Từ đầu tư các dự án điện khí LNG, thúc đẩy điện mặt trời mái nhà đến nâng cấp hạ tầng truyền tải, EVN đang triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm cung ứng điện, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Đa dạng hóa nguồn điện, chủ động đáp ứng nhu cầu tăng trưởng
Ngày 20/10, tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khởi công Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II, đồng thời công bố phát điện Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I lên lưới điện quốc gia.
Khởi công Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II.
Hai dự án có tổng công suất hơn 3.000MW, tổng mức đầu tư hơn 82.145 tỷ đồng, góp phần bổ sung nguồn điện quy mô lớn cho hệ thống điện quốc gia.
Trong đó, Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II có công suất 1.612,8MW, sử dụng công nghệ tua-bin khí chu trình hỗn hợp. Theo kế hoạch, tổ máy số 1 dự kiến phát điện thương mại vào tháng 2/2030. Còn Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I có công suất 1.403MW, hai tổ máy đã hòa lưới, với sản lượng phát lên hệ thống đạt khoảng 620 triệu kWh tính đến ngày 20/10.
Việc triển khai các dự án này là bước đi quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của EVN, đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Yêu cầu phát triển nguồn điện ngày càng cấp thiết khi nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh cùng tốc độ phát triển kinh tế. Theo EVN, 9 tháng năm 2026, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 265,79 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ. Trong đó, nhiệt điện than chiếm 49,9%, thủy điện 25,8%, năng lượng tái tạo 12,6%, tua-bin khí 7,7% và điện nhập khẩu 3,9%.
Đặc biệt, đợt nắng nóng cuối tháng 6 đã đẩy công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia lên 58.456 MW. Ngày 25/6, sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc đạt 1,222 tỷ kWh, tăng 19% so với cùng kỳ.
Áp lực cung ứng điện còn lớn hơn khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Để đáp ứng yêu cầu này, phát triển nguồn điện phải đi trước một bước, đồng thời bảo đảm cơ cấu hợp lý, giảm phụ thuộc vào một loại hình năng lượng và nâng cao khả năng ứng phó trước biến động của thị trường nhiên liệu quốc tế.
Lễ ký kết hợp đồng gói thầu số 01TB-BA về cung cấp thiết bị cơ điện thuộc Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái, tỉnh Khánh Hòa.
Bên cạnh dự án LNG Quảng Trạch II, EVN đang đẩy nhanh tiến độ các dự án Thủy điện Trị An mở rộng, Thủy điện tích năng Bác Ái; chuẩn bị đầu tư mở rộng các nhà máy thủy điện Tuyên Quang, Sê San 3, Sê San 4, Sơn La và Lai Châu.
Các dự án này không chỉ bổ sung công suất mà còn tăng khả năng điều tiết hệ thống, đặc biệt khi tỷ trọng điện gió, điện mặt trời ngày càng lớn.
Song song với những dự án nguồn điện tập trung, điện mặt trời mái nhà đang được thúc đẩy nhằm tận dụng nguồn năng lượng tại chỗ, giảm áp lực cung ứng điện từ hệ thống.
Theo số liệu từ EVN, đến hết tháng 8/2026, Việt Nam có 134.410 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất hơn 11.450 MWp.
Riêng Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã phát triển thêm 709 MW điện mặt trời mái nhà trong năm 2026, đạt khoảng 104% kế hoạch cả năm.
Không chỉ hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ, EVN còn triển khai tại các cơ sở trực thuộc. Đến tháng 8/2026, các đơn vị đã lắp đặt 1.221 hệ thống, tổng công suất 60,6 MW; đồng thời có kế hoạch lắp đặt thêm 285 hệ thống với công suất 69,5 MW trong năm.
Việc phát triển điện mặt trời mái nhà có ý nghĩa quan trọng khi thời gian triển khai ngắn hơn các dự án nguồn điện tập trung, giúp người dân, doanh nghiệp chủ động một phần nhu cầu điện, nhất là vào ban ngày.
Tuy nhiên, nguồn điện này phụ thuộc vào thời tiết và không phát điện vào ban đêm. Khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng nhanh, hệ thống điện cần thêm các giải pháp lưu trữ, điều tiết để duy trì cân bằng cung cầu.
Vì vậy, cùng với phát triển nguồn điện phân tán, đầu tư hạ tầng lưới điện và công nghệ lưu trữ đang trở thành nhiệm vụ quan trọng của EVN.
Củng cố lưới điện, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số
Song song với đa dạng hóa nguồn cung, EVN đang đẩy nhanh đầu tư hạ tầng truyền tải, phân phối nhằm nâng cao khả năng tiếp nhận, giải tỏa công suất và bảo đảm cung ứng điện ổn định giữa các vùng, miền.
Theo báo cáo của EVN, 9 tháng năm 2026, sản lượng điện truyền tải đạt khoảng 213,98 tỷ kWh, tăng 10,75% so với cùng kỳ. Dòng điện chủ yếu được truyền tải từ miền Trung ra miền Bắc và từ miền Trung vào miền Nam, phản ánh sự khác biệt giữa phân bố nguồn điện và nhu cầu tiêu thụ tại các khu vực.
Dòng điện chủ yếu được truyền tải từ miền Trung ra miền Bắc và từ miền Trung vào miền Nam.
Trong khi miền Trung tập trung nhiều nguồn thủy điện, điện gió, điện mặt trời, miền Bắc và miền Nam lại có nhu cầu tiêu thụ lớn do tập trung nhiều khu công nghiệp, đô thị và trung tâm kinh tế. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ lưới truyền tải, nhất là các tuyến đường dây liên kết vùng.
Trong 9 tháng đầu năm, EVN và các đơn vị đã khởi công 136 công trình lưới điện từ 110-500 kV, đồng thời đóng điện 131 công trình, gồm 5 công trình 500 kV, 16 công trình 220 kV và 110 công trình 110 kV.
Việc đẩy nhanh tiến độ các công trình này góp phần nâng cao năng lực truyền tải, giảm nguy cơ quá tải cục bộ và tạo điều kiện đấu nối, giải tỏa công suất từ các nguồn điện mới.
Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô lưới điện mà còn phải nâng cao khả năng vận hành linh hoạt, nhất là tại những địa phương có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao.
Trong bối cảnh đó, EVN đang thúc đẩy đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại các trạm biến áp. Giải pháp này cho phép tích trữ điện vào thời điểm phù hợp, sau đó bổ sung công suất trong giờ cao điểm, hỗ trợ giảm tải đường dây và máy biến áp.
Theo EVN, đến đầu tháng 10/2026, Tổng công ty Điện lực TP. Hà Nội (EVNHANOI) đã hoàn thành lắp đặt 50 MW BESS, EVNNPC hoàn thành 155 MW và phấn đấu đạt 305 MW trong tháng 10.
Bên cạnh đó, Ban Quản lý dự án Điện 2 và Tổng công ty Phát điện 3 đang triển khai thủ tục đầu tư các dự án BESS tập trung tại miền Bắc, với quy mô lần lượt 550 MW và 300 MW.
Phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng không chỉ giúp giảm áp lực cho lưới điện vào giờ cao điểm mà còn nâng cao hiệu quả khai thác năng lượng tái tạo, hạn chế phải cắt giảm công suất khi nguồn phát vượt nhu cầu hoặc khả năng tiếp nhận của lưới điện.
Đây cũng là bước chuyển trong đầu tư hạ tầng điện, từ mở rộng năng lực truyền tải sang ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống.
Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, EVN cần tháo gỡ khó khăn về vốn, đẩy nhanh tiến độ các dự án và bảo đảm phát triển đồng bộ nguồn, lưới điện. Đây là những yêu cầu quan trọng để hiện thực hóa Nghị quyết 70-NQ/TW, đưa năng lượng đi trước một bước, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.