tháng đầu năm 2026: Từ doanh thu trăm tỷ đến giấc mơ công nghiệp điện ảnh

5 tháng đầu năm 2026, điện ảnh Việt có 8 phim vượt mốc 100 tỷ đồng, tổng doanh thu phòng vé hơn 1.700 tỷ đồng. Song, phía sau những tín hiệu tích cực là sự phân hóa doanh thu ngày càng lớn và bài toán xây dựng một nền công nghiệp điện ảnh bền vững.

Phòng vé sôi động nhưng thiếu "siêu bom tấn"

Theo số liệu của Box Office Vietnam (đơn vị quan sát phòng vé độc lập), tính từ ngày 1/1-8/6, có khoảng 29 phim Việt được phát hành, mang về tổng doanh thu hơn 1.700 tỷ đồng. 

Từ nay đến cuối tháng 6, thị trường dự kiến đón thêm ba bộ phim gồm "Lầu chú hỏa" (12/6), "Trường hè, 2001" (19/6) và "Madam Thanh Sắc" (19/6), nâng tổng số phim Việt ra mắt trong nửa đầu năm lên 32 tác phẩm.

Con số này tăng khoảng 68,4% so với cùng kỳ năm 2025, thời điểm chỉ có 19 phim nội địa ra rạp trong 6 tháng đầu năm. 

Tuy nhiên, sự tăng trưởng mạnh về số lượng chưa đi cùng mức bứt phá tương ứng về doanh thu. Bởi, với 29 phim đã phát hành, tổng doanh thu hiện mới đạt hơn 1.700 tỷ đồng, tiệm cận mức 1.800 tỷ đồng của toàn thị trường trong 6 tháng đầu năm ngoái.

Số lượng phim vượt doanh thu 100 tỷ đồng cũng ở mức tương đồng. Tính đến ngày 8/6, phòng vé nội địa ghi nhận 8 bộ phim vượt mốc doanh thu 100 tỷ đồng gồm: "Thỏ ơi" (gần 450 tỷ đồng), "Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng" (201,2 tỷ đồng), "Quỷ nhập tràng 2" (134 tỷ đồng), "Heo 5 móng" (124,5 tỷ đồng), "Hẹn em ngày nhật thực" (118,8 tỷ đồng), "Tài" (113 tỷ đồng), "Nhà ba tôi một phòng" (111 tỷ đồng) và "Báu vật trời cho" (103 tỷ đồng).

Trong 6 tháng đầu năm 2025, điện ảnh Việt có 8 phim đạt doanh thu trên 100 tỷ đồng. Điều đó cho thấy sức hút của phim Việt đối với khán giả vẫn được duy trì, bất chấp bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.

Tuy nhiên, doanh thu của nhóm dẫn đầu năm nay thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Năm 2025, thị trường ghi nhận tới 5 tác phẩm vượt mốc 200 tỷ đồng gồm "Bộ tứ báo thủ" (332 tỷ đồng), "Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu" (247 tỷ đồng), "Nhà gia tiên" (243 tỷ đồng), "Lật mặt 8: Vòng tay nắng" (231 tỷ đồng) và "Nụ hôn bạc tỷ" (211 tỷ đồng).

Trong khi đó, năm 2026 mới chỉ có hai bộ phim vượt mốc 200 tỷ đồng là "Thỏ ơi" và "Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng". Phần lớn các tác phẩm thành công còn lại dừng ở ngưỡng 100-150 tỷ đồng.

Dù doanh thu chưa tăng tương xứng với số lượng phim phát hành, thị trường vẫn ghi nhận một điểm sáng là sự đa dạng của nhóm phim trăm tỷ. Từ gia đình, tình cảm đến kinh dị, giả tưởng đều có đại diện góp mặt. 

Điều này cho thấy khán giả ngày càng cởi mở với nhiều thể loại khác nhau và thành công phòng vé giờ đây phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng nội dung cùng khả năng kết nối với người xem.

Doanh thu phòng vé phân hóa mạnh  

Nếu nhóm phim dẫn đầu liên tục lập thành tích trăm tỷ thì ở chiều ngược lại, không ít tác phẩm gặp khó khăn trong việc tiếp cận khán giả.

Nếu "Thỏ ơi" đạt gần 450 tỷ đồng, "Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng" vượt 200 tỷ đồng, thì ở chiều ngược lại, "Huyền tình Dạ Trạch" chỉ thu 473 triệu đồng, "Chiến Nam: Ve sầu thoát xác" đạt khoảng 324 triệu đồng, "Bus: Chuyến xe một chiều" thu hơn 1,6 tỷ đồng và "Bố già trở lại" dừng ở khoảng 1,84 tỷ đồng. 

Điển hình, "Vạn dặm yêu em" chỉ đạt doanh thu vỏn vẹn hơn 83 triệu đồng, thấp nhất phòng vé Việt, tính đến thời điểm hiện tại.

Hiện tại, dù quý II vẫn chưa khép lại, nhiều nhà sản xuất đã sớm công bố lịch phát hành cho nửa cuối năm.

Tháng 7 sẽ mở màn với "Quỷ bắt hồn" ra rạp ngày 17/7. Tháng 8 tiếp tục có "Sợi chỉ đỏ" (14/8) và "Nghỉ hè sợ nghỉ hưu" (21/8). Dịp Quốc khánh 2/9 chứng kiến sự xuất hiện của "Hộ linh tráng sĩ", cùng với đó "Lên hương" cũng dự kiến phát hành trong tháng 9.

Quý IV còn đông đúc hơn với "Án mạng xém hoàn hảo" (2/10), "Bò sữa bay" (6/11), "Người được chọn" (6/11), "Trại giam hạnh phúc" (20/11) và "Người mẹ xấu" ra mắt ngày 31/12.

Ngay từ danh sách đã công bố có thể thấy áp lực cạnh tranh rất lớn. Việc "Bò sữa bay" và "Người được chọn" cùng chọn ngày phát hành 6/11 là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng "phim Việt đấu phim Việt" mà giới sản xuất nhiều lần cảnh báo trong những năm gần đây.

Theo các chuyên gia, nguồn cung tiếp tục tăng nhưng quy mô thị trường chưa mở rộng tương ứng, cuộc cạnh tranh giành khán giả nhiều khả năng sẽ còn gay gắt hơn trong những tháng cuối năm.

Điện ảnh Việt cần gì để trở thành ngành công nghiệp?

Mặc dù sở hữu tiềm năng và đã gặt hái những thành tựu nhất định trong thời gian qua, song điện ảnh Việt Nam vẫn đang đối diện với nhiều thách thức. 

Trong tham luận "Điện ảnh Việt Nam: Từ "ngành văn hóa" đến "ngành công nghiệp" – một lựa chọn không thể trì hoãn", tại Hội thảo khoa học Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số, TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam khẳng định: "Điện ảnh Việt Nam vẫn chưa thực sự trở thành một ngành công nghiệp. Chúng ta có phim thành công. Chúng ta có tài năng. Chúng ta có thị trường. Nhưng chúng ta chưa có một hệ thống vận hành như một ngành công nghiệp đúng nghĩa".

Cụ thể, TS. Ngô Phương Lan cho rằng điện ảnh Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể với nhiều phim đạt doanh thu cao, thị trường nội địa tăng trưởng ổn định và sự phát triển của các nền tảng số, dịch vụ OTT giúp mở rộng kênh tiếp cận khán giả trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, ngành điện ảnh vẫn chưa thực sự vận hành như một ngành công nghiệp đúng nghĩa mà mới dừng ở những "điểm sáng" đơn lẻ.

Theo bà, điểm nghẽn lớn nhất của điện ảnh Việt Nam không nằm ở việc thiếu tài năng hay thiếu tác phẩm hay, mà nằm ở những hạn chế mang tính cấu trúc. 

Ngành điện ảnh hiện chưa hình thành được hệ sinh thái hoàn chỉnh từ phát triển kịch bản, sản xuất, phát hành đến khai thác tài sản trí tuệ (IP); thiếu các doanh nghiệp nội dung quy mô lớn, hạ tầng sản xuất hiện đại, chính sách hỗ trợ đủ mạnh và chiến lược phát hành quốc tế bài bản.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu phát triển điện ảnh Việt Nam trong tổng thể các ngành công nghiệp văn hóa, hướng tới xây dựng một nền điện ảnh tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, có sức cạnh tranh trong khu vực và từng bước vươn ra thế giới. 

Theo đó, điện ảnh được kỳ vọng đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, nằm trong nhóm ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong việc lan tỏa giá trị văn hóa, nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam nhận định, cơ hội bứt phá theo tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng. Trong đó nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Để điện ảnh thực sự trở thành một ngành công nghiệp văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 80, TS. Ngô Phương Lan đề xuất đồng thời hoàn thiện thể chế và cơ chế đặc thù, bao gồm các chính sách ưu đãi đầu tư, quỹ hỗ trợ phát triển điện ảnh, cơ chế hoàn tiền và hành lang pháp lý thuận lợi cho hợp tác quốc tế. 

Bên cạnh đó, cần đầu tư hạ tầng sản xuất hiện đại, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo vệ bản quyền, đồng thời mở rộng thị trường quốc tế, xây dựng thương hiệu điện ảnh Việt. 

Theo bà, yếu tố cốt lõi là thay đổi cách nhìn về điện ảnh, không chỉ như một lĩnh vực nghệ thuật mà là một ngành kinh tế sáng tạo có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và lan tỏa sức mạnh mềm quốc gia. 

Ngoài ra, cần đẩy mạnh hợp tác công - tư, huy động nguồn lực xã hội và khuyến khích doanh nghiệp tham gia xây dựng hệ sinh thái điện ảnh bền vững.

"Thực hiện tinh thần Nghị quyết 80, phát triển điện ảnh Việt Nam cần một cách tiếp cận tổng thể: từ hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường, ứng dụng công nghệ, đến nuôi dưỡng sáng tạo và xây dựng thương hiệu quốc gia. 

Điện ảnh Việt Nam đang đứng trướcmột cơ hội lớn để bứt phá - vấn đề đặt ra không chỉ là “làm phim”, mà là xây dựng một nền công nghiệp điện ảnh thực thụ, mang bản sắc Việt Nam và có năng lực cạnh tranh toàn cầu", TS. Ngô Phương Lan nêu quan điểm.