Với 100% trạm biến áp 110kV vận hành không người trực, ứng dụng AI trong giám sát lưới điện và điện tử hóa toàn bộ dịch vụ khách hàng, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới doanh nghiệp thông minh.
Gắn trách nhiệm người đứng đầu với chuyển đổi số
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Đảng ủy Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Đảng ủy EVNSPC đã ban hành Chương trình hành động số 463-CTr/ĐU, đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành doanh nghiệp thông minh, phát triển bền vững.
Theo dõi vận hành hệ thống lưới điện tại Trung tâm Điều hành SCADA.
Theo đó, EVNSPC đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, phấn đấu trở thành một trong những doanh nghiệp dẫn đầu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực điện năng. Hạ tầng số được phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ, an toàn, hiệu quả, tránh lãng phí.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc EVNSPC chia sẻ, sự lãnh đạo quyết liệt của cấp ủy và trách nhiệm người đứng đầu là yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số. Vì vậy, EVNSPC đã đưa kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW vào tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ, thi đua và khen thưởng hằng năm.
Cùng đó, Tổng công ty từng bước hoàn thiện cơ chế nội bộ, tạo điều kiện thử nghiệm công nghệ mới (sandbox), thu hút nhân lực số. Hoạt động chuyển đổi số được triển khai đồng bộ từ cơ quan Đảng, chuyên môn đến các tổ chức đoàn thể, tập trung vào 4 trụ cột: Hạ tầng số, nền tảng ứng dụng, kho dữ liệu và các giải pháp dùng chung.
Theo dõi từ xa các thông số vận hành lưới điện tại phòng điều độ các công ty điện lực.
Đến tháng 9/2026, EVNSPC đã hoàn thành 22/22 nhiệm vụ giai đoạn đến năm 2026 theo Đề án chuyển đổi số của EVN. Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số không chỉ dừng ở tin học hóa quy trình mà đã tạo chuyển biến trong quản trị, vận hành và cung cấp dịch vụ khách hàng.
Trong quản trị nội bộ, 100% đơn vị đã triển khai văn phòng số; toàn bộ cán bộ quản lý được trang bị chữ ký số, xử lý văn bản trên môi trường mạng. Hệ thống báo cáo điều hành thông minh (BI) với 99 bảng điều khiển trực tuyến (Dashboard) hỗ trợ lãnh đạo các cấp ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Đặc biệt, hạ tầng số và dữ liệu tập trung giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh của EVNSPC duy trì thông suốt trong quá trình tái cấu trúc, sắp xếp bộ máy năm 2025, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Từ vận hành thủ công sang tự động, từ xa
Trong quản lý lưới điện, EVNSPC đang chuyển mạnh từ vận hành thủ công sang tự động hóa, điều khiển từ xa và quản lý bằng dữ liệu trực tuyến.
Ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) trong kiểm tra hành lang lưới điện.
Đến nay, toàn bộ 245 trạm biến áp 110kV đã vận hành không người trực, góp phần tối ưu nhân lực, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả quản lý.
Dữ liệu lý lịch, thông số kỹ thuật của hàng triệu thiết bị từ cấp điện áp 110kV đến trung, hạ áp được số hóa trên hệ thống PMIS. Toàn bộ cán bộ kỹ thuật hiện trường thực hiện công việc qua thiết bị thông minh.
Với bảo dưỡng, sửa chữa, EVNSPC đã áp dụng 100% phương pháp bảo dưỡng theo tình trạng vận hành thực tế của thiết bị (CBM/RCM), thay cho phương thức bảo dưỡng định kỳ truyền thống.
Riêng giai đoạn 2024 - 2025, Tổng công ty đã đánh giá CBM cho hàng chục nghìn thiết bị 110kV, hơn 380.706 thiết bị trung áp cấp độ 1 và 23.437 thiết bị cấp độ 2. Qua đó, phát hiện và xử lý kịp thời 862 trường hợp bất thường tiềm ẩn, góp phần ngăn ngừa sự cố, tối ưu chi phí sửa chữa.
Đáng chú ý, EVNSPC từng bước làm chủ công nghệ AI trong lĩnh vực kỹ thuật. Năm 2025, hai đề tài nghiên cứu của Tổng công ty được EVN công nhận và phổ biến nhân rộng trên toàn quốc, gồm: Ứng dụng AI phân tích hàm lượng khí hòa tan trong dầu cách điện để chẩn đoán sớm sự cố tiềm ẩn bên trong máy biến áp 110kV; ứng dụng AI phân tích, nhận dạng tín hiệu phóng điện cục bộ (PD).
Bên cạnh đó, thiết bị bay không người lái (UAV) đã được triển khai tại tất cả công ty điện lực trực thuộc, kết hợp AI phân tích hình ảnh để phát hiện khiếm khuyết cách điện và kiểm tra hành lang tuyến.
Việc ứng dụng công nghệ này còn góp phần giảm nguy cơ tai nạn lao động, nâng cao độ an toàn trong kiểm tra, vận hành lưới điện.
Lấy khách hàng làm trung tâm trong kỷ nguyên số
Không chỉ thay đổi phương thức vận hành, EVNSPC còn đẩy mạnh chuyển đổi số trong kinh doanh và chăm sóc khách hàng, hướng tới cung cấp dịch vụ điện minh bạch, thuận tiện.
Nhân viên Điện lực hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng EVN CSKH để thực hiện các dịch vụ điện trực tuyến.
Đến nay, 100% quy trình cung cấp dịch vụ điện đã được điện tử hóa; toàn bộ 12/12 dịch vụ điện được tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Các công ty điện lực đã kết nối, khai thác và xác thực thông tin công dân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Ứng dụng chăm sóc khách hàng của EVN cũng tích hợp xác thực qua VNeID và nhận diện khuôn mặt, giúp người dân thuận tiện hơn khi sử dụng dịch vụ điện.
Trong hoạt động đo đếm, EVNSPC đã lắp đặt 8,7 triệu công tơ điện tử, đạt tỷ lệ 99,99%. Hệ thống thu thập dữ liệu đo đếm từ xa EVNHES 2.0 vận hành ổn định, với tỷ lệ thu thập tự động qua modem đạt 98,59%.
Nhờ đó, khách hàng có thể theo dõi lượng điện tiêu thụ gần thời gian thực, với chu kỳ cập nhật 30 phút/lần, chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện.
Trên nền tảng quản lý thông tin khách hàng CMIS 4.0, toàn bộ hồ sơ và hợp đồng mua bán điện mới được số hóa, ký điện tử.
EVNSPC cũng hoàn thiện hạ tầng thanh toán điện tử, kết nối trực tiếp với hơn 30 ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế. Lũy kế 9 tháng năm 2026, tỷ lệ thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt đạt 100%.
Giai đoạn 2027 - 2030, EVNSPC tiếp tục xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển bền vững.
Với định hướng "Một hạ tầng - Một cơ sở dữ liệu", Tổng công ty tập trung xây dựng hệ sinh thái số đồng bộ, an toàn, bảo mật, hướng tới mục tiêu trở thành doanh nghiệp thông minh, thuộc nhóm dẫn đầu về chuyển đổi số trong ngành Điện.