Giá vật liệu xây dựng tại Gia Lai đang biến động mạnh, đặc biệt chênh lệch lớn giữa giá công bố và giá thực tế. Thực trạng này khiến nhà thầu, doanh nghiệp chịu áp lực lớn về chi phí, thi công cầm chừng, nhiều dự án đứng trước nguy cơ chậm tiến độ.
Giá thực tế vênh xa giá công bố
Ngày 8/4, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xây dựng trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng biến động mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả hàng loạt dự án trên địa bàn.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng chỉ đạo tại hội nghị.
Tại hội nghị, ông Trần Huy Hùng, Phó giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh cho hay, giá vật liệu xây dựng trên địa bàn Gia Lai đang có mức chênh lệch rất lớn so với giá công bố của Sở Xây dựng.
Cụ thể, theo báo giá tháng 3 - 4/2026 của Sở Xây dựng, cát vàng được công bố khoảng 245.000 đồng/m³ nhưng giá thực tế lên tới 595.000 đồng/m³, chênh 350.000 đồng (tăng 142,8%); đá 1x2 từ 400.000 đồng/m³ tăng lên 533.000 đồng/m³ (tăng 33,3%); thép CB400V từ 14.600 đồng/kg lên hơn 16.600 đồng/kg; nhựa đường từ 17.000 đồng lên gần 20.000 đồng/kg….
Mức tăng mạnh này khiến chi phí xây dựng đội lên đáng kể, làm nhiều dự án có nguy cơ vượt tổng mức đầu tư, khó cân đối nguồn vốn. trong khi đó, nhiều đơn vị thi công có tâm lý e dè, triển khai cầm chừng để chờ giá xuống hoặc chờ điều chỉnh chính sách nhằm giảm thiểu thua lỗ.
"Giá vật liệu tăng đang gây sức ép lớn lên chi phí xây dựng, trong bối cảnh hợp đồng thường cố định đơn giá, nhà thầu phải tự gánh phần phát sinh, đối mặt nguy cơ giảm lợi nhuận, chậm tiến độ", ông Hùng cho hay.
Giám đốc Ban điều hành Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn Nguyễn Văn Toàn cho biết, vật liệu xây dựng có giá chênh lệch rất lớn giữa thông báo của tỉnh và giá giao dịch thực tế.
Tổng công ty xây dựng Trường Sơn là đơn vị đang tham gia hai dự án lớn của tỉnh: Dự án cất hạ cánh số 2 và Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku (thành phần 1). Hiện doanh nghiệp đang dồn lực thực hiện hai dự án này.
Để đảm bảo hoàn thành phần bê tông vào cuối tháng 6/2026 và bay hiệu chuẩn vào giữa tháng 7/2026 theo chỉ đạo, đơn vị đã tăng cường thêm các trạm trộn, máy giải bê tông và tổ chức thi công liên tục cả ngày lẫn đêm. Tuy nhiên đến nay, đơn vị cũng đang gặp phải vướng mắc về giá vật liệu.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Giám đốc Ban điều hành Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn cho biết: Khó khăn lớn nhất hiện nay là sự chênh lệch rất lớn giữa giá thông báo của tỉnh và giá giao dịch thực tế.
Cụ thể, giá đá thực tế cao hơn giá Sở Xây dựng công bố từ 40.000 - 60.000 đồng/m³, đặc biệt là giá cát có hóa đơn lên tới 454.000 đồng/m³, cao gấp nhiều lần so với mức giá dự toán 82.000 - 95.000 đồng/m³.
Từ thực tế này, đơn vị kiến nghị cơ quan chức năng cập nhật giá vật liệu xây dựng theo tháng, bảo đảm sát với thị trường; đồng thời cho phép điều chỉnh hợp đồng theo hướng bù giá hoặc áp dụng chỉ số giá nhằm giảm áp lực cho nhà thầu.
Bên cạnh đó, các đơn vị cũng kiến nghị cần điều chỉnh phương thức đấu thầu đối với các dự án chưa triển khai để hạn chế rủi ro; đồng thời tăng cường thu thập hóa đơn thực tế từ doanh nghiệp làm cơ sở xác định mặt bằng giá chính xác.
Yêu cầu cập nhật giá sát thực tế
Kết luận hội nghị, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng thẳng thắn chỉ ra công tác quản lý nhà nước về vật liệu xây dựng còn nhiều bất cập, chưa theo sát diễn biến thị trường; các sở, ngành còn thụ động, thiếu phối hợp, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ chưa đầy đủ, báo cáo thiếu cụ thể, chưa có số liệu sát thực tế.
Quang cảnh hội nghị.
Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh, tình trạng "giá thực tế một đường, giá công bố một nẻo" đang đẩy nhà thầu vào thế khó, tiềm ẩn nguy cơ sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc, ảnh hưởng chất lượng công trình và môi trường đầu tư; nếu không kịp thời chấn chỉnh sẽ khó đạt mục tiêu tăng trưởng.
Trước thực trạng này, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng yêu cầu Sở Xây dựng khẩn trương rà soát cung - cầu, đánh giá chính xác mặt bằng giá vật liệu xây dựng, kịp thời cập nhật, công bố giá sát thị trường làm cơ sở điều hành; đồng thời nghiên cứu điều chỉnh hợp đồng đối với các dự án bị ảnh hưởng kéo dài, xem xét điều chỉnh tổng mức đầu tư khi cần thiết để hài hòa lợi ích.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát toàn bộ các mỏ vật liệu, xác định trữ lượng, công suất, khả năng cung ứng; xử lý nghiêm các trường hợp chậm đưa mỏ vào khai thác, có dấu hiệu găm hàng, đầu cơ.
Các ngành, địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra việc niêm yết, bán đúng giá; kiểm soát chặt nguồn gốc, chất lượng vật liệu. Đối với các hợp đồng xây dựng, cần đánh giá đầy đủ tác động của biến động giá để có phương án điều chỉnh phù hợp.
Ông Nguyễn Tự Công Hoàng cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị nâng cao trách nhiệm, chủ động nắm bắt thị trường, không né tránh, đùn đẩy; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, công khai, minh bạch thông tin giá.
Các chủ thể từ cơ quan quản lý, chủ đầu tư đến doanh nghiệp phải phối hợp chặt chẽ, đảm bảo hài hòa lợi ích, góp phần bình ổn thị trường vật liệu xây dựng, thúc đẩy tiến độ dự án và phát triển kinh tế địa phương.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Gia Lai, chỉ trong tháng 3/2026, giá xăng tăng 55,5%, đặc biệt dầu diesel tăng tới 113,1%, kéo theo chi phí thi công tăng 20 - 40%. Nhiều loại vật liệu đồng loạt leo thang: Thép tăng từ 15.230 lên 16.080 đồng/kg, tương đương mức tăng 10,92 - 13,59%. Xi măng dao động tăng đến gần 14%, trong khi nhựa đường ghi nhận mức tăng đột biến hơn 30%. Nhóm vật liệu cơ bản như đá xây dựng, gạch không nung cũng tăng từ 2% đến trên 18%, còn dây cáp điện tăng mạnh 30 - 40%.
Việc biến động giá bất thường như trên đã dẫn đến hiện tượng một số nhà thầu thi công giảm khối lượng thi công để cắt lỗ hoặc thi công cầm chừng chờ ổn định giá, đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công xây dựng các công trình trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đó, có một số ít đơn vị sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng lợi dụng tình hình biến động giá xăng dầu trong giai đoạn hiện nay để tăng giá các sản phẩm vật liệu xây dựng một cách bất hợp lý, làm khó khăn trong công tác quản lý nhà nước về bình ổn giá vật liệu xây dựng, làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công xây dựng các công trình trên địa bàn tỉnh.
