Hà Nội: 80,5% lô thực phẩm nhập thiếu thông tin truy xuất nguồn gốc

Hà Nội triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm, song dữ liệu cập nhật ngày 4/11 cho thấy 80,5% lô nhập thiếu thông tin, đặt ra yêu cầu kiểm soát thực chất nguồn cung, đặc biệt tại bếp ăn trường học.

Hơn 560.000 lô thực phẩm thiếu thông tin

Trong khi Hà Nội chuẩn bị thí điểm hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc từ chăn nuôi đến tiêu thụ, số liệu theo dõi hoạt động cung ứng thực phẩm cho trường học cho thấy những khoảng trống đáng chú ý về chất lượng dữ liệu.

Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội cập nhật đến ngày 4/11/2026, trong tổng số 696.645 lô thực phẩm nhập được ghi nhận, có tới 561.042 lô thiếu thông tin, tương đương 80,5%.

Trong số 433 nhà cung cấp đang hoạt động, 372 đơn vị có nhập liệu, đạt 85,9%. Tuy nhiên, 107 nhà cung cấp chưa khai báo bất kỳ lô hàng nào, bao gồm 61 đơn vị hoàn toàn không nhập liệu và 46 đơn vị có cập nhật dữ liệu nhưng chưa khai báo lô hàng.

Theo UBND TP Hà Nội ghi nhận, 203 trong số 326 nhà cung cấp có dữ liệu lô nhập thuộc nhóm có trên 50% số lô thiếu thông tin. Ngoài ra, 9 đơn hàng của 3 nhà cung cấp không thể truy xuất nguồn gốc.

Khoảng trống dữ liệu còn thể hiện rõ tại các cơ sở giáo dục.

Hệ thống đang theo dõi 4.156 trường thuộc 127 đơn vị xã, phường và khối trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, trong đó có 1.171 trường công lập và 2.985 trường ngoài công lập.

Ở khối công lập, tỷ lệ lớp thực hiện cập nhật thực đơn đạt 47,2%, đăng ảnh bữa ăn đạt 38,4%. Trong khi đó, các tỷ lệ tương ứng tại khối ngoài công lập chỉ đạt 30,6% và 15,6%.

Đặc biệt, 14 trường ngoài công lập được ghi nhận có toàn bộ nhà cung cấp chưa thực hiện nhập liệu. Các trường này phân bố tại phường Việt Hưng, Định Công, Phú Thượng và các xã Quang Minh, Dân Hòa.

Theo báo cáo, nhóm 175 nhà cung cấp chỉ phục vụ trường ngoài công lập có tỷ lệ không nhập liệu lên tới 29,1%. Ngược lại, tỷ lệ này ở nhóm 256 nhà cung cấp phục vụ cả hai khối trường chỉ là 3,5%.

Sự chênh lệch đặt ra yêu cầu rà soát việc thực hiện nghĩa vụ cập nhật dữ liệu giữa các nhóm nhà cung cấp, nhất là những đơn vị chỉ phục vụ cơ sở giáo dục ngoài công lập.

Ở khâu giao nhận, trong 144.767 đơn hàng đến hạn, có 133.477 đơn được ghi nhận giao thành công, đạt 92,2%; còn 11.290 đơn chưa giao thành công.

Các số liệu phản ánh tình trạng ghi nhận và cập nhật thông tin trên hệ thống, chưa đủ căn cứ kết luận những lô hàng thiếu dữ liệu đều không bảo đảm an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc thiếu thông tin nguồn gốc có thể gây khó khăn cho quá trình đối chiếu, xác minh và khoanh vùng khi phát sinh sự cố.

Kiểm soát từ lò mổ, kết nối đến bếp ăn trường học

UBND TP Hà Nội ban hành Kế hoạch số 426/KH-UBND về triển khai thí điểm hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Do Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng, hệ thống tập trung trước mắt vào chuỗi cung ứng thịt gia súc, gia cầm, trọng tâm là thịt lợn.

Quy mô dự kiến gồm ít nhất hai chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, hai cơ sở chăn nuôi, hai cơ sở giết mổ tập trung, 20 điểm bán và 5 bếp ăn tập thể trên địa bàn 3-5 xã, phường.

Trong đó, ít nhất 10 điểm bán được lựa chọn tại các chợ dân sinh, nhằm kiểm tra khả năng áp dụng truy xuất nguồn gốc ở khu vực bán lẻ nhỏ.

Khác với việc chỉ gắn mã QR trên sản phẩm, phương án triển khai yêu cầu liên kết dữ liệu qua 10 công đoạn, từ định danh cơ sở chăn nuôi, quản lý đàn, vận chuyển, giết mổ đến phân phối và tiêu thụ.

Khâu giết mổ được xác định là mắt xích trọng tâm, bởi đây là nơi chuyển đổi từ động vật sống thành các lô thịt thương phẩm.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tổng hợp từ trao đổi với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hà Nội hiện có khoảng 73 cơ sở giết mổ tập trung. Đây là nhóm cơ sở được xác định cần tập trung giám sát, số hóa dữ liệu.

Tại cơ sở giết mổ, phương án kỹ thuật đề xuất kiểm soát theo hai chiều.

Ở đầu vào, hệ thống ghi nhận mã lô lợn, hồ sơ kiểm dịch, nguồn gốc trang trại và số lượng thực nhận.

Ở đầu ra, thịt được cân, phân loại, tạo mã lô và liên kết với dữ liệu động vật trước giết mổ. Khi giao hàng, các bên xác nhận thông tin để tiếp tục theo dõi quá trình vận chuyển, phân phối.

Nếu số lượng thực tế không khớp hoặc hồ sơ kiểm dịch thiếu thông tin, hệ thống được thiết kế để phát cảnh báo.

Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất xây dựng nền tảng dùng chung, tiếp nhận dữ liệu từ các phần mềm quản lý chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển và phân phối thông qua giao diện kết nối dữ liệu API.

Hệ thống dự kiến kết nối HanoiCheck, kho dữ liệu dùng chung của thành phố và ứng dụng iHanoi, cho phép người tiêu dùng tra cứu mà không phải cài thêm ứng dụng riêng.

Đối với bếp ăn trường học, dữ liệu nguyên liệu đầu vào sẽ được liên kết với thực đơn, món ăn hoặc ca chế biến. Cơ quan quản lý có thể sử dụng thông tin này để truy xuất ngược khi phát hiện lô thực phẩm có nguy cơ mất an toàn.

Theo Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà các sở, ngành cần tập trung xây dựng mô hình chuẩn, kiểm soát thực chất, tránh triển khai hình thức. Sở Công Thương rà soát các chuỗi cung ứng đã đáp ứng tiêu chuẩn để kết nối với nền tảng HanoiCheck, công khai thông tin sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng.

Đồng thời, các đơn vị liên quan được giao lựa chọn ít nhất hai mô hình thí điểm, tổ chức lại quy trình quản lý khép kín từ nguồn cung đến thị trường, gắn với phục vụ bữa ăn học đường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm kiểm tra quy trình kỹ thuật chuyên ngành; Sở Khoa học và Công nghệ hoàn thiện quy trình điện tử và nền tảng công nghệ dùng chung.

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ Hà Nội cho biết, theo kế hoạch ngày 4/12/2026, Ban Chỉ đạo sẽ đánh giá kết quả triển khai sau một tháng, đồng thời xem xét kết quả các đoàn kiểm tra an toàn thực phẩm. 

Kết quả thí điểm cần được đánh giá không chỉ bằng số cơ sở kết nối hoặc số mã QR được tạo, mà còn bằng tỷ lệ lô hàng có dữ liệu đầy đủ, khả năng đối chiếu giữa các công đoạn và kết quả truy xuất khi phát sinh sự cố. 

Đây cũng là chỉ số trực tiếp cho thấy hệ thống có khắc phục được khoảng trống dữ liệu đang tồn tại trong chuỗi cung ứng thực phẩm hay không.