Trước việc giá xăng dầu, vật tư biến động lớn, tạo áp lực lên sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp vật liệu xây dựng đã chủ động, linh hoạt giải pháp ứng phó.
Doanh nghiệp đối diện nhiều thách thức
Ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc Ban truyền thông Tổng công ty Viglacera - CTCP cho biết, giá nguyên, nhiên liệu và chi phí vận tải là những yếu tố cấu thành có giá trị lớn trong việc hình thành giá thành sản phẩm vật liệu. Khi giá xăng, dầu tăng, chi phí đầu vào của doanh nghiệp vật liệu bị tác động mạnh.
Tại triển lãm Vietbuil Hà Nội 2026, Viglacera giới thiệu Hệ sinh thái vật liệu xanh và thông minh, được cấu thành từ 6 giải pháp tích hợp, bao phủ toàn diện vòng đời công trình, hỗ trợ phần nào các nhà thầu, chủ đầu tư công trình xây dựng đang chịu nhiều áp lực.
Ông Kiều Văn Mát, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sông Đà Cao Cường nhận định, giá xăng dầu tăng, chi phí vận chuyển tăng kéo theo chi phí vật tư, nguyên liệu đầu vào và giá nhân công đồng loạt tăng, đẩy giá thành sản phẩm lên cao. Điều này không chỉ tạo áp lực lên doanh nghiệp sản xuất, mà còn khiến nhiều dự án xây dựng, bất động sản gặp khó khăn (do tổng mức đầu tư bị đội lên).
Đối với Sông Đà Cao Cường, biến động giá xăng dầu tác động trực tiếp và sâu rộng đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Công ty vừa có hàng hóa xuất khẩu, vừa có hàng hóa nhập khẩu, chi phí nhiên liệu tăng cao khiến giá vận chuyển leo thang, thậm chí có thời điểm gây nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.
"Hoạt động xuất khẩu gặp nhiều trở ngại khi việc bố trí phương tiện vận tải để ghép tàu trở nên khó khăn. Độ lệch lịch trình có thể kéo dài cả tháng, ảnh hưởng đáng kể kế hoạch sản xuất kinh doanh của đơn vị", ông Mát nói.
Theo ông Ngô Đức Lưu, Quyền Tổng giám đốc Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem), nguyên vật liệu đầu vào tăng làm giá thành sản xuất xi măng bình quân tăng trên 4,5% (tương đương 40.000 đồng/tấn) và giá thành sản xuất clinker tăng trên 4,5% (tương đương 30.000 đồng/tấn).
Sản lượng tiêu thụ xi măng của Vicem vào các công trình, dự án có dấu hiệu chậm lại do nhiều nhà thầu giảm tiến độ thi công khi giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu vận hành máy móc, thiết bị, nhân công tăng cao...
Tổng công ty Vicem chủ động thực thi giải pháp tiết kiệm chi phí trong sản xuất...
Linh hoạt giải pháp ứng phó
Ứng phó biến động tăng giá xăng dầu, nguyên vật liệu đầu vào, nhân công, các doanh nghiệp vật liệu đã chủ động, linh hoạt ứng dụng nhiều giải pháp.
Ông Nguyễn Quốc Huy cho hay, Viglacera chủ động tính toán, cơ cấu lại kế hoạch sản xuất tại từng nhà máy. Do có hệ thống nhà máy ở cả ba miền Bắc - Trung - Nam, Viglacera hạn chế vận chuyển sản phẩm xa, nhằm giảm chi phí logistics - yếu tố ảnh hưởng rất lớn giá thành sản phẩm và đến tay người tiêu dùng.
Trước áp lực chi phí đầu vào gia tăng, một số doanh nghiệp vật liệu cho biết, việc điều chỉnh giá bán sản phẩm đang được đặt lên bàn cân, song vẫn được cân nhắc rất thận trọng. Bởi, tăng giá không phải là lựa chọn ưu tiên trong thời điểm hiện nay, khi sức mua thị trường còn nhiều khó khăn và áp lực cạnh tranh lớn.
Các phương án điều chỉnh giá chỉ được tính đến khi chi phí nguyên liệu, vận chuyển tiếp tục leo thang vượt ngưỡng chịu đựng. Ngay cả trong kịch bản phải tăng giá, doanh nghiệp cũng hướng tới mức điều chỉnh hợp lý, có kiểm soát.
Nhiều đơn vị đang chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, thậm chí "gồng mình" duy trì giá bán trong ngắn hạn để giữ ổn định thị trường. Tuy nhiên, về dài hạn, khi dư địa tài chính dần thu hẹp, việc điều chỉnh giá ở mức nhất định được xem là giải pháp khó tránh nhằm đảm bảo duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp tập trung tiết kiệm nguyên vật liệu; tận dụng nguồn nguyên liệu tại địa phương gần nơi sản xuất; tích trữ nguyên vật liệu trong giai đoạn giá còn thấp để đảm bảo ổn định sản xuất...
Ông Kiều Văn Mát chia sẻ, ngay tức thì, Sông Đà Cao Cường chuyển đổi các phương tiện thiết bị sử dụng xăng dầu như xe nâng, ô tô, máy xúc sang sử dụng điện, góp phần hạn chế rủi ro về nguồn cung. Chi phí năng lượng nhờ đó cũng rẻ hơn đáng kể.
Song song đó, công ty đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái, từng bước sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Trong sản xuất, công ty đẩy mạnh nghiên cứu những loại phụ gia nhằm giảm lượng nhiên liệu tiêu hao trong các sản phẩm, qua đó tối ưu chi phí...
"Chúng tôi linh hoạt thay đổi phương thức sản xuất, chủ động khắc phục khó khăn, duy trì hoạt động ổn định, bảo đảm việc làm cho người lao động", ông Mát bày tỏ.
Sông Đà Cao Cường nỗ lực kìm hãm mức tăng giá bán để chia sẻ khó khăn với đối tác, khách hàng.
Trong khi đó, Tổng công ty Vicem chủ động thực thi những giải pháp như tiết kiệm chi phí trong sản xuất; tăng cường giám sát, quản lý tình trạng thiết bị, nâng cao hiệu quả sửa chữa, duy trì thiết bị hoạt động ổn định; giảm tiêu hao trong sản xuất; điều chỉnh tăng giá bán đối với từng chủng loại sản phẩm trên từng địa bàn…
Bên cạnh những nỗ lực tự thân, đại diện các doanh nghiệp cũng đề nghị Chính phủ, các cơ quan chức năng có chính sách ổn định nguồn cung, điều tiết giá bán nhiên liệu phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp.
Riêng Tổng công ty Vicem đồng thời đề xuất Chính phủ xem xét ban hành chính sách miễn, giảm tiền thuê đất; thuế suất thuế xuất khẩu clinker về mức 0%; giảm, hoãn, giãn, gia hạn thời hạn nộp các khoản thuế khác (như thuế giá trị gia tăng, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, phí cấp quyền khai thác...) để hỗ trợ doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính vượt qua khó khan.
Bảo đảm nguồn cung và nỗ lực bình ổn giá xăng dầu
Ngày 26/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký Quyết định số 482/QĐ-TTg về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia.
Theo đó, 24h ngày 26/3 đến hết ngày 15/4, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít. Xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Đây được xem là giải pháp cấp bách và hiệu quả nhằm ổn định thị trường xăng dầu, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Dự kiến, với mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và thời gian áp dụng như trên sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước bình quân khoảng 7.200 tỷ đồng/tháng. Tuy vậy, đây sẽ là khoản tiền quan trọng hỗ trợ người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.
Tiếp đó, ngày 27/3, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP triển khai thực hiện chi tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025. Theo đó, Chính phủ thống nhất chủ trương bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025 để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo đề nghị của Bộ Tài chính.
Nghị quyết yêu cầu thực hiện nghiêm yêu cầu dự trữ lưu thông, tổng nguồn xăng dầu tối thiểu; đảm bảo nguồn hàng liên tục phục vụ người dân ngay cả khi giá biến động; đồng thời nêu rõ, việc trích, chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu thực hiện theo nguyên tắc công khai, minh bạch, hạn chế biến động tăng giá xăng dầu bất thường.
Cùng ngày, Thủ tướng ký Quyết định số 483/QĐ-TTg chính thức bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 (chi khác ngân sách) từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025 cho Bộ Công Thương để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.