Liên tiếp nhiều trường hợp đột ngột ngã gục khi chơi thể thao xảy ra trong thời gian vừa qua, các bác sĩ tim mạch khuyến cáo tim mạch thể thao là chuyên ngành giúp phát hiện sớm các bệnh tim tiềm ẩn, đánh giá mức độ an toàn khi tham gia thể thao.
Cần hiểu rõ trái tim mình trước khi vào sân tập
Theo TS.BS Hoàng Việt Anh, Trưởng khoa Tim mạch thể thao và Phục hồi chức năng tim mạch, Viện tim mạch, BV Bạch Mai: "Chưa bao giờ người Việt Nam quan tâm đến thể thao như hiện nay. Từ chạy bộ, đạp xe, bóng đá, gym đến pickleball, hàng triệu người đang lựa chọn vận động để nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, bên cạnh làn sóng sống khỏe ấy, một câu hỏi lớn được đặt ra "chúng ta đã thực sự hiểu trái tim của mình trước khi bước vào sân tập?".
Cần lắng nghe trái tim, sức khỏe khi tham gia thể thao (ảnh minh họa).
Theo các khuyến cáo quốc tế mới nhất, tim mạch thể thao là chuyên ngành giúp phát hiện sớm các bệnh tim tiềm ẩn, đánh giá mức độ an toàn khi tham gia thể thao, kê đơn vận động phù hợp cho từng cá nhân, hỗ trợ người bệnh tim quay trở lại tập luyện an toàn và dự phòng đột tử liên quan đến thể thao.
Với đa số người bình thường khoẻ mạnh, các khuyến cáo khuyên nên tập các môn thể thao với cường độ mạnh ít nhất 75phút/tuần hoặc cường độ trung bình ít nhất 150 phút/ tuần. Việc kê đơn thể lực (FITT) gồm tần suất, cường độ, thời gian, loại hình thể thao (kỹ thuật, sức mạnh, sức bền, hỗn hợp) sẽ giúp người tập thể thao vẫn thoả mãn đam mê mà đảm bảo an toàn.
Trả lời câu hỏi liệu người bệnh tim có nên chơi thể thao?, TS. BS Hoàng Việt Anh cho hay, y học hiện đại không còn theo quan điểm "có bệnh tim là phải nghỉ ngơi". Ngày nay, nhiều người bệnh sau nhồi máu cơ tim, đặt stent hoặc phẫu thuật tim vẫn có thể quay trở lại hoạt động thể lực nếu được đánh giá đầy đủ và xây dựng chương trình luyện tập cá thể hóa gọi là phục hồi chức năng tim mạch.
"Thông điệp mới của tim mạch thể thao là không phải "cấm tập", mà là "tập đúng". Hãy lắng nghe trái tim của mình và hãy dừng tập luyện và đi khám ngay nếu xuất hiện đau ngực khi vận động, khó thở bất thường, ngất hoặc gần ngất khi gắng sức, đánh trống ngực kéo dài hoặc mệt bất thường so với khả năng tập luyện trước đây", BS Hoàng Anh cho hay.
Ai nên khám tim mạch thể thao?
Theo BS Hoàng Anh, những người thuộc trường hợp sau nên đi khám tim mạch thể thảo, cụ thể: Người trên 35-40 tuổi bắt đầu chơi thể thao cường độ cao; Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc hút thuốc lá….; Người chuẩn bị tham gia marathon, đạp xe đường dài, bóng đá thi đấu hoặc pickleball cường độ cao; Người từng có đau ngực, ngất, khó thở hoặc đánh trống ngực khi gắng sức; Người có tiền sử gia đình bị đột tử ở tuổi trẻ.
PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai cho biết thêm: "Mục tiêu của Tim mạch thể thao không phải là tạo ra nhiều huy chương hơn, mà là giúp nhiều người Việt Nam sống khỏe mạnh hơn nhờ vận động đúng cách".
Lưu ý gì khi chơi pickleball - môn thể thao đang được ưu chuộng hiện nay.
BS Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) cho biết: Pickleball nhìn qua thì có vẻ nhẹ nhưng thực tế là một môn vận động có cường độ biến đổi rất là nhanh.
Người chơi pickleball liên tục phải tăng tốc xong lại dừng một cách đột ngột đổi hướng liên tục trong một không gian khá hẹp, nhịp tim vì thế dao động rất nhanh, mạnh, không ổn định như là đi bộ hay đạp xe. Đây chính là yếu tố gây áp lực lớn lên hệ tim mạch. Đặc biệt, trong thời tiết nắng nóng, cơ thể vừa phải vận động lại vừa phải làm mát cơ thể. Tim sẽ phải đập nhanh hơn để giúp cho mạch máu trên da giãn ra để giảm nhiệt, đồng thời mồ hôi cũng toát ra để giải nhiệt khiến cho cơ thể bị mất nước và mất điện giải. Nếu người chơi không bù đủ nước, đủ điện giải thì máu sẽ đặc hơn, dễ hình thành các cục máu đông và tình trạng mất điện giải rất dễ gây ra rối loạn nhịp tim.
Để bảo đảm sức khỏe, người chơi nên đi khám sức khỏe, với người trên 45 tuổi hoặc có bệnh nền thì nên đi khám tim mạch định kỳ 6 tháng hoặc thậm chí 3 tháng/lần để có thể phát hiện sớm nguy cơ; Chọn thời điểm chơi phù hợp, tránh giờ trưa nắng nóng; Khởi động kỹ trước khi chơi và không chơi liên tục quá lâu; Bù nước, bù điện giải hợp lý. Điều quan trọng nhất cần lắng nghe cơ thể mình.