Hà Nội: Chuyển đổi số “chạm” đến từng tổ dân phố, hộ kinh doanh

Từ tổ dân phố số, tuyến phố thanh toán không tiền mặt đến livestream nông sản, 10 mô hình chuyển đổi số tại 5 xã, phường Hà Nội bước đầu tạo kết quả cụ thể, đưa công nghệ vào đời sống, kinh doanh và kết nối cộng đồng.

Từng bước đưa chuyển đổi số vào đời sống

Đầu tháng 7/2026, phường Hoàn Kiếm bắt đầu triển khai nền tảng Viettel Tammi, hướng tới hình thành “Tổ dân phố số” trên địa bàn. Cách làm của phường tập trung vào việc xây dựng cộng đồng số chính danh ngay từ cơ sở, tạo kênh tương tác hai chiều giữa chính quyền và người dân.

Thông qua nền tảng này, người dân có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, phản ánh hiện trường, gửi kiến nghị, góp ý, tra cứu thông tin và sử dụng các tiện ích đô thị. Chính quyền và tổ dân phố từng bước hình thành các cộng đồng số được xác thực, bảo đảm an toàn, bảo mật.

Phường Hoàn Kiếm đồng thời triển khai chiến dịch “100 ngày hình thành Tổ dân phố số”, tập trung thiết lập tài khoản chính quyền số, thành lập cộng đồng số tại các tổ dân phố, đào tạo quản trị viên và hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng.

Đến nay, mô hình “Tổ dân phố số” đã được triển khai tại 28/28 tổ dân phố của phường. Cùng với đó, Hoàn Kiếm đã tổ chức 4 chương trình livestream quảng bá sản phẩm. Đáng chú ý, chương trình “Sức sống hàng Việt - Rằm rộ Phố cổ - Hà Nội trong tôi” đạt 184.640 người xem, 224.520 lượt xem và khoảng 6,9 triệu lượt tiếp cận.

Phó chủ tịch Thường trực UBND phường Hoàn Kiếm Nguyễn Hồng Trang cho biết, việc triển khai nền tảng Viettel Tammi và xây dựng Tổ dân phố số là nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của địa phương; phường yêu cầu các tổ dân phố, các tổ chức đoàn thể và toàn thể nhân dân tích cực hưởng ứng, tham gia cài đặt, sử dụng ứng dụng để cùng xây dựng cộng đồng số văn minh, hiện đại, phát huy vai trò của người dân trong tham gia quản trị địa phương và nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền.

Nếu Hoàn Kiếm lựa chọn trọng tâm là xây dựng cộng đồng số và tăng tương tác chính quyền - người dân, phường Giảng Võ lại triển khai đồng thời nhiều mô hình gắn với quản lý đô thị, kinh doanh và đời sống cộng đồng.

Phường đặt mục tiêu 100% tổ dân phố thiết lập mô hình Cộng đồng số và 80% hộ kinh doanh trên tuyến phố thí điểm chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt. Sáu nhóm nhiệm vụ được tập trung gồm Miniapp trên iHanoi, Bản sao số, Cộng đồng số, Nhà văn hóa số, Tuyến phố kinh doanh số - Chợ 4.0 và hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh chuyển đổi số.

Đặc biệt, mô hình Bản sao số tại phường đã bước đầu tích hợp nhiều lớp dữ liệu như bản đồ nền 2D, 3D, camera, quan trắc môi trường, sông, hồ, chất lượng nước, cây xanh, bản đồ phân thửa đất đai và GIS/BIM toàn bộ tòa nhà. Một số thuật toán cũng được thử nghiệm, trong đó có kịch bản ngập lụt giả lập.

Trong khi đó, phường Từ Liêm lựa chọn hướng đi gắn chuyển đổi số với các tuyến phố và khu vực kinh doanh. Mô hình thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai tại 5 tuyến phố và hai chợ; mô hình cộng đồng số cũng được triển khai thông qua 39/39 nhóm chat cộng đồng, với khoảng 3.200 người dân tham gia.

Ở khu vực ngoại thành, xã Đa Phúc đưa chuyển đổi số trực tiếp vào hoạt động mua bán, kinh doanh và quảng bá sản phẩm địa phương. Xã ra mắt “Tuyến phố 4.0 - Thanh toán không dùng tiền mặt” và “Chợ số 4.0”, khuyến khích tiểu thương, hộ kinh doanh sử dụng mã QR, thanh toán điện tử và các tiện ích số.

Một trong những điểm nhấn của Đa Phúc là trở thành xã đầu tiên của Hà Nội triển khai ứng dụng phần mềm du lịch thông minh phục vụ phát triển du lịch địa phương mang tên "Đa Phúc Tour".

"Đa Phúc Tour" là nền tảng du lịch thông minh được xã Đa Phúc phát triển, tích hợp nhiều tiện ích như giới thiệu các điểm du lịch, di tích, nhà hàng, cơ sở lưu trú; tra cứu thông tin địa phương, bản đồ số và hỗ trợ xây dựng lộ trình tham quan tối ưu, giúp du khách có những trải nghiệm thuận tiện, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Còn tại xã đảo Minh Châu, điểm nổi bật của mô hình là hướng tới xây dựng nền hành chính "Tinh gọn - Minh bạch - Hiệu quả", lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Thông qua các nền tảng số, người dân có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện hơn trong tương tác với chính quyền và tham gia giám sát hoạt động quản lý nhà nước tại địa phương.

Từ “cộng đồng số” đến kinh doanh số, dữ liệu số

Thực tế tại 5 đơn vị thí điểm cho thấy các địa phương không triển khai chuyển đổi số theo một khuôn mẫu duy nhất, mà lựa chọn những mô hình phù hợp với đặc điểm địa bàn và nhu cầu thực tế.

Theo Kế hoạch số 235/KH-UBND ngày 19/6/2026 của UBND thành phố Hà Nội, 5 đơn vị được lựa chọn thí điểm gồm các phường Hoàn Kiếm, Giảng Võ, Từ Liêm và các xã Đa Phúc, Minh Châu. 10 mô hình tập trung vào các lĩnh vực phục vụ người dân, cộng đồng, sản xuất, kinh doanh và quản lý, điều hành.

Các mô hình gồm Miniapp cho xã, phường; Bản sao số; Cộng đồng số trên iHanoi; Nhà văn hóa số; Bản đồ dữ liệu số phục vụ chỉ đạo, điều hành; Bản đồ du lịch số; Tuyến phố kinh doanh số - Chợ 4.0; livestream quảng bá sản phẩm OCOP; Phòng học số/phòng học đa năng và hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Điểm đáng chú ý là những mô hình gắn trực tiếp với người dân và hoạt động kinh doanh đã bắt đầu tạo ra các chỉ số có thể đo đếm.

Đáng chú ý, hoạt động hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh cũng có những kết quả cụ thể. Tại Giảng Võ, 3.940 cơ sở đã được tiếp cận, hỗ trợ; 602 cơ sở được hướng dẫn trực tiếp cài đặt eTax Mobile và thiết lập mã QR thanh toán, trong đó 575 cơ sở kê khai điện tử thành công. Từ Liêm triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại 5 tuyến phố và 2 chợ. Đa Phúc ghi nhận trên 90% hộ kinh doanh tại các địa bàn được khảo sát đã sử dụng thanh toán số.

Từ góc độ kinh tế địa phương, livestream đang mở thêm một kênh quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Không chỉ Đa Phúc có doanh thu trực tiếp từ một phiên livestream, Hoàn Kiếm cũng cho thấy khả năng đưa sản phẩm, hình ảnh địa phương tiếp cận lượng lớn người xem thông qua các chương trình được tổ chức trên nền tảng số.

Mô hình Bản sao số tại Giảng Võ cho thấy chuyển đổi số không chỉ phục vụ giao tiếp với người dân hay thanh toán điện tử, mà còn có thể tiến tới hỗ trợ quản lý đô thị dựa trên dữ liệu. Trong khi đó, Đa Phúc đã đưa nền tảng Đa Phúc Tour vào vận hành, tích hợp thông tin về di tích lịch sử - văn hóa, điểm du lịch trải nghiệm, sản phẩm OCOP và các giá trị văn hóa đặc trưng, với gần 3.000 lượt cài đặt và sử dụng.

Chủ tịch UBND phường Giảng Võ Cồ Như Dũng cho biết, phường xác định người kinh doanh làm trung tâm của chuyển đổi số; chuyển từ “có công cụ số” sang “sử dụng công cụ số”, đồng thời tăng cường liên kết giữa chính quyền, ngân hàng, cơ quan thuế, doanh nghiệp công nghệ và hộ kinh doanh. Phường sẽ đánh giá kết quả, lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh để hoàn thiện và từng bước nhân rộng mô hình ra các tuyến phố, khu vực kinh doanh khác, hướng tới hình thành hệ sinh thái kinh doanh số đồng bộ trên địa bàn.

Hoàn thiện mô hình, đo hiệu quả để nhân rộng

Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình thí điểm cũng cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở không thể chỉ dừng ở việc ra mắt mô hình, mà cần dữ liệu, hạ tầng, thiết bị và lực lượng vận hành đi cùng.

Tại xã Đa Phúc, bản đồ dữ liệu số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành chưa đưa vào vận hành. Xã đang tập trung làm giàu, làm sạch và chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu để tạo nguồn dữ liệu cho mô hình.

Mô hình Phòng học số/phòng học đa năng tại Trường THCS Đa Phúc cũng chưa triển khai, hiện đang hoàn thiện phương án, danh mục thiết bị, yêu cầu kỹ thuật và các thủ tục về dự toán, mua sắm. Đây là những phần việc cho thấy các mô hình chuyển đổi số đòi hỏi điều kiện đầu vào khác nhau, không phải mô hình nào cũng có thể triển khai ngay sau khi được lựa chọn thí điểm.

Với Nhà văn hóa số, tiến độ giữa các địa phương cũng không đồng đều. Đa Phúc đã ra mắt mô hình điểm tại Nhà văn hóa số thôn Bắc Phú, kiện toàn 19 Tổ chuyển đổi số cộng đồng và tổ chức tập huấn cho 1.693 học sinh lớp 9. Giảng Võ đã khảo sát 19/19 nhà sinh hoạt cộng đồng và thử nghiệm Kiosk dịch vụ công tại một địa điểm. Trong khi đó, Từ Liêm đang hoàn thiện đề án, chưa triển khai mua sắm, lắp đặt.

Những khác biệt về tiến độ cũng là cơ sở để đánh giá thực chất hiệu quả của từng mô hình trước khi nhân rộng. Theo Sở Khoa học và Công nghệ, khoảng cách triển khai còn thể hiện rõ ở những mô hình đòi hỏi hạ tầng, thiết bị và nguồn lực vận hành.

Thời điểm kết thúc thí điểm vào ngày 30/9 đang đến gần. Các địa phương đang tập trung hoàn thiện sản phẩm, bổ sung dữ liệu và các điều kiện cần thiết để đánh giá đầy đủ hiệu quả từng mô hình. Đây cũng là điểm quan trọng của giai đoạn thí điểm: không chỉ tạo ra các mô hình mới, mà phải xác định mô hình nào thực sự vận hành, tạo ra người dùng, giải quyết nhu cầu cụ thể và có khả năng nhân rộng.

Sau ngày 30/9, kết quả triển khai, mức độ đáp ứng yêu cầu và khả năng nhân rộng sẽ là cơ sở để các sở chuyên ngành đánh giá, đề xuất những mô hình phù hợp, trước khi Sở Khoa học và Công nghệ tổng hợp, báo cáo UBND thành phố.

Từ những kết quả bước đầu có thể thấy, khi chuyển đổi số được đặt vào những việc rất cụ thể - một tổ dân phố, một tuyến phố, một khu chợ, một hộ kinh doanh hay một sản phẩm OCOP - công nghệ không còn là khái niệm xa với người dân. Hiệu quả của 100 ngày thí điểm vì thế không chỉ nằm ở số lượng nền tảng được xây dựng, mà còn ở mức độ công nghệ thực sự được sử dụng và tạo ra thay đổi trong đời sống.