Tỉnh Gia Lai đang triển khai 16 dự án, phương án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai, với gần 1.300 hộ phải di dời. Trước tiến độ dự án còn chậm, lãnh đạo tỉnh yêu cầu hoàn thành các phần việc trọng yếu trước 15/10.
Chậm tiến độ bố trí, ổn định dân cư
Ngày 8/10, tỉnh Gia Lai tổ chức họp về tiến độ triển khai thực hiện các dự án, phương án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh.
Quang cảnh buổi họp.
Tại cuộc họp, các sở, ngành, địa phương đã báo cáo tiến độ thực hiện, những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nhằm đẩy nhanh việc bố trí, ổn định nơi ở cho người dân phải di dời khỏi vùng có nguy cơ thiên tai.
Báo cáo tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Thế Vy, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, toàn tỉnh đang triển khai 16 dự án, phương án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai, với 1.218 hộ phải di dời khỏi nơi ở cũ trong năm 2026, tăng 238 hộ so với phương án ban đầu. Đến nay, các địa phương đã kiểm đếm 1.159 hộ; bàn giao 149,14/150,35 ha mặt bằng, đạt 99,2%.
Tiến độ đầu tư hạ tầng tại nhiều khu tái định cư đạt khá cao. Một số khu ở phía Tây như Đăk Song, Ia Dreh cơ bản hoàn thành các hạng mục. Tại khu vực phía Đông tỉnh, khu Trà Cong ở xã An Hòa đã hoàn thành giai đoạn 1, giai đoạn 2 đạt 94%. Một số khu khác cũng đã cơ bản hoàn thành mặt bằng, đủ điều kiện cắm mốc, phân lô và giao đất cho người dân.
Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay nằm ở khâu bồi thường tại nơi ở cũ và xây dựng nhà. Đến nay, mới có 399 hộ mở móng, 75 nhà hoàn thành và 63/1.207 hộ đã di dời vào khu tái định cư. Trong khi đó, phương án bồi thường mới được phê duyệt cho 527/1.218 hộ, đạt 43,27%; riêng xã Uar còn 103 hộ chưa hoàn thành kiểm đếm.
Khu tái định cư thôn Chánh Thắng (xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai) được xây dựng để bố trí chỗ ở cho người dân vùng sạt lở núi Cấm.
Một số khu tái định cư vẫn thiếu hạ tầng thiết yếu như nước sinh hoạt, trường học, ảnh hưởng đến việc vận động người dân di dời; một số hạng mục tại khu tái định cư Ia Rsai còn chậm. Tổng vốn dự kiến thực hiện các dự án, phương án hơn 2.108 tỷ đồng, đã phân bổ hơn 1.776 tỷ đồng, nhưng mới giải ngân hơn 809,6 tỷ đồng, đạt 45,57%.
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Thế Vy yêu cầu: Các địa phương cần khẩn trương hoàn thành kiểm đếm nơi ở cũ; đẩy nhanh lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Đồng thời, rà soát, đề xuất điều chỉnh mục tiêu di dời, quy mô, tiến độ và nhu cầu kinh phí đối với những dự án cần thiết.
Liên quan việc xây dựng nhà ở, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết thực tế hiện nay người dân tự xây dựng khá nhiều, mỗi nhà một mẫu. Do đó, chính quyền cấp xã cần tăng cường quản lý, bảo đảm sự thống nhất về kiến trúc, chiều cao và các hạng mục chính của công trình.
"Không thể để người dân xây dựng tùy ý rồi địa phương mới quản lý", lãnh đạo Sở Xây dựng cho hay
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, trong điều kiện cấp xã không có cán bộ chuyên môn về xây dựng, các địa phương cần chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn, đồng thời nghiên cứu, thống nhất các mẫu nhà phù hợp để người dân lựa chọn nhằm bảo đảm cảnh quan và sự đồng bộ của khu tái định cư.
Một trong những khu tái định cư thuộc khu vực phía tây tỉnh.
Sở Xây dựng cũng đề nghị Sở Tài chính phối hợp rà soát, cân đối nguồn lực để có phương án bố trí, hỗ trợ phù hợp; đồng thời tính toán khả năng mở thêm các khu tái định cư mới nếu nhu cầu thực tế phát sinh.
Chốt hạn hoàn thành 15/10
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tuấn Thanh đánh giá tiến độ thực hiện các dự án, phương án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai còn chậm so với yêu cầu, nhất là việc phê duyệt phương án tại nơi ở cũ và xây dựng nhà ở cho người dân.
Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu các địa phương đến ngày 15/10 phải hoàn thành việc phê duyệt các phương án ở nơi ở cũ. Đây là cơ sở để xác định chính xác khối lượng, nhu cầu kinh phí, từ đó điều tiết nguồn vốn giữa các địa phương, nơi thừa chuyển cho nơi thiếu.
Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnhh Nguyễn Tuấn Thanh yêu cầu, không thể để người dân tiếp tục chờ đợi khi đã có chính sách hỗ trợ.
"Các chính sách đều đã được cụ thể hóa, tỉnh cũng đã phân cấp, ủy quyền. Địa phương phải chủ động thực hiện phần việc thuộc trách nhiệm của mình, không thể việc gì cũng xin ý kiến, chờ chỉ đạo", Phó chủ tịch Nguyễn Tuấn Thanh nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo tỉnh, việc chậm trễ không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ chung mà còn tác động trực tiếp đến khả năng giải ngân nguồn vốn trong năm 2026. Trường hợp địa phương không giải ngân hết nguồn vốn được giao sẽ ảnh hưởng đến nguồn lực hỗ trợ người dân.
Đối với xây dựng nhà ở, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương tập trung nhân lực, phương tiện, tổ chức thi công đồng bộ, ưu tiên những khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, ngập úng, triều cường và những hộ đang sinh sống tại vùng nguy hiểm.
"Khu vực phía Tây cần tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh thi công; khu vực phía Đông chủ động triển khai tại những nơi chưa bị ảnh hưởng bởi thời tiết, ưu tiên những khu vực có nhiều hộ dân và các trường hợp đang sinh sống tại vùng nguy hiểm. Đây là việc liên quan trực tiếp đến tài sản, tính mạng của người dân. Không thể để người dân tiếp tục chờ đợi khi đã có chính sách hỗ trợ", Phó chủ tịch Nguyễn Tuấn Thanh yêu cầu.
Các địa phương phải rà soát, phân nhóm các hộ dân theo mức độ nguy cơ để ưu tiên hỗ trợ, trước hết là các hộ ở khu vực sạt lở, ngập úng, vùng có nguy cơ cao. Trường hợp thiếu nhân công, địa phương chủ động đề xuất huy động thêm lực lượng hỗ trợ, trong đó có thể đề nghị lực lượng quân đội tham gia giúp người dân xây dựng nhà.
Về nguồn vốn, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, địa phương căn cứ khối lượng thực tế và nhu cầu kinh phí để kịp thời điều tiết. Nơi có nguồn nhưng chưa sử dụng hết phải rà soát để chuyển cho nơi đang thiếu vốn. Đối với khoản hỗ trợ xây dựng nhà, các địa phương phải khẩn trương hoàn tất thủ tục để người dân sớm nhận được hỗ trợ.
Đối với các dự án đầu tư hạ tầng tại khu tái định cư, các ban quản lý dự án và địa phương phải hoàn thành các phần việc theo tiến độ đề ra, chậm nhất ngày 15/10, ngoại trừ một số hạng mục đang thi công cần tiếp tục hoàn thiện.
Trong quá trình thi công hạ tầng phải bảo đảm chất lượng, tránh tình trạng đường sá, hạ tầng vừa hoàn thành đã bị xe vận chuyển vật liệu làm hư hỏng. Các địa phương phối hợp với ban quản lý dự án quản lý việc vận chuyển vật liệu, bảo vệ kết cấu hạ tầng. Đối với những dự án, hạng mục có nhà thầu không tiếp tục thực hiện, các đơn vị liên quan phải chủ động xử lý, lựa chọn nhà thầu khác theo quy định để không ảnh hưởng đến tiến độ giao đất cho người dân.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu khẩn trương triển khai các phương án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai.
Các sở, ngành tiếp tục tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, phê duyệt phương án bồi thường. Đối với đất đai, tài sản trên đất, chính sách đã có quy định cụ thể; các địa phương cần chủ động áp dụng, tránh tâm lý sợ trách nhiệm dẫn đến chậm xử lý.
Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh, việc triển khai các phương án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai là chính sách có ý nghĩa thiết thực, nhằm giúp người dân ổn định cuộc sống, bảo đảm an toàn về tài sản và tính mạng.
"Các địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, tập trung thực hiện đến cùng, không để tình trạng 'làm nhiều nhưng kết quả không đạt yêu cầu'. Kết quả thực hiện các nhiệm vụ này cũng sẽ là một trong những căn cứ để đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức cuối năm", Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh.
