Sau hơn 70 năm lưu giữ, những hồ sơ, kỷ vật của cán bộ "đi B" đã được trao trả về với gia đình. Những cuốn nhật ký, thẻ Đảng, sơ yếu lý lịch... không chỉ là hiện vật lịch sử mà còn chứa đựng ký ức thiêng liêng về một thế hệ cống hiến cho đất nước.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), ngày 24/7, Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai tổ chức Lễ trao trả hồ sơ, kỷ vật của cán bộ "đi B" cho thân nhân các gia đình.
Quang cảnh buổi lễ.
Hoạt động mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc, góp phần tri ân những người đã cống hiến tuổi thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, đồng thời thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng.
Theo Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Để chi viện cho miền Nam, hàng trăm đoàn cán bộ đã bí mật vượt dãy Trường Sơn vào chiến trường với mật danh "đi B".
Vì yêu cầu bảo mật, toàn bộ hồ sơ, giấy tờ và tư trang cá nhân của họ được gửi lại Ủy ban Thống nhất Chính phủ. Đến năm 2010, số hồ sơ này được bàn giao cho Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai quản lý để từng bước xác minh và trao trả cho chủ nhân hoặc thân nhân.
Trong mỗi bộ hồ sơ là những tài liệu phản ánh quá trình công tác như sơ yếu lý lịch, phiếu cán bộ, thẻ Đảng, sổ Đoàn... cùng nhiều kỷ vật thiêng liêng như huân chương, huy chương, bằng khen, giấy khen, album ảnh, nhật ký, sổ tay, thẻ tiết kiệm, công trái hay vàng.
Những hiện vật ấy không chỉ phản ánh một giai đoạn lịch sử hào hùng mà còn lưu giữ lý tưởng, khát vọng và tình yêu quê hương đất nước của cả một thế hệ.
Một số hồ sơ, kỷ vật của cán bộ "đi B".
Tại buổi lễ, Ban Tổ chức đã trao trả hồ sơ, kỷ vật cho thân nhân các cán bộ "đi B" có nguyên quán tại Bình Định trước đây.
Nhận lại những kỷ vật sau hơn 7 thập kỷ, bà Thái Thị Thự (77 tuổi) con gái của cán bộ "đi B" Thái Bá xúc động chia sẻ: Sau hơn 70 năm, được tận tay nhận lại những cuốn sổ, tấm ảnh, giấy tờ và kỷ vật gắn bó với cha ông là niềm hạnh phúc lớn lao.
Tôi thấy vô cùng may mắn vì được theo cha ra miền Bắc, và sau đó lại được cùng cha "đi B" trở vào miền Nam. Tôi lại càng may mắn và xúc động hơn khi nhận lại những hồ sơ, kỷ vật ngày hôm nay; được tận tay, tận mắt nhìn và sờ vào những kỷ vật biết nói của cha tôi trong thời gian ấy.
Những hiện vật ấy không chỉ là tài sản vô giá của mỗi gia đình mà còn giúp thế hệ hôm nay hiểu sâu sắc hơn về sự hy sinh, cống hiến của lớp người đi trước vì độc lập dân tộc.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai Trần Đại Thắng nhấn mạnh, việc trao trả hồ sơ, kỷ vật của cán bộ "đi B" trong dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã hiến dâng tuổi thanh xuân, lý tưởng và cả cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ban tổ chức trao hồ sơ, kỷ vật cho thân nhân cán bộ "đi B".
Theo ông Trần Đại Thắng, hoạt động này không chỉ giúp các gia đình tìm lại những ký ức thiêng liêng mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam.
Lãnh đạo Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai cũng đề nghị Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh tiếp tục nỗ lực xác minh thông tin, tìm kiếm chủ nhân hoặc thân nhân của những cán bộ "đi B" còn chưa được trao trả hồ sơ, kỷ vật.
Đó không chỉ là trách nhiệm của ngành lưu trữ mà còn là sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, để những ký ức của một thời hoa lửa tiếp tục được gìn giữ, truyền lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau như một phần không thể thiếu của lịch sử dân tộc.
