Gia Lai đã hoàn tất tìm kiếm, khai quật và lấy mẫu phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại toàn bộ 113 nghĩa trang. Hơn 7.700 mẫu đủ điều kiện giám định ADN, cùng nhiều di vật, giấy tờ quý giá được phát hiện.
Dấu vết mở đường tìm tên liệt sĩ
Ngày 3/9, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai cho biết, các lực lượng chức năng đã hoàn tất công tác tìm kiếm, quy tập, khai quật và lấy mẫu phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại toàn bộ 113 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.
Đến nay, Gia Lai đã hoàn tất công tác tìm kiếm, khai quật, lấy mẫu tại 113 nghĩa trang liệt sĩ.
Theo Ban Chỉ đạo Chiến dịch 500 ngày đêm, Gia Lai có 113 nghĩa trang liệt sĩ tại 65 xã, phường, với 11.976 phần mộ chưa xác định được danh tính, thuộc diện phải lấy mẫu sinh phẩm phục vụ công tác giám định ADN.
Với khối lượng công việc lớn, các lực lượng chức năng đã đồng loạt triển khai tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh. Đến nay, công tác tìm kiếm, khai quật và lấy mẫu tại toàn bộ 113 nghĩa trang đã hoàn tất, hầu hết các phần mộ thuộc diện cần lấy mẫu đã được mở khai quật.
Trong số các mẫu đã thu nhận, hơn 7.700 mẫu đủ điều kiện phục vụ công tác giám định, đối chiếu và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trong đó, gần 3.400 mẫu đã được bàn giao để thực hiện các bước tiếp theo trong quy trình phân tích, đối sánh ADN.
Việc hoàn tất công tác tại toàn bộ 113 nghĩa trang đánh dấu một chặng quan trọng của Gia Lai trong Chiến dịch 500 ngày đêm, tạo cơ sở để tiếp tục thực hiện các bước phân tích, đối sánh ADN và xác minh danh tính các liệt sĩ chưa được xác định.
Từ thông tin của nhân chứng, cựu chiến binh, hồ sơ, tư liệu lịch sử đến những dấu vết nhỏ bé còn sót lại trong lòng đất, Gia Lai đã kết hợp nhiều nguồn dữ liệu trong quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Đã có gần 3.400 mẫu được BCHQS tỉnh Gia Lai bàn giao để thực hiện các bước tiếp theo trong quy trình phân tích, đối sánh ADN.
Cùng với các phương pháp truyền thống, lực lượng chức năng còn sử dụng flycam, radar xuyên đất và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), từng bước kết hợp kinh nghiệm thực tiễn với khoa học, công nghệ hiện đại.
Mỗi nguồn tin, mỗi kỷ vật, mỗi dấu vết đều được ghi nhận, bảo quản và nghiên cứu, bởi có thể đó chính là mắt xích quan trọng giúp nối lại thông tin về một người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Đại tá Võ Tấn Tài, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai cho hay: Trong "Chiến dịch 500 ngày đêm", mỗi cán bộ, chiến sĩ và thành viên tham gia không chỉ thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn, mà còn góp phần nối lại những thông tin đã bị thời gian chia cắt, giúp các liệt sĩ có cơ hội trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình. Đây là công việc hết sức thiêng liêng, cao cả, đòi hỏi sự kiên trì, tận tâm, thận trọng và quyết tâm chính trị cao.
Những manh mối quý giá dưới lòng đất
Quá trình khai quật tại các nghĩa trang không chỉ phục vụ việc lấy mẫu sinh phẩm giám định ADN mà còn giúp lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật, giấy tờ và kỷ vật có khả năng trở thành manh mối xác định danh tính liệt sĩ.
Những di vật được tìm thấy trong quá trình khai quật tại nghĩa trang Liệt sĩ Bồng Sơn.
Nhiều hiện vật đã nằm sâu dưới lòng đất hàng chục năm, bị hư hỏng, mục nát theo thời gian. Tuy nhiên, những dòng chữ còn sót lại trên vật dụng cá nhân, một cái tên trên giấy tờ hay hình ảnh đã phai màu đều có thể mang giá trị quan trọng trong quá trình xác minh.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bồng Sơn, trong quá trình khai quật, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện một ăng-gô và bình tông bằng nhôm có khắc chữ "PHIU". Sau đó, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện những mảnh giấy đã hư hỏng. Qua phục hồi, trên một mảnh giấy còn lưu lại thông tin về Trần Văn Lộc, chức vụ Tiểu đội trưởng, đơn vị Đại đội 3.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ân Thạnh, lực lượng làm nhiệm vụ cũng phát hiện một chiếc lược nhựa có khắc dòng chữ "ĐỨC THẮNG".
Trước đó, trong quá trình triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh, lực lượng chức năng còn phát hiện nhiều kỷ vật khác có thể liên quan đến danh tính người đã hy sinh, như một chiếc ví cũ còn lưu giữ những tấm ảnh đã phai màu, một con tem có dòng chữ viết tay chỉ còn nhận diện được một phần hay một cây bút khắc tên người.
Các di vật được bảo quản, ghi nhận và tiếp tục nghiên cứu, đối chiếu với hồ sơ, tư liệu lịch sử và các nguồn thông tin liên quan.
Thông tin về các kỷ vật, tên tuổi và dấu vết được phát hiện cũng được thông báo rộng rãi để các cựu chiến binh, đồng đội, nhân chứng lịch sử và thân nhân liệt sĩ cung cấp thêm dữ liệu, phục vụ công tác xác minh.
Lãnh đạo BCHQS tỉnh kiểm tra công tác khai quật và lấy mẫu.
Hoàn tất tìm kiếm, khai quật và lấy mẫu tại 113 nghĩa trang là một dấu mốc quan trọng, nhưng hành trình tìm lại danh tính cho các liệt sĩ vẫn chưa dừng lại.
Các lực lượng chức năng tiếp tục thực hiện phân tích, đối sánh ADN, xác minh hồ sơ và kết nối những manh mối được phát hiện trong quá trình khai quật.
Với tinh thần không để thời gian làm mất đi dấu vết, không để sự chờ đợi kéo dài thêm, lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai đã nỗ lực tận dụng từng ngày, từng giờ để đưa những người đã hy sinh vì Tổ quốc trở về với tên tuổi của mình.
Mỗi mẫu ADN được thu nhận, mỗi dòng chữ được phục hồi, mỗi kỷ vật được nhận diện đều có thể là một bước tiến trên hành trình đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, đồng đội và quê hương.
